I OSK 999/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Irena Kamińska Jolanta Rajewska (spr.) Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 275/05 w sprawie ze skargi "S." Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego "S." Spółka z o.o. w [...] kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 275/05 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego podziału nieruchomości. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art.105 kpa, umorzył postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność Gminy [...], znajduje się w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w [...], który dnia 13 czerwca 2003r wystąpił o wydzielenie z nieruchomości części działek celem ich wydzierżawienia lub sprzedaży pod obiekt handlowy budowany przez "S." sp. z o.o. Po cofnięciu tego wniosku przez wnioskodawcę zdaniem Prezydenta [...] postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, a zatem należało je umorzyć Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia 7 marca 2005r stwierdziło, że odwołanie Spółki - "S." od powyższej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art.129 § 2 kpa. W motywach postanowienia podano, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] została doręczona Miejskiemu Zarządowi Dróg, Mostów i Zieleni w [...] dnia 29 października 2004 r. Termin do wniesienia od niej odwołania upływał 12 listopada 2004r .Spółka odwołanie sporządzone dnia 15 listopada 2004r złożyła 18 listopada 2004 r., a więc z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Kolegium stwierdziło ponadto, że strona która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i której nie doręczono rozstrzygnięcia organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie liczonym od daty doręczenia decyzji którejkolwiek ze stron. W przypadku uchybienia powyższego terminu, podmiotowi uważającemu się za stronę przysługuje jedynie prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na obecnym etapie postępowania Kolegium nie jest uprawnione do oceny czy odwołanie zostało wniesione przez stronę. Tego typu ustalenia organ zobowiązany jest poczynić tylko w przypadku, gdy środek zaskarżenia został złożony w terminie. Na powyższe postanowienie z dnia [...] Spółka "S." wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając, iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem jej interesu prawnego i faktycznego, jak również z uchybieniem art. 10 § 1 kpa, który gwarantuje stronie czynny udział w postępowaniu. Podniosła ponadto, że organ II instancji nie rozpatrzył odwołania merytorycznie i wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, nie uwzględniając okoliczności, że Spółka prowadziła poprzednio korespondencję z Urzędem Miasta w [...] w sprawie doręczenia decyzji z dnia [...]. Była zatem przekonana, iż dopiero po otrzymaniu tego rozstrzygnięcia może jako strona bezpośrednio zainteresowana złożyć w ciągu 14 dni odwołanie. Bez otrzymania takiej decyzji Spółka nie znała argumentów, na które organ powołał się umarzając postępowanie Wymiana pism dawała Spółce nadzieję, że ostatecznie otrzyma decyzję i zgodnie z pouczeniem będzie miała możliwość odwołania się od niej. Dnia 15 listopada 2004r otrzymała jednak pismo ostatecznie odmawiające doręczenia jej powołanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2005r uchylił zaskarżone przez "S." sp z o.o. postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] błędnie przyjęło, że odwołanie Spółki wniesione zostało po terminie. Organ pominął fakt, że przed złożeniem odwołania z dnia 18 listopada 2004r kierowała ona do Prezydenta Miasta [...] pisma, z których wynikało, iż uważa się ona za stronę postępowania i jest niezadowolona z decyzji z dnia [...]. W tej sytuacji za wniesione w terminie odwołanie powinno zostać uznane już pierwsze pismo "S." Spółka z o.o. Z dnia 3 listopada 2004 r..Treść tego pisma jednoznacznie wskazuje na zamiar Spółki zaskarżenia decyzji organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, jak również zasądzenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Kolegium zarzuciło orzeczeniu Sądu I instancji 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) i przyjęcie, iż oświadczenie woli można interpretować w oderwaniu od intencji strony je składającej, jak również 2) naruszenie prawa procesowego poprzez uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a. ), podczas gdy powinna była ona zostać oddalona na podstawie art. 151 tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zauważyło, iż, zgodnie z art. 128 kpa, odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeśli z treści odwołania wynika niezadowolenie strony z wydanego rozstrzygnięcia. Wykładnia tego przepisu nie może jednak prowadzić do interpretacji czynności strony wbrew jej woli. W piśmie z dnia 3 listopada 2004r. [...] "S." Spółka z o.o. domagało się jedynie doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] i okoliczność ta została potwierdzona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Niesłusznie, więc Sąd I instancji przyjął, że pismo z dnia 3 listopada 2004 r. należało potraktować jako odwołanie, skoro taki środek zaskarżenia Spółka zamierzała wnieść dopiero po doręczeniu jej odpisu decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną "S." sp z o.o. stwierdziło, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] błędnie zakłada, iż uznanie pisma z dnia 3 listopada 2004 r. za odwołanie nastąpiłoby wbrew intencjom Spółki, podczas gdy od początku posiadała ona wolę odwołania się od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie prawa administracyjnego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, według którego o charakterze danej czynności procesowej decyduje nie nazwa czy forma podania lecz wyłącznie jego treść oraz intencja wnioskodawcy. Kodeks postępowania administracyjnego dąży do odformalizowania na korzyść strony ustawowych wymogów środków prawnych, tak aby mogły być one rozpatrzone zgodnie z intencją i interesem strony. Dotyczy to w szczególności odwołania, które zgodnie z art.128 kpa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zasadniczym elementem decydującym o uznaniu pisma – czynności procesowej za odwołanie jest więc niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji. Nie jest natomiast istotne, w jaki sposób strona wyrazi to niezadowolenie-jak nazwie to odwołanie i w jakich słowach sformułuje swoje żądanie. Mylne zatytułowanie pisma (brak oznaczenia) lub inne oczywiste niedokładności nie mogą stanowić przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Wątpliwości co do sensu podania i intencji jego autora powinny być usunięte przez zażądanie przez organ od wnioskodawcy stosownych wyjaśnień. Także i w tym zakresie obowiązuje przewidziana w art.7 kpa zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organowi podejmowanie wszelkich kroków do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. W związku z powyższym na pełną aprobatę zasługuje stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania odwołania Spółki jako wniesionego z uchybieniem terminu przewidzianego w art.129 § 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] doręczono Zarządowi Dróg, Mostów i Zieleni w [...] w dniu 29 listopada 2004r,a pismo "S." sp z o.o zatytułowane "odwołanie" zostało wniesione dopiero w dniu 18 listopada 2004r. Poprzednie jednak pismo wpłynęło do organu dnia 3 listopada 2004r.,a zatem w terminie do zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia. Z pisma tego jednoznacznie wynika niezadowolenie spółki z decyzji i to nie tylko z faktu jej wydania dopiero po 4 latach od wszczęcia postępowania ale także ze sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Treść pisma wskazuje również na aktualną wolę zaskarżenia decyzji organu I instancji. Spółka nie rozważała dopiero możliwości wniesienia odwołania, ale zamiar taki posiadała już w dniu 3 listopada 2004r. Odwoławczego charakteru powołanego pisma nie dyskwalifikuje wyrażone w nim przekonanie, że niedoręczenie decyzji pozbawiło spółkę możliwości wniesienia środków odwoławczym. Spółka bez zapoznania się z kwestionowanym rozstrzygnięciem rzeczywiście nie miała możliwości sformułowania szerszych zarzutów co do zawartego w niej rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia. Nie została natomiast pozbawiona możliwości wyrażenia ogólnego niezadowolenia z decyzji z dnia [...] oraz woli jej zaskarżenia, czego dokonała po raz pierwszy w analizowanym piśmie 3 listopada 2004r , a później w piśmie z 18 listopada 2004r, stanowiącym w istocie uzupełnienie złożonego w ustawowym terminie odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno zatem uznać powyższe pismo za odwołanie i nadać mu właściwy bieg. Organ mając w tym zakresie jakiekolwiek wątpliwości zobowiązany był wezwać spółką do sprecyzowania swego stanowiska. Nie mógł natomiast samodzielnie, wbrew intencjom wnioskodawcy, decydować o odmiennym charakterze otrzymanego pisma procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, uchylając zaskarżone postanowienie, nie naruszył zatem przepisów powołanych w skardze kasacyjnej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art.204 pkt.2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., orzeczono jak w sentencji wyroku.