VII SA/Wa 169/05

WyrokWSA w Warszawie2005-07-12

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wstrzymania prac budowlanych przy obiekcie zabytkowym jest zgodna z prawem, jeśli inwestor nie uzyskał pozwolenia konserwatorskiego na roboty budowlane, a jedynie uzgodnienie projektu?
Ratio decidendi
Skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja Ministra Kultury nie narusza prawa. W świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę (ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury), inwestor nie musiał uzyskać zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót podziemnych związanych z budową garażu, jeśli teren objęty inwestycją w części podziemnej nie korzystał z ochrony konserwatorskiej, a jedynie projekt został uzgodniony. Wniosek o wstrzymanie prac budowlanych podlegał przepisom ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r., ale nie spełniono przesłanek do jego uwzględnienia.
Stan faktyczny
Wyższa Szkoła [...] zaskarżyła decyzję Ministra Kultury utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wstrzymania prac budowlanych związanych z budową garaży podziemnych przy Pałacu [...]. Skarżąca podnosiła, że inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia konserwatorskiego na roboty budowlane. Organy administracji uznały, że teren inwestycji w części podziemnej nie podlega ochronie konserwatorskiej, a uzgodnienie projektu nie jest równoznaczne z pozwoleniem na roboty budowlane. Opinie techniczne nie potwierdziły zagrożenia dla Pałacu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w [...] na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania prac budowlanych skargę oddala. Minister Kultury decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. po rozpatrzeniu odwołania Wyższej Szkoły [...] w [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. odmawiającej wstrzymania prac budowlanych, związanych z inwestycją [...] Spółdzielni Mieszkaniowej polegających na budowie garaży podziemnych przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w ocenie organu pierwszej instancji realizacja inwestycji nie dotyczy aspektów urbanistycznych założenia [...] wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzję Konserwatora [...] w lipcu 1965r., a odcinana w trakcie prac płyta nie ostała wpisana do rejestru zabytków. Inwestor zawiadomił [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zakończeniu pierwszego etapu robót związanych z odcięciem podtorza, po którym przesuwany był Pałac [...], przy czym legalność i terminowość tych prac kontrolowana jest przez organ architektoniczno-budowlany a protokoły oględzin sporządzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2004r., 13 lipca 2004r. i 29 lipca 2004r. nie wskazują na nieprawidłowości i zaniedbania przy wykonywaniu przedmiotowych robót. Odwołujący się wskazywali na możliwość wystąpienia zagrożenia dla konstrukcji Pałacu [...] przy prowadzeniu w jego sąsiedztwie prac budowlanych, powołując się na "Ekspertyzę techniczną dotyczącego wpływu głębokiego wykopu, usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu [...] na konstrukcję Pałacu" opracowanego w grudniu 2002r. na zlecenie Wyższej Szkoły [...] przez Instytut Mechaniki Konstrukcji Inżynierskich Politechniki [...]. Wykonana na zlecenie organu konserwatorskiego w maju 2003r. "Opinia konstrukcyjno-budowlana o stanie technicznym Pałacu [...] przy ul. [...] w [...]. Analiza możliwości wykonania podziemnej części projektowanego garażu podziemnego przy. Ul. [...]" przez Zakład Konstrukcji Budowlanych Instytutu Projektowania Architektonicznego Politechniki [...] nie potwierdziła tych obaw, stwierdzając, iż dokumentacja budowlana garaży gwarantuje bezpieczną realizację przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż przedstawiciele Generalnego Konserwatora Zabytków w dniu 5 sierpnia 2004r. działając na podstawie art. 42 w związku z przepisem art. 38 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przeprowadzili kontrolę w wyniku, której ustalono, iż uszkodzenie Pałacu, mające w większości charakter powierzchownych odspojeń tynku, rys i pęknięć do 2mm, nie spowodowały utraty stateczności Pałacu, a pomiary geodezyjne nie wykazywały żadnych przemieszczeń zabytkowego obiektu. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła Wyższa Szkoła [...] w [...] domagając się jej uchylenia wobec naruszenia przy jej wydawaniu przepisów prawa materialnego tj. art. 36 ust 1 pkt 1 i 2 oraz art. 43 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1588). Skarżący wskazuje w skardze, iż inwestor przed udzieleniem mu pozwolenia na budowę nie uzyskał pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wykonanie robót budowlanych pomimo wymogu zawartego w art. 27 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 15 lutego 1962r. "o ochronie dóbr kultury". Przy czym zdaniem skarżącego postanowienie nr [...] uzgadniające projekt garaży podziemnych nie może być uznany za wyrażenie zgody na wykopanie zabytku, jakim jest [...]. Brak powyższego pozwolenia organu konserwatorskiego, wymaganego również pod rządami nowej ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która doprecyzowała jedynie zapisy poprzedzającego aktu prawnego, uzasadnienia zdaniem skarżącej wydanie decyzji o usytuowaniu prac budowlanych. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W przedmiocie skargi wypowiedziała się także [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, domagając się jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja Ministra Kultury prawa nie narusza. Inwestor [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa prace budowlane związane z budową garaży podziemnych przy ul. [...] w Warszawie rozpoczęła w oparciu o ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. po uzyskaniu wcześniejszego uzgodnienia projektu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000r. nr [...]. Rozstrzygnięcie sprawy o zezwolenie na wykonanie robót budowlanych przez inwestora w obiekcie zabytkowym, lub na terenie obiektu objętego ochroną zabytków mogło być podjęte przez organ architektoniczno-budowlany po wydaniu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zezwolenia na dokonywanie czynności wymienionych w art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury i muzeach, w odrębnym postępowaniu administracyjnym w formie decyzji (vide postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996r. III ARN 68/95, OSNP 1996/17/274). Z akt administracyjnych wynika, iż teren objęty inwestycją w części podziemnej nie korzysta z ochrony konserwatorskiej. Do rejestru zabytków pod nr [...] wpisane jest od 1965r. założenie urbanistyczne tzw. [...], której fragment stanowi przedmiotowa nieruchomość. Ochroną konserwatorską objęty jest także Pałac [...]. W toku postępowania administracyjnego skarżąca starała się o wpisanie do rejestru zabytków:płyty Fundamentowej" Pałacu [...] w rzeczywistości podtorza z betonu zbrojonego, po którym w 1970r. nastąpiło obrócenie pałacu o 780 w stosunku do pierwotnego położenia. Ostatecznie Minister Kultury decyzją z dnia [...] maja 2004r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odmawiającą wpisania do rejestru zabytków powyższego obiektu. Wskazane okoliczności potwierdzają, iż w świetle art. 27 ust. 1 z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999r. Nr 987, poz. 1150 z późn. zm.), obowiązującej w dacie wydania pozwolenia na budowę na prowadzenie robót podziemnych związanych z budową garażu inwestor nie musiał uzyskać zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Przy czym nie ulega wątpliwości, czego również nie kwestionowały organy konserwatorskie, że postanowienie nr [...] jest jedynie opinią organu na temat projektu, a nie pozwoleniem na prowadzenie robót budowlanych, o którym mowa w art. 27 cytowanej wyżej ustawy. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż art. 36 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r. Nr 162, poz. 1568) stanowi powielenie i doprecyzowanie treści poprzednio obowiązującego, art. 27 ust. 1, skoro katalog prac wymagających pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków został znacznie poszerzony i uszczegółowiony i zawiera między innymi wymóg uzyskania takiego pozwolenia dla prowadzenia robót budowlanych w otoczeniu zabytków. Wbrew twierdzeniom skarżącej dla sprawy o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji nie mają zastosowania przepisy nowej ustawy z dnia 23 lipca 2003r. (art. 139 ustawy), bowiem sprawa ta została zakończona decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. a więc przed dniem wejścia w życie tegoż aktu prawnego. Natomiast regulacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poddany był wniosek skarżącej o wydanie decyzji nakazującej wstrzymanie prac budowlanych, który wobec niespełnienia przesłanki z art. 43 tejże ustawy. Z tych wszystkich względów wobec faktu, iż zarzuty skargi nie osiągnęły zamierzonego skutku należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło