I SA/Ol 167/05

WyrokWSA w Olsztynie2005-06-30

Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił datę obciążenia rachunku bankowego podatnika w przypadku płatności bezgotówkowej, decydującą o terminowości wpłaty podatku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy podatkowe nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i nie wyjaśniły rozbieżności w ustaleniu daty obciążenia rachunku bankowego podatnika. Brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w tym nieustosunkowanie się do wszystkich dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia wpłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Skarżący D. B. kwestionował ustalenia organu podatkowego co do daty obciążenia jego rachunku bankowego, twierdząc, że nastąpiło to 25 stycznia 2005 r., a nie 26 stycznia 2005 r., jak twierdził organ. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które zaliczyło wpłatę na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, uznając, że płatność nastąpiła po terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i określono, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. I SA/Ol 167/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 1 lutego 2005r. w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia 26 stycznia 2005r. w kwocie 61.291 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004r.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. zaliczył wpłatę z dnia 26 stycznia 2005r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. w następujący sposób: na należność główną 61.264,10 zł i na poczet odsetek za zwłokę 29,90 zł. W toku postępowania Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że w dniu 24 stycznia 2005r. do organu pierwszej instancji wpłynęła deklaracja VAT-7 za grudzień 2004r., w której wykazano podatek do zapłaty w wysokości 61.291 zł. Dnia 25 stycznia 2005r. D. B. złożył w banku polecenie przelewu zawierające dyspozycję obciążenia jego rachunku bankowego ww. kwotą, z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004r.. Z wtórnika polecenia przelewu otrzymanego z "[...]" wynika natomiast, iż datą obciążenia rachunku podatnika był dzień 26 stycznia 2005r.. Powyższe potwierdziła Krajowa Izba Rozliczeniowa. W motywach postanowienia organ drugiej instancji przywołał treść art.21§1 pkt 1 i §2, art.47§3, art.51§1 i art.53§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U z 2005r. nr 8, poz.60) oraz art.103 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz.535 ze zm.). Podniósł, że za termin dokonania zapłaty podatku w obrocie bezgotówkowym, stosownie do art.60§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika na podstawie polecenia przelewu, tj. dzień, w którym dokonano zmniejszenia stanu rachunku zobowiązanego o przekazywaną kwotę. Zgodził się z podatnikiem, że dla ustalenia daty zapłaty w obrocie bezgotówkowym nie ma znaczenia ani dzień uznania rachunku organu podatkowego, ani dzień wystawienia dokumentu, na podstawie którego dokonano operacji bankowej. Stwierdził, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że obciążenie rachunku bankowego podatnika kwotą zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. nastąpiło w dniu 26 stycznia 2005r., czyli dzień po ustawowym terminie zapłaty podatku. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji naliczył odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej i zaliczył wpłatę na poczet zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że polecenie przelewu jest usługą bankową związaną z prowadzeniem rachunku bankowego, regulowaną w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2002r. nr 72, pos.665 ze zm.). Zawierając umowę z bankiem o prowadzenie rachunku bankowego podatnik przyjął warunki na jakich prowadzony jest rachunek w zakresie formy i zakresu rozliczeń pieniężnych dokonywanych na polecenie posiadacza rachunku oraz terminów ich realizacji. Nadmienił, że zgodnie z art.63c Prawa bankowego polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. W skardze D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art.60§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej Uzasadniając skargę podkreślił, iż nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez organ drugiej instancji, iż datą obciążenia jego rachunku był dzień 26 stycznia 2005r. Do skargi dołączył kserokopię historii swojego rachunku z dnia 25 stycznia 2005r., z którego wynika, że "[...]" Bank obciążył jego rachunek w dniu 25 stycznia 2005r. Zdaniem skarżącego, organ dokonał oceny wpłaty podatku na podstawie uznania rachunku organu podatkowego, czym naruszył art.60§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem w ocenie sądu organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych i oparły postanowienie na niepełnym materiale dowodowym. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.). Należy jednocześnie zaznaczyć, że - zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. - sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w rozpoznanej sprawie dotyczy ustaleń faktycznych, a mianowicie czy obciążenie rachunku bankowego skarżącego kwotą zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. nastąpiło – jak twierdzi skarżący - w dniu 25 stycznia 2005r., czy też – jak twierdzi organ podatkowy - w dniu 26 stycznia 2005r.. W obrocie bezgotówkowym dniem zapłaty, stosownie do art.60§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jest dzień obciążenia rachunku podatnika, czyli dzień, w którym dokonano zmniejszenia stanu rachunku zobowiązanego o przekazywaną kwotę. Dla ustalenia tej daty nie ma znaczenia dzień uznania (zwiększenia stanu) rachunku organu podatkowego, ani dzień wystawienia przez zobowiązanego polecenia przelewu. Zobowiązany może bowiem wystawić polecenie przelewu w określonym dniu, ale gdy uczyni to po wyznaczonej przez bank godzinie, bądź też nie posiada na rachunku odpowiedniej sumy, bank wykona polecenie później. W rozpoznanej sprawie, zdaniem sądu, organy nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśniły przyczyn zaistnienia rozbieżności w dacie podawanej jako data obciążenia rachunku skarżącego przez "[...]" Bank oraz przez "[...]" Bank. Pismem z dnia 15 lutego 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. zwrócił się do "[...]" Banku S.A. Oddział w S., w którym rachunek posiada skarżący, z prośbą o podanie daty obciążenia rachunku bankowego skarżącego. "[...]" Bank w pismach z dnia: 15 oraz 17 lutego 2005r. poinformował organ, iż przelew na kwotę 61.291zł na rzecz Urzędu Skarbowego w E., został przyjęty i zrealizowany w dniu 25 stycznia 2005r. oraz, że w tym dniu został obciążony rachunek bankowy należący do D. B. W załączeniu bank przesłał organowi wtórnik polecenia przelewu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż z polecenia przelewu wynika, że został on nadany o godzinie 16.12, co może mieć znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, a co pozostawało poza zakresem badania przez organ podatkowy. Organ nie dociekał natomiast od "[...]" Banku przyczyn rozbieżności w dacie podawanej jako data obciążenia rachunku skarżącego. Kierując zapytanie do "[...]" Banku organ podniósł, iż w związku z informacją uzyskaną z "[...]" Banku oraz inną datą obciążenia rachunku zobowiązanego widniejącą na wtórniku otrzymanych zleceń płatniczych z "[...]", powziął wątpliwość, czy podane przez "[...]" Bank informacje są zgodne z prawdą (pismo z dnia 21 lutego 2005r.). Odpowiadając, "[...]" stwierdził, iż w zleceniu otrzymanym z systemu ELIXIR z "[...]" Banku, jako data obciążenia rachunku, figuruje dzień 26 stycznia 2005r.. Celem potwierdzenia tych danych "[...]" wystąpił do Krajowej Izby Rozliczeniowej, która przekazała treść komunikatu rozliczonego w dniu 26 stycznia 2005r. w systemie ELIXIR. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podatkowy nie ustosunkował się do twierdzeń "[...]" Banku, nie podał też przyczyn, dla których twierdzeniom tym odmówił wiarygodności. Stwierdził jedynie, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż obciążenie rachunku bankowego skarżącego nastąpiło w dniu 26 stycznia 2005r.. Zgodnie zaś z art.210§1 pkt 6 Ordynacji podatkowej integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Art.210§4 Ordynacji podatkowej stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów , którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zaskarżona decyzja jest więc z tego punktu widzenia wadliwa. Dodatkowo sąd zauważa, iż w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 1 lutego 2005r. naliczona kwota odsetek wynosi 26,90 zł, natomiast w zaskarżonym postanowieniu 29,90 zł. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania – art.122, art.187§1, art.210§4 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na mocy art.152 p.p.s.a., określono że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło