II OZ 519/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń G. W. od postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2005 r. i 16 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 633/03 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 16 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 12 kwietnia 2005 r. oraz postanowienie z dnia 16 czerwca 2004 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego G. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że pełnomocnik skarżącego adwokat D. P. nie sprecyzował w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie jakiej czynności dotyczy wniosek o przywrócenie terminu (czy chodzi o termin do wniesienia skargi kasacyjnej, czy o termin do przedstawienia pełnomocnictwa). W zażaleniu na to postanowienie sporządzonym przez adwokata D. P., podniesiono zarzut naruszenia art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem wnoszącego zażalenie nie ulegało wątpliwości, że wniosek z dnia 7 lipca 2004 r. o przywrócenie terminu dotyczył terminu do przedłożenia pełnomocnictwa skarżącego dla adwokata D. P., ponieważ z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2004 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokata D. P. wynika, że przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej było nieuzupełnienie w terminie braku formalnego, gdyż pełnomocnik nie złożył w terminie pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego. To, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie i może być wątpliwość, czy wniosek o przywrócenie terminu dotyczy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd podniósł w zaskarżonym postanowieniu, bez wskazania jednak dlaczego skarga kasacyjna jest wniesiona po terminie, skoro w piśmie do Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie o wyznaczenie adwokata Sąd stwierdził, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa z dniem 29 kwietnia 2004 r. i tego dnia wniesiona została skarga kasacyjna. Z akt sprawy wynika, że po wydaniu wyroku z dnia 21 stycznia 2004 r. oddalającego skargę, skarżący złożył wniosek z dnia 27 stycznia 2004 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Następnie dnia 12 lutego 2004 r. skarżący wystąpił do Sądu o przyznanie prawa pomocy, z tym że wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu został złożony przez skarżącego dnia 17 marca 2004 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącemu dnia 29 marca 2004 r. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2004 r. WSA w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2004 r. Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie o wyznaczenie adwokata oraz poinformował, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa z dniem 29 kwietnia 2004 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie wyznaczyła adwokata w osobie D. P.. W dniu 29 kwietnia 2004 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna skarżącego sporządzona i wniesiona do Sądu przez adwokata B. M. (nadana w urzędzie pocztowym dnia 27 kwietnia 2004 r.), do której zostało dołączone pełnomocnictwo skarżącego dla adwokata B. M.. W dniu 29 kwietnia 2004 r. złożona została w Sądzie także skarga kasacyjna sporządzona przez adwokata D. P.. Sąd wezwał adwokata D. P. do przedłożenia pełnomocnictwa skarżącego w terminie 3 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (wezwanie doręczono 18 maja 2004 r.). W piśmie z dnia 24 maja 2004 r. adwokat wyjaśnił, że nie ma kontaktu ze skarżącym, a ponadto przedstawił pogląd, że skoro został wyznaczony adwokatem skarżącego przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa nie jest konieczne. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2004 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną przez adwokata D. P. na tej podstawie, że nie złożył pełnomocnictwa skarżącego, a zatem nie był umocowany do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu skarżącego. Na to postanowienie wniósł zażalenie w imieniu skarżącego adwokat D. P., w którym zakwestionował stanowisko Sądu, iż obowiązany był przedłożyć pełnomocnictwo skarżącego oraz wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Niezależnie od tego skarżący nadesłał do Sądu pełnomocnictwo, w którym upoważnia adwokata D. P. do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz oświadczenie, iż nie mógł się skontaktować z adwokatem D. P.. W tym stanie rzeczy Sąd wezwał adwokata D. P. do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu przez wskazanie jakiej czynności dotyczy wniosek o przywrócenie terminu. Po przedstawieniu odpowiedzi przez adwokata Sąd zaskarżonym postanowieniem pozostawił wniosek o przywrócenie terminu bez rozpoznania, ponieważ pomimo wezwania adwokat nie wyjaśnił jakiego terminu dotyczy wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2005 r. jest uzasadnione. Z zażalenia skarżącego sporządzonego przez adwokata D. P. na postanowienie z dnia 28 maja 2004 r., w którym zamieszczony został wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jednoznacznie wynika, że wniosek ten dotyczy przywrócenia terminu do przedłożenia na wezwanie Sądu pełnomocnictwa skarżącego dla adwokata D. P.. Również odpowiedź adwokata na dodatkowe wezwanie Sądu jednoznacznie wskazuje, iż wniosek o przywrócenie terminu dotyczy przywrócenia terminu do przedłożenia pełnomocnictwa skarżącego dla adwokata D. P.. W tym stanie rzeczy nie było żadnych podstaw do pozostawienia pisma strony (wniosku o przywrócenie terminu) bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nawet nie było podstaw do wzywania adwokata D. P. do uzupełnienia pisma w tym zakresie. Z tego względu zaskarżone postanowienie z dnia 12 kwietnia 2005 r. należało uchylić na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z uchyleniem postanowienia z dnia 12 kwietnia 2005 r. powstaje kwestia rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 16 czerwca 2004 r., w którym to zażaleniu zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa skarżącego dla adwokata D. P.. W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do zażalenia na postanowienie z dnia 16 czerwca 2004 r., którym Sąd odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 21 stycznia 2004 r., sporządzoną przez adwokata D. P. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 kwietnia 2004 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna skarżącego G. W. sporządzona i wniesiona przez adwokata B. M. (nadana w urzędzie pocztowym dnia 27 kwietnia 2004 r.), do której dołączone zostało pełnomocnictwo skarżącego dla adwokata B. M. do sporządzenia skargi kasacyjnej i występowania w jego imieniu w postępowaniu sądowym w tej sprawie. Wobec tego powstaje zagadnienie, czy kolejna skarga kasacyjna skarżącego wniesiona do Sądu w dniu 29 kwietnia 2004 r. przez adwokata D. P. jest skargą kasacyjną, czy też jedynie uzupełnieniem wniesionej już wcześniej do Sądu skargi kasacyjnej. Otóż, stosownie do przepisu art. 173 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wnosi strona. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym przysługującym stronie. To strona zaskarża orzeczenie przez wniesienie skargi kasacyjnej. Nie zmienia tego w niczym to, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej przez inne osoby nie ma w tej sprawie znaczenia). Jeżeli tak, to można mówić o wnoszeniu przez stronę skargi kasacyjnej a nie o wnoszeniu przez tę samą stronę skarg kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli strona wniosła skargę kasacyjną i brak jest podstaw do jej odrzucenia, to kolejne pismo strony, nazwane nawet skargą kasacyjną i sporządzone przez adwokata, nie może stanowić odrębnej skargi kasacyjnej, lecz pozostaje jedynie pismem strony, którego znaczenie w sprawie i ocena należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w toku rozpoznawania skargi kasacyjnej. Jeżeli więc skarżący wniósł skargę kasacyjną sporządzoną przez adwokata i skarga ta nie została odrzucona, to kolejne pismo skarżącego sporządzone przez innego adwokata nazwane skargą kasacyjną jest jedynie pismem strony, które nie może być odrzucone jako skarga kasacyjna. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2004 r., iż konieczne było przedłożenie przez adwokata wyznaczonego przez okręgową radę adwokacką, na podstawie art. 253 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokumentu pełnomocnictwa udzielonego temu adwokatowi przez skarżącego. To, że art. 244 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa, że ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, nie oznacza, że w takim przypadku udzielenie pełnomocnictwa ma być potwierdzane dokumentem pełnomocnictwa złożonym do akt sprawy. Skoro bowiem strona występuje o ustanowienie adwokata i z góry wiadomo, że adwokatem tym w razie uwzględnienia wniosku będzie adwokat wyznaczony przez okręgową radę adwokacką, to należy założyć, że strona udziela pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Jeżeli więc okręgowa rada adwokacka kieruje do Sądu pismo, w którym wskazuje wyznaczonego adwokata i zawiadamia o tym stronę, to można przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony. W takim przypadku nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy, ponieważ przepis art. 37 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy strona wybiera sobie osobę pełnomocnika i konieczne jest udokumentowanie udzielenia pełnomocnictwa. Należy bowiem mieć na uwadze, że czym innym jest udzielenie pełnomocnictwa określonej osobie, a czym innym pełnomocnictwo dołączone do akt sprawy jako dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy i wyznaczenia adwokata przez okręgową radę adwokacką oraz udokumentowania w aktach sprawy, który adwokat został wyznaczony i zawiadomienia o tym strony, okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeby dołączenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony. Nie można z góry zakładać, że strona nie udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Wręcz przeciwnie należy przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat takim pełnomocnictwem dysponuje. Tak więc także z tego powody nie było zasadne odrzucenie skargi kasacyjnej. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 16 czerwca 2004 r. Wobec uchylenia tego postanowienia wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy i nie wymaga rozpoznania.