I SA/Wa 877/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-21
Skład orzekający: Monika Nowicka, Emilia Lewandowska, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli strona przedstawiła dowód złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i testament zmarłej strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli strona przedstawiła dowód złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i testament zmarłej strony. W takiej sytuacji organ powinien potraktować postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, a wydanie ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego o niemożności występowania przez skarżącego w charakterze strony uznać za przedwczesne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie pierwotne zostało umorzone decyzją Prezydenta Miasta L. w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Po śmierci strony postępowania (M. P.), W. K., będący jej pełnomocnikiem, złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na swój status spadkobiercy. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...], stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Ministra Infrastruktury na rzecz W. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Beata Ziomek Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz W. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Wa 877/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004r. Nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003r. Nr [...] o umorzeniu postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w L., przy ul. [...], o powierzchni [..] m2
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003r. zostało umorzone postępowanie wszczęte z wniosku M. P., reprezentowanej przez W. K., w przedmiocie ustalenia i zapłaty odszkodowania za opisana wyżej wywłaszczoną nieruchomość. W dniu [...] grudnia 2003 r. M. P. zmarła, o czym Wojewoda [...] został dopiero powiadomiony pismem z dnia 3 stycznia 2004r. W związku ze zgonem strony wygasło również pełnomocnictwo W. K. udzielone mu przez M. P.
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r. została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r.
W. K. pismem z dnia 26 lutego 2004 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą, ostateczną decyzją Wojewody L. a jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 1 i 4 Kpa.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] odmówił uwzględnienia powyższego wniosku.
Rozpatrując zaś odwołanie wnioskodawcy Minister Infrastruktury zauważył, że przewidziana w Kodeksie postępowania administracyjnego instytucja prawna wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją jest nadzwyczajnym
I SA/Wa 877/04
środkiem wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W związku z twierdzeniami W. K., iż jest spadkobiercą zmarłej M. P., a więc powinien być uznany jako strona postępowania, organ zauważył, że - stosownie do dyspozycji art. 1027 Kodeksu cywilnego - jedynym dowodem, którym spadkobierca może względem osób trzecich udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1988r. sygn. akt III ARN 35/88, publ. OSNCP 1990/10-11, póz. 138). Takiego zaś postanowienia wnioskodawca nie przedłożył do akt sprawy a zatem nie może - formalnie rzecz ujmując - uchodzić za spadkobiercę.
Ponadto organ zaznaczył, iż ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art.28 kpa w zw. z art. 1025 § 2 kc).
W związku z tym, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r status strony postępowania przysługiwał jedynie obecnie nie żyjącej M. P., której W. K. był tylko pełnomocnikiem, a sam nie był stroną tegoż postępowania, nie mógł skutecznie występować z wnioskiem o wznowienie w/w postępowania.
W tych warunkach uznając trafność ustaleń organu I instancji i zasadność jego rozstrzygnięcia Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. K. do Sądu, w której skarżący zarzucił Ministrowi Infrastruktury "całkowity brak obiektywizmu (...) oraz pominięcie w ocenie przebiegu sprawy motywów uzasadniających prawo do rzetelnego odszkodowania".
Ponadto skarżący zauważył, ze przekazał organom testament M. P., którego treść w powiązaniu z treścią jej pełnomocnictwa dla niego pozwalała określić jego sytuację w sprawie.
I SA/Wa 877/04
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co w rezultacie prowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją.
Wprawdzie słusznie organy podniosły, że jedynym dowodem świadczącym o nabyciu spadku po określonym spadkodawcy jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku, którego to dokumentu skarżący do tej pory nie przedłożył, ale uszło uwagi zarówno Wojewody jak i Ministra Infrastruktury, że do wniosku o wznowienie postępowania W. K. dołączył kserokopię wniosku do Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. zawierającego prezentatę Sądu i adnotację o uiszczeniu wpisu sądowego.
Powyższe zatem oznaczało, że w sądzie powszechnym zawisła sprawa o uregulowanie praw spadkowych po M. P., w której ustalone zostanie następstwo prawne po w/w a tym samym zostanie rozstrzygnięta kwestia statusu skarżącego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
W tych konkretnych warunkach zatem wydanie ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego o niemożności występowania przez skarżącego w postępowaniu wznowieniowym w charakterze strony, trzeba uznać za co najmniej przedwczesne. Dysponując bowiem kserokopią w/w wniosku i testamentu zmarłej organ winien bowiem wszcząć postępowanie nadzwyczajne a postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. potraktować jako zagadnie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż treść postanowienia sądu rejonowego będzie miała zasadniczy wpływ na przedmiotowe postępowanie wznowieniowe.
Nadmienić w tym miejscu wypada, że skarżący wniosek do sądu skierował zaledwie miesiąc po śmierci M. P. i – jak oświadczył na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie – do tej pory nie została nawet wyznaczona w jego sprawie przez Sąd Rejonowy [...] rozprawa. W tej sytuacji zatem uzależnianie wszczęcia postępowania wznowieniowego
I SA/Wa 877/04
dopiero od złożenia przez wnioskodawcę w/w orzeczenia sądu, na którego datę wydania skarżący nie ma w zasadzie ( po wniesieniu wniosku) wpływu, mogłoby spowodować dla niego ujemne skutki procesowe w postaci upływu odpowiednich terminów rządzących instytucją wznowienia postępowania.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zapadłe w sprawie decyzje naruszają przepisy art. 7, 8, 28, 77 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a., i tego powodu – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło