II OSK 1400/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Eugeniusz Mzyk Sędziowie Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.) Zygmunt Niewiadomski Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1326/04 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata z urzędu A. B. 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2005 r. oddalił skargę J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania i odmawiającą uchylenia wydanej w trybie zwykłym decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2003 r. umarzającej postępowanie wszczęte w przedmiocie wykonania przez A. W. bez pozwolenia na budowę ogrodzenia działki Nr 67 od strony ulicy W. w Z. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że odmowa uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji umarzającej postępowanie dotyczące budowy wsk. ogrodzenia nie narusza prawa. We wniosku bowiem o wznowienie postępowania skarżący powołał dwie przesłanki, które, jego zdaniem, winny skutkować uchyleniem decyzji ocenionej w tym trybie, a mianowicie – wydanie decyzji w wyniku przestępstwa i uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie, przeprowadzone zaś postępowanie administracyjne wykazało, że żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. G. zarzucając, iż wyrok Sądu I instancji wydany został z naruszeniem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niezastosowanie tego przepisu mimo zaistnienia przesłanek dla jego zastosowania. Zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy do Sądu I instancji, w dniu 20 grudnia 2004 r. wpłynęła ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 października 2004 r. stwierdzająca nieważność wydanych w trybie zwykłym decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 21 października 2003 r., to postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu odwoławczego z dnia 30 grudnia 2003 r. Sąd I instancji obowiązany był umorzyć – zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 pow. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego, skoro "cel wyrażony w jego wniosku o wznowienie postępowania w postaci spowodowania ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej został osiągnięty innymi środkami, to znaczy poprzez – idące dalej niż wznowienie postępowania – stwierdzenie nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 października 2003 r." to postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości (nie wskazując przy tym, czy oczekuje przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie czy też – rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 188 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd administracyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w ust. 1 (skarżący skutecznie cofnął skargę) lub w ust. 2 (w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania). Bezprzedmiotowość "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 zachodzi wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja istnieje w szczególności wówczas, jeśli zaskarżona do Sądu I instancji decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego, np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności lub w rezultacie uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli albo w przypadku wygaśnięcia decyzji będącej przedmiotem skargi. Żadna ze wskazanych okoliczności w sprawie niniejszej nie zaistniała. Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji była decyzja wydana w trybie postępowania wznowieniowego i decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym. Fakt, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie wydana została w innym, niekonkurencyjnym trybie decyzja stwierdzająca nieważność ocenianej w postępowaniu wznowieniowym decyzji ostatecznej nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie oceny legalności decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Sąd bowiem dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego z dnia wydania tej decyzji. Powoływana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie toczącej się w trybie wznowienia postępowania. Skoro zatem, w ocenie skarżącego, wydanie tej decyzji zaspokajało jego oczekiwania i dokonanie oceny decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania uważał za zbędne – mógł cofnąć skargę wniesioną do sądu I instancji. Ponieważ jednak tego nie dokonał – Sąd I instancji nie miał podstaw do umorzenia postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 pow. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.