VII SA/Wa 1026/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-19

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z powodu rażącego naruszenia art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, gdy podstawą naruszenia było orzeczenie nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania terenu, a nie nakaz rozbiórki obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że pozwolenie na budowę nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, który stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę, odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy na terenie znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania terenu nie jest równoznaczny z nakazem rozbiórki i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę parkingu wydanego przez Starostę W. Wojewoda uznał, że Starosta rażąco naruszył prawo, wydając pozwolenie na budowę mimo istnienia decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania terenu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił to stanowisko. Skarżący zarzucił błąd w określeniu lokalizacji inwestycji, bezprzedmiotowość decyzji oraz legalizację inwestycji po upływie 5 lat.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie ( NSA, As. WSA Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. P. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 1998r. znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 71 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu sprawy zmiany sposobu użytkowania działek o nr [...] w W. przy zbiegu ul. [...] i [...], użytkowanych jako parking samochodowy, nakazał R. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania terenu ww. działek. W dniu 29 kwietnia 1999r. R. P. złożył wniosek o pozwolenie na budowę parkingu na [...] stanowiska wraz z siecią kanalizacji deszczowej w W., zlokalizowanego na działkach nr [...] przy ul. [...]. Starosta W. decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał R. P. pozwolenie na budowę ww. parkingu. W dniu [...] lutego 2004r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] na podstawie art. 156 § 1 i § 2 oraz art. 158 K.p.a. stwierdził z urzędu nieważność powyższej decyzji Starosty W. z dnia [...] maja 1999r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podniósł, że R. P. - właściciel działek nr [...] nie przywrócił poprzedniego sposobu użytkowania terenu. Wojewoda stwierdził, że swoją decyzją Starosta W. rażąco naruszył art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie organu I instancji, Starosta powinien był wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ponieważ, na terenie objętym pozwoleniem zrealizowano samowolnie obiekt budowlany, i mimo obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W., nie przywrócono poprzedniego sposobu jego użytkowania. Z tych względów Wojewoda uznał, że decyzja Starosty W. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Od decyzji Wojewody [...] odwołanie złożył R. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż decyzja Starosty W. dotycząca pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji) właściwy organ miał obowiązek wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu znajdował się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W dacie wydania decyzji Starosty W. w obrocie prawnym pozostawała decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] września 1998 r. wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania terenu działek nr [...] w W. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przepis art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego nie ogranicza w swej treści trybu, w jakim miałaby być orzeczona rozbiórka, będąca negatywną przesłanką dla wydania pozwolenia na budowę. Mówi ogólnie o "nakazie rozbiórki", dlatego zdaniem organu II instancji, należy przyjąć, iż będzie miał tu zastosowanie zarówno tryb określony w art. 48 jak i art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Starosta powinien był odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym kwestionowane orzeczenie o pozwoleniu na budowę w sposób rażący naruszyło art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Wypełniło to przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył R. P. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, ze przedmiotowa decyzja jest obarczona błędem złego określenia lokalizacji inwestycji. Ponadto, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, gdyż Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. odstąpił od decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działek [...] i [...] w W. Skarżący podniósł również, że od daty wydania decyzji Starosty W. minęło 5 lat, zatem w świetle przepisów ustawy inwestycja powinna zostać zalegalizowana. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 zpóźn.zm.). Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te które przytacza strona skarżąca. Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż wskazał to skarżący. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja administracyjna wydana została na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w wyniku przeprowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania nieważnościowego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności orzeczeń administracyjnych. Przesłanki, które umożliwiają organowi stwierdzenie nieważności nie mogą być w związku z tym interpretowane rozszerzające Należy podkreślić, iż zgodnie z tym przepisem organ stwierdza nieważność decyzji, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Chodzi tu o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Oczywisty charakter naruszenia prawa jest koniecznym, aczkolwiek nie jedynym- warunkiem do uznania naruszenia prawa za rażące. Nie można bowiem przyjąć, iż prawo zostało naruszone w rażący sposób, jeżeli stanieje możliwość różnej jego interpretacji, [tak. NSA w wyroku z dnia 5 października 200lr. sygn.akt IV SA 1295/98 nie publik.] W niniejszej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska organów nadzoru budowlanego co do zakresu stosowania art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 35 ust 5 ustawy Prawo budowlane ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 1994r. Nr 89, poz.414 z późn.zm.) (stan prawny na dzień 14 maja 1999 r.) właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w stosunku do terenu którego dotyczy inwestycja takiego nakazu nie orzeczono. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. nakazał wprawdzie przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania terenu działek nr [...] i [...] w W., jednakże, w ocenie Sądu nie można pojęcia rozbiórki obiektu budowlanego utożsamiać z pojęciem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Pojęcia te mają odmienne znaczenie i używane są przez ustawodawcę w różnych stanach prawnych. Art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do tych terenów na których znajduje się obiekt budowlany co do którego wydano ostateczną decyzję o jego rozbiórce. Przepis ten nie zawiera uregulowania wskazującego na możliwość zastosowania podobnej sankcji w sytuacjach, gdy orzeczono przywrócenie do stanu poprzedniego. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2000r. sygn.akt II SA/Wr 1458/00, nie publik. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło