VII SA/Wa 1418/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej G. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2000r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż powyższą decyzją Burmistrza Gminy [...] zatwierdzono inwestorowi [...] SA zamienny projekt budowlany Zespołu Mieszkalno - Biurowo - Usługowego "[...] " z dwukondygnacyjnym podziemiem i zagospodarowaniem terenu, w części zachodniej działki, przewidzianą na usługi i mieszkania oraz zezwolono na budowę ww. inwestycji na terenie działki nr ewid. [...] przy ulicy [...] róg [...] w [...]. Odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego Wojewoda [...] uzasadni! tym, iż żądanie wszczęcia postępowania złożyli członkowie spółdzielni mieszkaniowej, która sąsiaduje z planowaną inwestycją. W ocenie organu do reprezentowania członków spółdzielni upoważniony jest zarząd , nie zaś poszczególni jej członków ie. Odmówił zatem wnioskodawcom przymiotu strony w postępowaniu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły B. B. i G. S. Zakwestionowały stanowisko Wojewody [...], iż nie służy im przymiot strony. Wskazały, iż garaż wielopoziomowy przeznaczony dla zespołu mieszkalno - biurowo - usługowego "[...] " ma powstać na miejscu parkingu naziemnego należącego do istniejącego osiedla [...], stanowiącego integralną część osiedla, konieczną dla jego prawidłowego funkcjonowania, zaś zrealizowanie inwestycji pozbawi miejsc postojowych mieszkańców bloków położonych przy ulicy [...][...], [...], [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 48 Prawa spółdzielczego podmiotem uprawnionym do reprezentowania spółdzielni jest wyłącznie jej zarząd. Członkowie spółdzielni nie posiadają indywidualnego interesu prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła G. S. W ocenie skarżącej zostało naruszone Prawo budowlane, zaś skutki tego naruszenia mają wpływ na interes prawny skarżącej. Skarżąca zarzuciła decyzji rażące naruszenie § 18 ust. 1 i 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn.zm.), które obliguje do zapewnienia miejsc postojowych na działce budowlanej realizowanej inwestycji oraz niezgodność decyzji z decyzją nr [...] z dnia [...].11.1998r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stroną tego postępowania może być nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W każdym zatem postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji należy przede wszystkim wyjaśnić kwestię wstępną, jaką stanowi zagadnienie legitymacji osoby, która wystąpiła z takim żądaniem. W przypadku stwierdzenia iż z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wystąpiła osoba, której nie można przypisać przymiotu strony organ administracji winien stosownie do art. 157 § 3 Kpa odmówić wszczęcia postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż podstawę prawną legitymacji strony powinien stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawa lub obowiązek podmiotu, który podlega skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. W wyroku z dnia 11.04.1991 r. III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektyzowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej -jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, przez pojęcie tzw. osoby trzeciej należy rozumieć osobę mającą nie tylko interes faktyczny w określonej zabudowie terenu, ale przede wszystkim taką, która wykaże, że ma interes prawny do wystąpienia z właściwym żądaniem. Podnieść przy tym należy, iż źródłem tego interesu prawnego są przepisy prawa cywilnego dotyczące prawa własności i wieczystego użytkowania, a w przypadku członka spółdzielni również przepisy ustawy z dnia 16.09.1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 228). Przepisy ww. aktu nie przyznają członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 Kc. Majątkiem spółdzielczym rozporządza spółdzielnia jako osoba prawna poprzez swoje organy. Stanowisko takie wyraził również Naczelny Sąd Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w wyroku z dnia 12.05.1994 r. (SA/KA 2500/93): "członkowie spółdzielni mieszkaniowych (...) nie mają własnego interesu prawnego czy szczególnego tytułu prawnego do tego, aby w stosunkach zewnętrznych (nic wynikających z członkostwa spółdzielni i spółdzielczego prawa do lokalu) mogli występować o wydanie decyzji administracyjnych i podważać decyzje nie adresowane do nich jako do stron w znaczeniu materialnoprawnym". Trafne jest zatem stanowisko organów, iż członek Spółdzielni Mieszkaniowej reprezentowany jest przez jej Zarząd i co do zasady nie ma własnego interesu prawnego w sprawach dotyczących inwestycji na terenie Spółdzielni czy na terenach sąsiednich. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest wyjątek jedynie w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, że w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego .,własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". W wyroku z dnia 20 lutego 2002r. sygn.akt III RN 220/00 publik. OSNP 2002/16/372, Sąd Najwyższy stwierdził, iż ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. I pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), powinna opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie przestrzegania obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wymagań techniczno-budowlanych i norm projektowania, budowy i utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy. Zatem dopiero wykazanie przez osobę domagającą się wszczęcia postępowania, iż zostały naruszone przepisy prawa pozwala na ustalenie jej praw strony w konkretnym postępowaniu. W niniejszej sprawie Sąd na podstawie dołączonych do odpowiedzi na skargę akt sprawy nie mógł ocenić, czy istotnie w sprawie doszło do wskazywanego przez skarżącą, naruszenia § 18 i 19 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 1999r. Nr 15. poz. 140 ze zm.) Organy nie dołączyły bowiem kompletnych akt administracyjnych związanych z wydanym inwestorowi "[...]" pozwoleniem na budowę Zespołu Mieszkalno-Usługowo- Biurowego "[...]". Z akt sprawy nie wynika, czy przedmiotowy garaż został objęty tym pozwoleniem na budowę, jak sugeruje to treść skarg G. S., czy też stanowi przedmiot odrębnego postępowania. Organy nie dokonały analizy zgłoszonych przez skarżącą zarzutów pod kątem możliwości uznania jej za stronę postępowania nieważnościowego. Ponieważ w ocenie Sądu doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7 i 77 kpa, co miało niewątpliwy wpływ na prawidłowe stosowanie w niniejszej sprawie art. 28 kpa oraz art. 157 kpa, decyzje podlegające kontroli podlegają uchyleniu. Nie przesądzając wyniku sprawy, Sąd uznał za konieczne zbadanie czy w niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, z których naruszeniem wiązać się może prawo skarżącej do występowania w postępowaniu nieważnościowym w charakterze strony. Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn .zm.) orzekł jak w sentencji . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy .