II SA/Wr 2282/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...]r. H. M. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej – Dział Dodatków Mieszkaniowych we W. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podając że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...]zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., specjalista w Dziale Dodatków Mieszkaniowych odmówił przyznania H. M. dodatku mieszkaniowego, ponieważ powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynosząca [...]m2 przekracza powierzchnię normatywną dla jednej osoby o więcej niż 30 %, natomiast udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60 %, ponieważ wynosi [...]%. W odwołaniu od decyzji zainteresowana wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego ze względu na jej trudną sytuację życiową. Wskazała, że jest osobą samotną, pozbawioną zatrudnienia i bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który otrzymywała do [...]r. Opisała również swoje starania o utrzymanie pracy, jakie podejmowała w ciągu ostatnich dwóch lat. Zwróciła także uwagę na zły stan techniczny budynku, w którym zamieszkuje, powodujący brak chętnych do zamiany mieszkania, a nawet wynajęcia pokoju. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśniając że osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy musi spełnić łącznie wszystkie warunki określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza skuteczność starań o tę formę pomocy w regulowaniu opłat mieszkaniowych. Jednym z takich bezwzględnie obowiązujących warunków jest zajmowanie lokalu o odpowiedniej powierzchni użytkowej, zróżnicowanej w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. Dla jednej osoby powierzchnia normatywna wynosi 35 m2. Odwołująca się zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni [...]m2, która przekracza powierzchnię normatywną dla jednej osoby o 36,66 %. Ponadto łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...]m2, stanowi więc [...] ogólnej powierzchni użytkowej lokalu i przekracza granicę 60 % określoną ustawą. W skardze na decyzję H. M. ponownie wyjaśniła, że jest osobą samotną bez środków do życia, w [...]r. utraciła prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a ze względu na trudną sytuację na rynku pracy, wiek oraz zły stan zdrowia ( choroba wrzodowa dwunastnicy, dyskopatia kręgosłupa ) nie może znaleźć pracy. Zamieszkuje w oficynie ponad stu – letniej, wymagającej remontu, na ostatnim piętrze pod strychem. Z powyższych względów nie przyniosły rezultatu starania o zamianę mieszkania na mniejsze oraz próby wynajęcia jednego pokoju. Skarżąca wyjaśnia, że utrzymuje stały kontakt z Urzędem Pracy i poszukuje pracy na własną rękę, a dodatek jest jej niezbędny do uiszczania opłat za mieszkanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednym z bezwzględnie obowiązujących warunków zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych jest wymóg zajmowania lokalu o odpowiedniej powierzchni użytkowej. Ustawa nie dopuszcza natomiast możliwości przyznania dodatku mieszkaniowego w drodze wyjątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia wystąpienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż z innych względów niż podnoszone w skardze. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. utrzymująca w mocy decyzję specjalisty w Dziale Dodatków Mieszkaniowych wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., odmawiającą przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ) mające zastosowanie w czasie wydawania kwestionowanych decyzji. Składniki, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna określa art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ). Z przepisu art. 107 § 1 Kpa wynika, że decyzja powinna zawierać ( ... ) powołanie podstawy prawnej oraz ( ... ) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Natomiast zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Doktryna postępowania administracyjnego trafnie stwierdza, że konstrukcja podstawy prawnej decyzji administracyjnej jest skomplikowana. Prawidłowo zredagowana podstawa prawna decyzji powinna przede wszystkim zawierać przytoczenie przepisu, który stanowi materialnoprawną podstawę wydania aktu, czyli tego przepisu, który ma być skonkretyzowany drogą decyzji. W dalszej kolejności powinna zostać powołana norma, która wyposaża dany organ w kompetencje do działania. Przede wszystkim na jej podstawie będzie można stwierdzić, czy organ był w sprawie właściwy, czy nie. Wreszcie prawidłowo podana podstawa prawna powinna zawierać powołanie normy procesowej, przy czym nie wystarcza tu podanie samego art. 104 Kpa ( J. Zimmermann: Decyzje administracyjne, "Wspólnota" nr 46 z 2000 r. ). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji administracyjnej ( ... ). Upoważnienie do wykonywania tych kompetencji mogą uzyskać i inne osoby, gdyż stosownie do art. 268 a Kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Podpis pod decyzją składa osoba piastująca funkcję organu administracyjnego, osoba działająca z jego upoważnienia udzielonego na mocy art. 268 a Kpa albo przepisów odrębnych ( np. art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Tymczasem z podanej w decyzji organu I instancji podstawy prawnej nie można wywieść wspomnianej normy kompetencyjnej. Decyzja z dnia [...]r. wydana w czasie obowiązywania ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych została podjęta z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.przez specjalistę Działu Dodatków Mieszkaniowych na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 tej ustawy, z których nie wynika upoważnienie dla specjalisty Działu Dodatków Mieszkaniowych do załatwiania spraw. Natomiast z załączonego do akt sprawy zarządzenia z dnia 23 czerwca 1998 r. nr 6/98 wynika, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu upoważnił na podstawie art. 268 a Kpa w związku z § 1 ust. 4 uchwały nr XXVII/292/96 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 czerwca 1996 r. w sprawie zmiany uchwały nr XXIV/143/91 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 czerwca 1991 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz zmian w regulaminie organizacyjnym Urzędu Miejskiego Wrocławia ( Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia Nr 7 poz. 86 ) specjalistę w Dziale Dodatków Mieszkaniowych do podpisywania w swoim imieniu decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, dotyczących przyznawania dodatków mieszkaniowych, wynikających z ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm. ). Jednakże stanowiąca podstawę upoważnienia uchwała nr XXIV/143/91 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 czerwca 1991 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz zmian w regulaminie organizacyjnym Urzędu Miejskiego Wrocławia utraciła moc na podstawie § 4 uchwały nr XI/371/99 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Z powyższego wynika więc, że przedłożone zarządzenie upoważniające specjalistę Działu Dodatków Mieszkaniowych do podpisywania decyzji dotyczyło przyznawania dodatków mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz utraciło moc w związku z uchyleniem uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 czerwca 1991 r. Zarządzenie to nie mogło stanowić upoważnienia do wydania przez specjalistę Działu Dodatków Mieszkaniowych decyzji z dnia [...]r. odmawiającej skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 1 i 3 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę, zgodnie z art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżona decyzja nie posiadała cechy wykonalności. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.