I SA/Rz 473/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-27

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługują odsetki za zwłokę od zwróconego podatku od towarów i usług za okres, gdy przepisy ustawy o VAT nie przewidywały takiej możliwości, a jedynie nowelizacja z 2002 r. wprowadziła podstawę prawną do ich naliczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że do dnia 30 września 2002 r. brak było podstaw prawnych do naliczenia odsetek za zwłokę od nie zwróconej w terminie kwoty podatku VAT. Jednakże, z dniem 1 października 2002 r., w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy o VAT, powstała podstawa prawna do naliczenia i wypłacenia odsetek do dnia faktycznego zwrotu podatku. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję odmawiającą naliczenia odsetek.
Stan faktyczny
Spółka cywilna "A.", prowadząca zakład pracy chronionej, zwróciła się o zwrot nadpłaty podatku VAT za październik 2000 r. Organ podatkowy odmówił zwrotu, a następnie odmówił naliczenia odsetek za zwłokę od zwróconej kwoty, argumentując brak podstaw prawnych w przepisach obowiązujących w 2000 r. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję o odmowie naliczenia odsetek. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i naliczenia odsetek za zwłokę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Określono, że decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 5000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg "A" s.c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłacenia odsetek za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego "A" s.c. solidarnie kwotę 5000 zł. (słownie: pięć tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 473/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia (...) listopada 2004r. (...) Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołań E. S., J. T. i R. O. byłych wspólników Spółki cywilnej "A." utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) sierpnia 2004r. znak: (...) w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek za zwłokę od zwróconego podatku od towarów i usług za październik 2000r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 27.11.2000r. Spółka Cywilna "A.", składając deklarację VAT-7 za październik 2000r. zwróciła się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dokonanie zwrotu części wpłaconej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za wymieniony okres, zgodnie z postanowieniami art. 14a ustawy o VAT z dn. 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) [zwanej dalej ustawą o VAT]. Urząd Skarbowy, powołując się na fakt utraty przez Spółkę Cywilną z dniem 19.10.2000r. statusu zakładu pracy chronionej, decyzją z dnia art. (...).12.2000r. (...), odmówił częściowego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług za październik 2000r. Orzeczenie to, zaskarżone odwołaniem Jednostki z dn. (...).12.2000r. zostało utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową, decyzją z dnia (...).03.2001r., znak: (...). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11.03.2003r. sygn. akt SA/Rz 870/01, zaskarżoną decyzję uchylił. Odwołując się do zebranych w sprawie akt, które nie potwierdzały faktu ustania bytu prawnego Spółki cywilnej. Sąd wskazał, iż za okres do 18.10.2000r. Spółka Cywilna "A." jako prowadząca zakład pracy chronionej ma prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług, na mocy art. 14a ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej po ponownym przeanalizowaniu materiału zebranego w sprawie, mając na względzie stanowisko Sądu - wyrażone w wiążącym w sprawie wyroku z dn. 11.03.2003r. - w kwestii prawa Spółki do otrzymania za okres do 18.10.2000r. częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług w oparciu o przepis art. 14a ustawy o VAT, decyzją z dnia (...).05.2004r. znak: (...), rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] 12.2000r. uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w dniu 28.06.2004r. "(...) na okoliczność zapoznania byłych wspólników Spółki (...) z ustaleniami dokonanymi w postępowaniu podatkowym (...)" w związku z ww. rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej, został sporządzony protokół, w którym potwierdzono prawidłowość wskazanej we wniosku Spółki, złożonym do Urzędu Skarbowego w dniu 27.11.2004r. kwoty zwrotu w wysokości 51.324 zł. Kwota ta została przekazana przez organ I instancji na wskazany przez byłych wspólników Spółki "A." rachunek bankowy w dniu 5.07.2004r. W piśmie z dnia 12.07.2004r. byli wspólnicy Spółki zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie zwrotu należnych im odsetek za zwłokę od ww. kwoty. Nie znajdując podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku, organ I instancji, decyzją z dnia (...).08.2004r. znak: (...), odmówił naliczenia i wypłaty odsetek za zwłokę od zwróconego podatku od towarów i usług za październik 2000r. w wysokości 51.324 zł. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające byłym wspólnikom Spółki "A." naliczenia i wypłaty odsetek od zwróconej - w trybie art. 14a obowiązującej w 2000r. ustawy z dn. 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - kwoty podatku VAT za październik 2000r. znajduje oparcie w przepisach prawa. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż ww. przepis art. 14a ustawy o VAT regulował w tym okresie jedynie zasady i termin dokonania przez urząd zwrotu podatku od towarów i usług dla prowadzących zakład pracy chronionej. Nie określał natomiast konsekwencji nieterminowego dokonania zwrotu podatku przez organ podatkowy. Nie zawierał również odesłania do przepisu art. 21 ust. 6 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie znajdują więc zastosowanie przepisy ustawy o VAT obowiązujące w 2000r. Zgodzić się należy z twierdzeniem byłych wspólników Spółki, iż interpretacja prawa podatkowego winna odbywać się z poszanowaniem zasady rozstrzygania na korzyść podatnika. Nie oznacza to jednak, iż może ona nastąpić z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie bowiem z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W ww. stanie prawnym ustawodawca w przypadku objętym dyspozycją art. 14a ustawy o VAT nie przewidział prawa do żądania odsetek od zwróconej po terminie określonym w ust. 6 wskazanego art. 14a. kwoty podatku od towarów i usług. Dopiero w wyniku nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług, dokonanej ustawą z dnia 30.08.2002r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 153, poz. 1272), do art. 14a dodano ust. 6a, zgodnie z którym jeżeli zasadność zwrotu kwoty, o której mowa w ust. l, wymaga sprawdzenia, przepis art. 21 ust. 6 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio. Wobec obowiązku odpowiedniego stosowania tychże regulacji do art. 14a ustawy o VAT, w przypadku kiedy przedłużono - do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego zasadność zwrotu kwoty dla prowadzącego zakład pracy chronionej - termin zwrotu podatku VAT, a przeprowadzone postępowanie wykazało zasadność zwrotu, urząd skarbowy wypłacał podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej odsetkom stosowanym w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Do czasu wprowadzenia ww. "nowelizacji" uchybienie przez organ terminowi przekazania środków w trybie art. 14a - nie dawało podstaw do wypłaty oprocentowania w tym również na zasadach art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Szczególna regulacja dotycząca zwrotu podatku w trybie art. 14a omawianej ustawy odnosiła się bowiem do przypadków, gdy u podatnika w danym miesiącu wystąpiło zobowiązanie podatkowe w podatku VAT. Nie odnosiła się natomiast do sytuacji, gdy występowała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu, kiedy to wówczas zastosowanie znajdował przepis art. 21 ustawy o VAT. Odwołując się do postanowień przepisów ww. ustawy z dnia 30.08.2002r. zmieniającej ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zaakcentować należy, iż w art. 3 ustawy wymienionej na wstępie przewidziano możliwość stosowania regulacji tej ustawy do spraw wszczętych i nie zakończonych wydaniem decyzji przed dniem jej wejścia w życie, aczkolwiek w ograniczonym zakresie. Regulacja ta nie odnosiła się jednak do art. l pkt 7 lit. d, którym do art. 14a ustawy o VAT dodano ustęp 6a. W świetle tego co przedstawiono wyżej skoro ustawodawca nie przewidział w okresie, za jaki dokonano zwrotu zapłaconej kwoty podatku od towarów i usług konsekwencji nie dokonania tegoż zwrotu w terminie, o którym mowa w art. 14a ust. 6 ustawy o VAT, brak jest podstaw do uznania, iż organ I instancji odmawiając byłym wspólnikom Spółki wypłaty oprocentowania z tytułu nieterminowego zwrotu podatku dokonanego na podstawie art. 14a ww. ustawy naruszył przepisy prawa podatkowego. We wniesionych odwołaniach, powołując się na zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika oraz zasadę szybkości postępowania, podniesiono, iż organy podatkowe dokonując czynności sprawdzających przez okres około 4 lat, pozbawiły "podatnika" ..(...) możliwości korzystania z należnej mu kwoty 51.324 zł." Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż byli wspólnicy Spółki wydają się nie dostrzegać zdarzeń jakie wystąpiły w przeciągu tego okresu - szczegółowo opisanych na wstępie uzasadnienia niniejszej decyzji: zdarzenia te nie stanowią czynności sprawdzających. Wskazać należy, iż czynności sprawdzające, mają- stosownie do art. 272 Ordynacji podatkowej - na celu sprawdzenie terminowości składania deklaracji i wpłacania zadeklarowanych podatków, stwierdzenie formalnej poprawności deklaracji oraz ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. W świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w odniesieniu do zwrotu tegoż podatku, czynności sprawdzające mają na celu ustalenie, w jakim zakresie zadeklarowany przez podatnika zwrot jest należny, z czym nierozerwalnie wiąże się zasadność jego dokonania. Zaakcentować należy, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie prowadził postępowania w sprawie zasadności zwrotu podatku VAT za październik 2000r. na podstawie art. 14a ust. 6a ustawy o VAT. Tryb ten nie mógł być zastosowany; został bowiem wprowadzony dopiero ww. nowelizacją, która weszła w życie z dniem 1.10.2002r. Zapłacony przez Spółkę podatek za październik 2000r. był należnością wynikającą z ustawy, zadeklarowaną przez podatnika w określonym terminie i wysokości. Organ podatkowy dokonując oceny przedmiotowego wniosku o dokonanie zwrotu wpłaconej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. okres w zakresie spełnienia przez składającego podanie warunków określonych przepisami art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług, nie stwierdził uchybień w zakresie rozliczenia podatku w badanym okresie oraz nie zakwestionował wysokości wnioskowanej kwoty zwrotu. Ustalono natomiast, iż zwrot podatku miałby nastąpić na rachunek podmiotu, który przestał spełniać ustawowe warunki. Stąd też decyzją z dnia [...] 12.2000r. odmówiono częściowego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług za październik 2000r. Rozstrzygnięcie to zapadło w terminie do dokonania tegoż zwrotu. Odmienna ocena wniosku złożonego do Urzędu w dniu 27.11.2000r. - uznająca prawo "podatnika" do zwrotu za październik 2000r. - podyktowana jest stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 11.03.2003r. Przekazanie byłym wspólnikom - w związku z orzeczeniem Sądu - w dniu 5.07.br. przedmiotowego zwrotu, wobec regulacji jakie obowiązywały w październiku 2000r. nie daje podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku byłych wspólników Spółki. Przedmiotowe żądanie nie znajduje również oparcia w przepisach Ordynacji podatkowej. Kwota podatku od towarów i usług, która została zwrócona przez organ podatkowy na podstawie art. 14a ustawy o VAT, lecz z uchybieniem określonego w tym przepisie terminu nie stanowi nadpłaty w rozumieniu przepisów Ordynacji. Zapłacony przez Spółkę podatek VAT był - jak już podkreślono wyżej - zobowiązaniem należnym, a prawo do zwrotu -w świetle uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług - tegoż podatku przysługiwało jedynie określonej grupie podmiotów. Definicja nadpłaty jest katalogiem zamkniętym, ustawodawca ściśle bowiem określił sytuacje, w jakich dane świadczenie jest nadpłatą. Zgodnie z obowiązującym w 2000r. art. 72 § l Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej oraz świadczenie płatnika lub inkasenta nienależne lub w wysokości większej od należnej, uregulowane na podstawie decyzji o odpowiedzialności tych podmiotów. Późniejsza nowelizacja ustawy - Ordynacja podatkowa poszerzyła katalog nadpłat o zobowiązanie zapłacone przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W analizowanej sprawie nie zachodził żaden z przypadków, przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej w zakresie dotyczącym nadpłaty. Skoro więc zwrócona kwota podatku od towarów i usług, w trybie art. 14a ustawy o VAT nie stanowi - jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nadpłaty, brak jest podstaw do oprocentowania zwrotu tej kwoty dokonanego po upływie 25 dni. Uprawnienie do otrzymania przedmiotowego oprocentowania byli wspólnicy nie mogą wywodzić z faktu ujęcia w protokole spisanym w dniu 28 czerwca 2004r. przez pracownika Urzędu Skarbowego sformułowania: "Ponieważ Spółka spełniła wszystkie wymogi (...) przysługuje jej częściowy zwrot podatku od towarów i usług za m-c październik 2000 roku w kwocie jak wyżej wraz z naliczonymi odsetkami za zwłokę." W tym miejscu zaznaczyć należy, iż protokół stanowi dowód z utrwalonych w nim czynności postępowania, nie ma jednak mocy rozstrzygnięcia administracyjnego. Zgodnie z generalną zasadą wynikającą z art. 207 § 1 i 2 Ordynacji, organ podatkowy orzeka w drodze decyzji, rozstrzygającej sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Wola organu przybiera kształt decyzji i tylko taka forma wyrażenia stanowiska wywołuje określone skutki prawne. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Odwołujących, iż zawarta w ww. protokole treść jest przesądzająca w kwestii oceny prawa do otrzymania oprocentowania. Tym bardziej, iż w świetle przywołanych powyżej przepisów regulujących omawianą materię, brak przepisu, który w okresie, za jaki złożono wniosek o dokonanie, zgodnie z postanowieniami art. 14a ustawy o VAT zwrotu zapłaconego zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2000r. dawałby podstawę do wypłaty odsetek z tytułu nie terminowego zwrotu tegoż podatku. Przywołane przez byłych wspólników sformułowanie z protokołu nie rozstrzyga - jak zdają się to odczytywać Odwołujący - o prawie do odsetek w analizowanej sytuacji. Na decyzję tę J. T., E. S. i R. O. złożyli jednobrzmiące skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 14 a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług w zw. z art. 21 ust.6 tej ustawy przez przyjęcie, że naruszenie 25-dniowego terminu do dokonania zwrotu podatku nie daje podstaw do domagania się przez skarżących naliczenia i wypłaty odsetek od zwróconego z rażącą zwłoką /1000 dni/ podatku, którego wysokość nie była kwestionowana przez organ. Nadto skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 121 i art. 125 Ordynacji podatkowej polegających na naruszeniu kardynalnych zasad obowiązujących w prawie podatkowym. W ocenie skarżących organ winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organu, podczas gdy w tej sprawie organ podatkowy w toku postępowania, zapewnił skarżących o zwrocie podatku wraz z odsetkami, a następnie stwierdził, że zapewnienie to nie posiada jakiejkolwiek mocy prawnej. W uzupełnieniu skarżący powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podnieśli, że stosowanie przez orzekające organy przepisów uchylonych jest możliwe tylko wtedy, gdy są one korzystniejsze dla podatnika, podczas gdy w rozpoznawanej sprawie organ zastosował przepisy mniej korzystne. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowiska zawarte w decyzji, dodatkowo naprowadzając, że bezzasadny jest zarzut naruszenia szybkości postępowania gdyż wszelkie czynności organy wykonywały w obowiązujących terminach i w terminie 25 dni wydana została decyzja o odmowie zwrotu wpłaconej kwoty podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi podlegają uwzględnieniu. Prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej, na podstawie art. 14 a ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 2000r., miał prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych tym przepisem. Zasadą między innymi określoną tym przepisem było złożenie przez prowadzącego zakład, w terminie określonym do złożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług wraz z tą deklaracją wniosku, o dokonanie zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług. Urząd skarbowy, po sprawdzeniu, czy kwota podatku wynikająca ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług została wpłacona za dany miesiąc, dokonuje zwrotu na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie nie dłuższym niż 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku przez podatnika. Takie sformułowanie cytowanego wyżej przepisu przesądzało o tym, że zwrot podatnikowi wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług następowało z mocy prawa, bez potrzeby potwierdzania tego zwrotu decyzją administracyjną, a więc stanowił czynność materialno-techniczną. Prawidłowo zatem organy podatkowe wskazały, że dokonana wpłata podatku od towarów i usług, która daje prawo do uzyskania zwrotu tego podatku dla pewnej grupy podatników nie stanowi nadpłaty podatkowej. Ustawodawca bowiem nie przewidział w tym konkretnym przypadku objętym dyspozycją art. 14 a ustawy o VAT- prawa podatnika do żądania odsetek od zwrotu podatku po terminie określonym w ustępie 6 tego przepisu. Zapłacony przez podatnika podatek był należnością wynikającą z ustawy, zadeklarowaną przez podatnika w określonym terminie i wysokości. Oznacza to, że w przypadku uchybienia przez organ podatkowy terminowi 25 dni dla zwrotu podatku, nie skutkowało naliczeniem odsetek za zwłokę wobec braku przesłanki przewidziane art. 72 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./. W świetle tego przepisu za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a jak wskazano wyżej, kwota podatku uiszczona przez podatnika nie była ani nadpłaconym, ani też nienależnie zapłaconym podatkiem. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2002r. sygn. akt K 45/01 orzekł, że art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 95, poz. 1100) w zakresie w jakim zmienia zasady wyliczenia kwot podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi na rzecz zakładu pracy chronionej, przed upływem trzyletniego okresu, przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999r. (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) jest niezgodny z ochroną praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy w zaufaniu do dotychczasowych przepisów rozpoczęli realizację długofalowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w tych zakładach. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002r. (K 45/01) nie spowodował utraty mocy prawnej art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wobec żadnego z podmiotów gospodarczych będących zakładami pracy chronionej. Na tle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. nie ma wątpliwości, że skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu w zakresie, w jakim pomija określone regulacje, jest wynikający z Konstytucji, obowiązek ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych (zasada ochrony praw nabytych i przedsięwzięć bądź sytuacji prawnych o charakterze "otwartym", takim, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia - interesy w toku, stosunki w toku). Już w orzeczeniu z dnia 3 grudnia 1996r. (wydanym przed wejściem w życie Konstytucji RP), Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że konsekwencją takiego typu orzeczenia jest obowiązek uzupełnienia aktu normatywnego o odpowiedni fragment niezbędny z punktu widzenia jego zgodności z Konstytucją (por. orzeczenie TK z 3 marca 1996r., K 25/95, OTK 19961 6/52, glosa aprobująca: M. Niedośpiał, PiP 1997/9/106). Wykonując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 153, poz. 1272/ do art. 14 a dodano ust. 6a zrównujący zwrot uiszczonego podatku przez podatnika prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej z podatnikami posiadającymi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabywaniu towarów i usług na zasadach ogólnych. Na mocy art. 4 w/w ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2002r. W ocenie Sądu, jakkolwiek do dnia 30 września 2002r. brak było podstaw prawnych do naliczenia odsetek od nie zwróconej w terminie 25 dni uiszczonej kwoty podatku, to jednak, z dniem l października 2002r. zaistniała podstawa prawna do naliczenia i wypłacenia skarżącym odsetek do dnia zwrotu kwoty uiszczonego podatku tj. do dnia 5 lipca 2004r. Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd działając na podstawie art. 132, art. 142 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 art. 200 i art. 201 i art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1210 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło