I OSK 821/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw poprzez rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika po wydaniu zaskarżonego wyroku stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 PPSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji stanowiło pozbawienie strony możności obrony jej praw. Taka sytuacja wypełnia przesłankę nieważności postępowania określoną w art. 183 § 2 pkt 5 PPSA, co skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 70 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W skardze kasacyjnej J. C. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. Dodatkowo podniesiono wadę nieważności postępowania sądowego, ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy (ustanowienie radcy prawnego) został rozpoznany dopiero po wydaniu wyroku przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Przyznano radcy prawnemu kwotę 407,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Marek Stojanowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 118/04 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania; 2. przyznaje na rzecz radcy prawnego F. P. kwotę 407,80 zł (czterysta siedem osiemdziesiąt), obejmującą stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 52,80 zł ( pięćdziesiąt dwa 80/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 maja 2005 r. II SA/Sz 118/04 – nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia – oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] /, utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] Nr [...], którą przyznano skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności dietetycznej oraz częściowe pokrycie kosztów zakupu obuwia jesiennego, w wysokości 70 zł. Wnosząc skargę kasacyjną J. C., reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, jako jej podstawę przytoczył naruszenie prawa materialnego "tj. w szczególności art. 67 Konstytucji RP, art. 2a ust. 1 pkt 2 oraz art. 32 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29.11.1990 r. (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.09.2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 114, poz. 1220) w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego), jak też naruszenie prawa procesowego, przede wszystkim art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację i zastosowanie lub brak zastosowania". W dodatkowym piśmie pełnomocnik skarżącego zarzucił ponadto, że postępowanie sądowe jest obciążone wadą nieważności, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego, złożony 9 maja 2005 r., został rozpoznany dopiero postanowieniem z dnia 16 czerwca 2005 r. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Z akt sprawy wprost wynika, że wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, złożony w toku postępowania sądowego, został rozpoznany dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku. Skarżący został więc pozbawiony możności obrony swych praw, i zachodzi przyczyna nieważności określona w art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczono zatem jak w sentencji na mocy art. 186 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez potrzeby podejmowania oceny czy przytoczone w samej skardze kasacyjnej podstawy są usprawiedliwione. Na mocy art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano pełnomocnikowi z urzędu należne mu wynagrodzenie, natomiast nie orzeczono o zwrocie koszów poniesionych przez skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, gdyż – w świetle art. 203 powołanej ustawy – należy się zwrot niezbędnych kosztów, lecz tylko postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło