I SA/Gd 995/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-07-20

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Tomasz Kolanowski, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na adaptację części zabytkowego wiatraka holenderskiego na cele mieszkalne mogą stanowić podstawę do odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli prace budowlane nie zostały poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Wydatki poniesione na adaptację części obiektu budowlanego (wiatraka holenderskiego) na cele mieszkalne, które wiążą się ze zmianą sposobu jego użytkowania, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli prace budowlane nie zostały poprzedzone uzyskaniem wymaganego pozwolenia na budowę. Korzystanie z ulgi podatkowej z naruszeniem przepisów prawa budowlanego jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. próbował odliczyć od podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. wydatki poniesione na adaptację części zabytkowego wiatraka holenderskiego na cele mieszkalne. Organy podatkowe odmówiły uwzględnienia odliczenia, wskazując na brak wymaganego pozwolenia na budowę oraz na fakt, że część wydatków dotyczyła poprzedniego roku podatkowego. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia WSA Tomasz Kolanowski /spr./ Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę. I SA/Gd 995/03 UZASADNIENIE Pierwszy Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] określił J. R. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie 1.050,10 zł. Organ podatkowy nie uwzględnił do odliczenia wykazanych w zeznaniu podatkowym wydatków poniesionych na adaptację części budynku na cele mieszkalne z uwagi na fakt, iż odliczenie to nie spełniało warunków uprawniających do skorzystania z ulgi na podstawie art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.)- określanej dalej jako ustawa pdf. Dodatkowo organ wskazał, iż w powyższych odliczeniach ujęto kwotę 4.900 zł wynikającą z rachunku uproszczonego nr FRG (...) z dnia 13 października 1998 r., która dotyczy wydatków poniesionych w 1998 r. a tym samym nie może stanowić podstawy do wyliczenia ulgi za 1999 rok. Od powyższej decyzji J. R. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej , w którym kwestionując zasadność decyzji w części dotyczącej nieuwzględnienia do odliczenia wydatków poniesionych na przystosowanie części budynku, będącego wiatrakiem holenderskim z 1853 roku, na cele mieszkalne wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Izba Skarbowa , decyzją z dnia [...]utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy pdf wskazała, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że J. R. w dniu 16 maja 1997 r. na podstawie aktu notarialnego Rep A nr ... nabył od M. i M. S. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości o łącznej powierzchni 600 m 2 położonej w W., gmina G. oraz prawo własności znajdujących się na tej działce i stanowiących odrębną nieruchomość przylegających do siebie budynków z budynkiem głównym – wiatrakiem holenderskim z 1853 roku. Z akt sprawy wynika, iż J. R. w dniu 12 czerwca 1997 r. skierował do starosty powiatu e. pismo, w którym dokonał zgłoszenia planowanych robót budowlanych. Rozpoczęte w 1997 roku i kontynuowane w latach 1998-1999 roboty budowlane miały na celu zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego – wiatraka holenderskiego z 1853 roku poprzez przystosowanie znajdujących się w nim pomieszczeń na cele mieszkalne, które uprawniałyby podatnika do skorzystania z odliczenia od podatku poniesionych na wymieniony cel wydatków na podstawie art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy pdf. Izba Skarbowa wskazała, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, czym niewątpliwie jest przystosowanie pomieszczeń dotychczas nie przeznaczonych na pobyt ludzi, nie wystarczy dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi, albowiem wymagane jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, iż wydatki z tytułu remontu i modernizacji dotyczą wyłącznie budynku mieszkalnego zaś sporna inwestycja dotyczy remontu części obiektu budowlanego, który w rezultacie miał na celu zmianę sposobu użytkowania, tj. przystosowanie pomieszczeń na cele mieszkalne. Nadto organ odwoławczy przychylił się do stanowiska Urzędu, iż J. R. winien uzyskać przed rozpoczęciem robót budowlanych wymaganego przez przepisy ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę oraz zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, wynikającego z art. 39 w związku z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego, albowiem zamierzał on przystosować cześć pomieszczeń znajdujących się w obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia 17 lutego 1956 r. Na powyższą decyzję J. R. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie art. 120, art. 122, art. 187, art. 191 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz.926 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie oraz art. 27 a ust. 1 lit. f ustawy pdf poprzez jego nie zastosowanie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania, zwolnienie od kosztów sądowych a także o zasądzenie kosztów procesowych. Zarzuty skarżącego koncentrują się na kwestii nie uwzględnienia przez organy podatkowe odliczenia od podatku wydatków poniesionych na adaptację znajdujących się w budynku, jakim jest wiatrak holenderski z 1853r. pomieszczeń na cele mieszkalne oraz na twierdzeniu organów, iż przedmiotowych wydatków nie można zakwalifikować jako wydatków, podlegających odliczeniu na podstawie przepisu art. 27a ust. l pkt l lit. f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 12 czerwca 1997r. wniósł do Starosty E. zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia prac budowlanych w trybie art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, bez znaczenia dla sprawy ma okoliczność, że organ ten wówczas nie istniał, bowiem prawidłową formą uznania się przez organ administracji państwowej do którego wpłynęło podanie, za niewłaściwy do załatwienia sprawy jest przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.) lub zwrócenie podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 2 k.p.a.). Skarżący wskazał ponadto, że w księdze wieczystej nie został ujawniony wpis obiektu do rejestru zabytków, a zatem podnoszony przez organy podatkowe argument, o obowiązku uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę ze względu na zabytkowy charakter obiektu jest bezzasadny. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – określanej dalej jako ustawa p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzuty w niej podniesione nie mogą być uznane za skuteczne. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wbrew zarzutom skargi w przeprowadzonym postępowaniu nie występują uchybienia mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym. Stosownie do treści przepisu art. 27a ust. l pkt l lit. f ustawy pdf, w brzmieniu obowiązującym w 1999r., podatek dochodowy zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu. Z treści powyżej cytowanego przepisu wynika, że odliczeniu mogłyby podlegać wydatki poniesione na przebudowę pomieszczeń nie będących mieszkalnymi (mieszczącymi się w wiatraku) na cele mieszkalne. Koniecznym jest w tym przypadku udowodnienie przez stronę ponoszącą tego rodzaju wydatki, że dokonuje przebudowy pomieszczeń na cele mieszkalne. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. W myśl art. 71 ust. 2 pkt l cytowanej ustawy przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne. Nie ulega wątpliwości, że wykonywane przez skarżącego prace miały na celu dokonanie zmiany sposoby użytkowania obiektu budowlanego. Z treści przepisów Prawa budowlanego wynika, że dla rozpoczęcia prac polegających na przystosowaniu pomieszczeń znajdujących się w wiatraku na cele mieszkalne konieczne było uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na budowę. Podatnik, który zamierzał dokonywać odliczeń wydatków poniesionych na przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne, powinien zatem uzyskać odpowiednie pozwolenie na dokonywanie robót budowlanych od właściwego organu. Co prawda przepisy prawa podatkowego nie odsyłają w tym zakresie do przepisów prawa budowlanego, jednakże nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym (art.2 Konstytucji RP) byłby pogląd, zgodnie z którym podatnik korzystałby z przywileju w postaci ulgi w prawie podatkowym z naruszeniem przepisów prawa, w tym przypadku prawa budowlanego. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w skardze, że zakres wykonywanych prac nie wymagał pozwolenia na budowę. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżący przedłożył pismo z dnia 12 czerwca 1997r. skierowane do Starosty powiatu e., o dokonaniu zgłoszenia planowanych robót budowlanych. Jednak jak słusznie zauważył organ odwoławczy, reforma administracji, wprowadzająca nowy podział administracyjny państwa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999r. Zatem w dniu, w którym zgłoszenie zostało skierowane, powiat jako jednostka podziału terytorialnego nie istniał. W tym kontekście za bezzasadny należy uznać zarzut strony, iż pismo skarżącego zgodnie z art. 65 i 66 k.p.a., organ powinien przekazać organowi właściwemu do rozpoznania sprawy, lub zwrócić je skarżącemu z odpowiednim pouczeniem. Skoro pismo zostało skierowane do organu nieistniejącego, było to niemożliwe. Ponadto jak wskazano powyżej zgodnie z obowiązującym w 1997r. art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, skarżący był zobowiązany uzyskać pozwolenie na budowę a nie dokonywać zgłoszenia planowanych robót budowlanych. Brak dokumentu świadczącego o wykonywaniu w sposób zgodny z prawem prac budowlanych mających na celu przystosowanie pomieszczeń na cele mieszkalne uniemożliwia, zdaniem Sądu, korzystanie z prawa do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym bez znaczenia dla wyniku sprawy jest rozstrzyganie sporu co do zabytkowego charakteru obiektu budowlanego. Dodatkowo, zauważyć należy, że jak zasadnie wskazały organy podatkowe przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych rozgraniczają wydatki ponoszone przez podatników w ramach tzw. dużej ulgi budowlanej, w tym wydatków przeznaczonych na przystosowanie (adaptację) pomieszczeń na cele mieszkalne (art. 27a ust. l pkt l lit. f ustawy) od wydatków ponoszonych na remont i modernizację budynku lub lokalu mieszkalnego (art. 27a ust. l pkt l lit. g ustawy), odmiennie regulując sposób dokonywania odliczeń z tych tytułów. Wydatki z tytułu remontu i modernizacji dotyczą wyłącznie budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego a sporna inwestycja była adaptacją części obiektu budowlanego - wiatraka holenderskiego, mającą na celu zmianę sposobu jego użytkowania, tj. przystosowanie pomieszczeń na cele mieszkalne. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego w zakresie naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulującej zasady postępowania podatkowego. W sprawie zebrano wyczerpujący materiał dowodowy, dokonano jego swobodnej oceny, której nie można zarzucić cech dowolności. Uznając, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszała prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło