I SA/Kr 2661/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Ewa Rojek (spr.) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005r. spraw ze skarg L. C., A. B., M. C. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 29 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996 r. -skargi oddala- Sygn.. akt I S A/Kr 2661702 Uzasadnienie Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] października 2002r. O nr [...]a skierowanymi odpowiednio do L. C. , A. B. i M. C. Izba skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2002r. O nr [...] do [...] orzekającymi o solidarnej odpowiedzialności odpowiednio L.- C., A. B. i M. C. za zaległość podatkową spółki cywilnej "J. " z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1996 w kwocie 15.325 zł. Decyzje wydane zostały w oparciu o następujące ustalenia. W wyniku kontroli podatkowej ustalono, że w miesiącu grudniu 1996r. Spółka cywilna "J." zawyżyła podatek naliczony o kwotę 24.914 zł. Powyższe spowodowane zostało tym, że Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony wyszczególniony w fakturach VAT nr [...] wystawionych przez firmę "A." z W.. Właściciel tej firmy A. S. nie posiadał kopii tych faktur, nie uwzględnił sprzedaży wynikającej z tych faktur w ewidencji sprzedaży i w deklaracji VAT za ten miesiąc oraz nie odprowadził od niej należnego podatku. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli w firmie "A." wydał decyzje określające zobowiązanie A. S. w podatku VAT m. innymi za miesiąc grudzień 1996r.Jednocześnie wobec A. S. toczyło się postępowania karne przed Sądem Rejonowym we Wrocławiu w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami w prowadzonej przez niego firmie. Spółka cywilna .J." uległa likwidacji [...] maja 1997r.Zgodnie z art.332 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności osób trzecich o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Tak więc rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art.40 i 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z 1980r.Art.47 ust. 1 tejże ustawy uprawnia organ podatkowy do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, powstającego ex lege w postępowaniu z udziałem byłych wspólników spółki jawnej .w sytuacji gdy wysokość ta nie została stwierdzona w ostatecznej decyzji wydanej w okresie funkcjonowania spółki. Marialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Min. Finansów z dnia 21.XII.1995r. W sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym(Dz. U. Nr 154 poz.797 za 1995r. ze zm. Stanowi on, że w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy to faktury takie nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku należnego. Jednakże zgodnie z § 54 ust.8 w/w rozporządzenia przepisu tego nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Konstytucyjność tego zapisu była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem z dnia 16.VI.1998r.w sprawie U 9/97 Trybunał stwierdził, że § 54 ust.4 pkt 2 tegoż rozporządzenia jest zgodny w zapisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej .Zdaniem organów skarbowych brak było podstaw w myśl art.40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych do odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności wspólników za zaległości Spółki albowiem ,nie wskazano żadnych okoliczności (poza faktem braku kopii u sprzedawcy) "które stanowiłby ważne względy społeczne lub stanowiłyby naruszenie zasad współżycia społecznego. W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze L. C., A.B. i M. C. wnieśli u uchylenie zaskarżonych decyzji. Zarzucili naruszenie prawa materialnego art.5 w zw. a art.21 Ordynacji podatkowej poprzez dwukrotny wymiar zobowiązania podatkowego od tej samej transakcji. Nadto naruszenie prawa materialnego poprzez oparcie decyzji na § 54 rozporządzenia Min. Fin. z dnia 21.XII.1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, który jest niezgodny z porządkiem konstytucyjnym. Wskazali też na naruszenie przepisów postępowania art.133,122,123,178,180,188,200 poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na. podstawie stanu faktycznego ujawnionego w innym postępowaniu, pozbawienie ich możliwości uczestnictwa i obrony w postępowaniu podatkowym. W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skarg wskazując na argumentację zawarta w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Dodatkowo Izba wskazała. że skoro decyzja wydana została w oparciu o konstytucyjny przepis § 54,który jednoznacznie stanowi. że faktury nie potwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, to działanie podjęte w sprawie przez organ I instancji zgodnie z obowiązującym prawem nie naruszyło art.5 i 21 ustawy Ordynacja podatkowa. Nadto Izba wskazała, że skoro przedmiotem postępowania przed Urzędem był wymiar podatku kontrahenta Spółki to tylko on jako podatnik był stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna a zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Zarzut skargi o niekonstytucyjności § 54 rozporządzenia Min. Fin. z dnia 21.XII.1995r. nie może się ostać albowiem powołanym do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów prawa jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny .Nadto w sprawie zgodności z Konstytucją par.54 Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się dwa razy. Po raz pierwszy w orzeczeniu z dnia 16.VI.1998r. (choć formalnie przedmiotem orzeczenia był § 54 ust.4 pkt 2 rozp. z dnia 15.XII.1997r. tożsamy treściowo z § 54 ust.4 pkt 2 rozp. Z dnia 21 XII. 1995r.) na które to orzeczenie powołały się organy skarbowe. Drugi raz Trybunał wypowiedział się o zgodności z Konstytucją § 54 ust.4 pkt 2 rozp. z dnia 2LXII.1995r. w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 SK 16/00.Skoro zatem materialnoprawną podstawą orzeczenia był zgodny z Konstytucją przepis prawa zarzuty skargi są bezzasadne. Nie jest też zasadny zarzut o dwukrotnym wymiarze zobowiązania. Istotą podatku od wartości dodanej jest to, że nabywca towarów i usług może potrącić jedynie podatek uiszczony przez zbywcę. Choć zgodnie z art.19 ust. 1 ustawy o VAT obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest prawem podatnika, to z istoty tego podatku wynika, iż jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest bowiem od tego, czy poprzedni podatnik podatek ten uiścił. Skoro zatem jak wykazano w toku postępowania zbywca nie posiadał kopii faktur i podatku nie uiścił to zgodnie z dyspozycja § 54 ust.4 pkt 2 w/w rozporządzenia skarżący nie mieli prawa potrącenia tego podatku. W obowiązującym w dacie decyzji stanie prawnym fakt uiszczenia przez sprzedawcę podatku po terminie jego wymagalności nie powodował prawa nabywcy do pomniejszenia o ten podatek swojego podatku należnego. Tak więc nie można mówić ,że doszło do dwukrotnego wymiaru zobowiązania a tym samym nie został naruszony art.5 i 21 Ordynacji podatkowej. Nie doszło też w sprawie do naruszenia przepisów postępowania poprzez fakt oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym stwierdzonym w innym postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy zebrany odnośnie nieuczciwego kontrahenta Spółki zebrany został w postępowaniu podatkowym prowadzonym przeciwko niemu. Skarżący w tamtym postępowaniu mogli ubiegać się o status strony na podstawie obowiązującego do nowelizacji z dnia 12.IX.2002r. Art.133 i 134 Ordynacji podatkowej. Tak więc zarzuty skargi. że skarżący nie byli uczestnikami postępowania toczącego się przeciwko ich kontrahentowi podnoszone w tej sprawie nie mogą odnieść skutku. Materiał dowodowy zebrany w sprawie prowadzonej przeciwko A. S. był nadesłany na potrzeby niniejszego postępowania i strony, mogły się z nim zapoznać i wypowiedzieć co to niego. Skoro zatem był to materiał zgromadzony przez uprawniony do tego organ a strona co do jego treści mogła się wypowiedzieć nie doszło do naruszenia art. 133.122.123.180 oraz 200 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę oparto się na art.97§ 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr.153 poz. 1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.I.2004r. I postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.