II OZ 542/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu dniu 28 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 187/04 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie W toku postępowania ze skargi S. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek S. O. postanowieniem z dnia 18 maja 2004 r. W wyniku złożonego zażalenia orzeczenie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2004 r., który skierował sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 22 września 2004 r., sygn. akt VII SA/WA 187/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu powyżej 100 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2005 r. Pismem z dnia 17 lutego 2005 r., doręczonym S. O. w dniu 1 marca 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W dniu 7 marca 2005 r. S. O. wniosła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca podał w nim, że obecnie z dochodów w wysokości 1081, 46 zł. netto utrzymuje się czteroosobowa rodzina, co uzasadnia jej wniosek. Wniosek ten został oddalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2005 r. Na powyższe postanowienie Sądu skarżąca wniosła zażalenie. W zażaleniu tym podniosła, że odmowa przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym pozbawia jej możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że prawo pomocy może być przyznane na każdym etapie postępowania i nie ogranicza prawa strony do jednokrotnego wystąpienia z wnioskiem. W niniejszej sprawie, co wynika z przesłanych akt, S. O. złożyła ponowny wniosek, z którego wynika, że sytuacja finansowa skarżącej uległa znacznej zmianie w stosunku do rozpoznawanej przez Sąd w oparciu o poprzedni wniosek. Sygn. akt II OZ 542/05 Ponadto nie można zgodzić się z uzasadnieniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r., w którym Sąd nie odniósł się do wskazywanej przez skarżącą sytuacji rodzinnej. Z wniosku wynika, że rodzina skarżącej utrzymuje się z łącznej kwoty 1081, 46 zł. (z tytułu renty inwalidzkiej i zasiłku przedemerytalnego), z której znaczna część, według twierdzeń skarżącej, przeznaczana jest na lekarstwa dla dwóch chorujących członków rodziny oraz na stałe wydatki konieczne związane z utrzymaniem. Skoro Sąd nie wezwał skarżącej do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów (art. 255 p.p.s.a.), to znaczy, że nie poddał pod wątpliwość wysokości tych wydatków. W tej sytuacji ocena możliwości finansowych skarżącej ogranicza się do pozostałej kwoty i ocena ta nie może ograniczać się jedynie do zważenia, czy skarżąca jest w stanie ponieść częściowy koszt wpisu od skargi, jeśli skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie można również przyjąć, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, że wydatki, na które zwraca uwagę skarżąca we wniosku, są wydatkami powszechnie ponoszonymi i nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. Tym bardziej nie sposób zgodzić się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż wydatki ponoszone na lekarstwa nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku. Wszystkie wskazane okoliczności muszą być rozpatrywane w odniesieniu do indywidualnej sytuacji, co wyklucza możliwość uogólnień. W jednym przypadku mogą być to okoliczności decydujące o przyznaniu prawa pomocy, a w innym nie mające wpływu na ocenę sytuacji, jednakże nie mogą być one pominięte. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym postanowieniu nie wzięto powyższych przesłanek pod uwagę. Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.