Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
UstawaDz.U. 2003 nr 162 poz. 1568ELI: DU/2003/1568
Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 877 (sądy administracyjne: 820 · interpretacje podatkowe: 53 · Sąd Najwyższy: 4)
Spis przepisów
art. 1Ustawa określa przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi, zasady two…art. 21. Ustawa nie narusza w szczególności przepisów o muzeach, o bibliotekach, o języku polski…art. 3art. 3: Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) zabytek - nieruchomość lub rzecz ruchomą,…art. 4art. 4: Ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administrac…art. 5art. 5: Opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w sz…art. 6art. 6: 1. Ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania: 1) zabytki nieruch…art. 7art. 7: Formami ochrony zabytków są: 1) wpis do rejestru zabytków; 1a) wpis na Listę Skarb…art. 8art. 8: 1. Rejestr zabytków, zwany dalej „rejestrem", dla zabytków znajdujących się na ter…art. 9art. 9: 1. Do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez w…art. 10art. 10: 1. Do rejestru wpisuje się zabytek ruchomy na podstawie decyzji wydanej przez woj…art. 10aart. 10a: 1. Od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w…art. 11art. 11: Do rejestru nie wpisuje się zabytku: 1) wpisanego na Listę Skarbów Dziedzictwa; 2…art. 121. Starosta, w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, może umieszczać na zabytk…art. 13art. 13: 1. Zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utr…art. 141. Na podstawie decyzji o skreśleniu zabytku nieruchomego z rejestru, wojewódzki konserwat…art. 14aart. 14a: 1. Listę Skarbów Dziedzictwa prowadzi minister właściwy do spraw kultury i ochro…art. 14aaart. 14aa: 1. Od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku na Listę Skarbów Dzie…art. 14b1. Z Listy Skarbów Dziedzictwa skreśla się zabytek ruchomy, który przestał być zaliczany d…art. 15art. 15: 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek ministra właściwego do spraw k…art. 16art. 16: 1. Rada gminy, po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków, na pod…art. 17art. 17: 1. Na terenie parku kulturowego lub jego części mogą być ustanowione zakazy i ogr…art. 1812)W brzmieniu ustalonym przez art. 23 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmiani…art. 1914)W brzmieniu ustalonym przez art. 23 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..…art. 20Projekty i zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz miejscowego planu…art. 21Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez woje…art. 22art. 22: 1. Generalny Konserwator Zabytków prowadzi krajową ewidencję zabytków w formie zb…art. 231. Generalny Konserwator Zabytków prowadzi, w formie zbioru kart informacyjnych, krajowy w…art. 23aMinister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozp…art. 241. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze r…art. 24aart. 24a: 1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego prowadzi…art. 24b1. Wpisu utraconej rzeczy do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury dokonuje się na po…art. 24c1. Krajowy rejestr utraconych dóbr kultury, prowadzony w systemie teleinformatycznym, jest…art. 24dart. 24d: Od dnia dokonania wpisu w krajowym rejestrze utraconych dóbr kultury nikt nie mo…art. 24e1. Wykreślenie wpisu z krajowego rejestru utraconych dóbr kultury następuje na podstawie d…art. 24fMinister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozp…art. 25art. 25: 1. Zagospodarowanie na cele użytkowe zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru w…art. 261. W umowie sprzedaży, zamiany, darowizny lub dzierżawy zabytku nieruchomego wpisanego do…art. 27Na wniosek właściciela lub posiadacza zabytku wojewódzki konserwator zabytków przedstawia,…art. 28art. 28: 1. Niezależnie od obowiązków wynikających z opieki nad zabytkami, określonych w a…art. 291. Wojewódzki konserwator zabytków w czasie uzgodnionym z właścicielem lub posiadaczem prz…art. 301. Właściciel lub posiadacz zabytku nieruchomego bądź nieruchomości o cechach zabytku jest…art. 31art. 31: 1a. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która zamierza realizować: 1) rob…art. 32art. 32: 1. Kto, w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych, odkrył przedmiot, c…art. 33art. 33: 1. Kto przypadkowo znalazł przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, iż j…art. 33a8przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i o…art. 34art. 34: 1. Osobom, które odkryły w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych, pr…art. 35art. 35: 1. Przedmioty będące zabytkami archeologicznymi: 1) odkrytymi, 2) znalezionymi pr…art. 36 ust. 1art. 36 ust. 1: Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: 1) prowadzenie prac…art. 36 ust. 1a, 2, 5, 6, 8art. 36 ust. 1a, 2, 5, 6, 8: 1a. Przy zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa można…art. 361. Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: 1) prowadzenie prac konserwators…art. 36a1. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna występująca z wnioskiem o pozwolenie na prow…art. 36bart. 36b: 1. Poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych przy użyciu urządzeń…art. 36b25przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. 1. Poszukiwania ukrytych lub porz…art. 36cart. 36c: 1. Zabrania się poszukiwań, o których mowa w art. 36b ust. 1, na obszarach: 1) b…art. 36c25przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. 1. Zabrania się poszukiwań, o któ…art. 36d25przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. 1. Minister właściwy do spraw kul…art. 371. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze r…art. 37aart. 37a: 1. Pracami konserwatorskimi, pracami restauratorskimi lub badaniami konserwators…art. 37b1. Pracami konserwatorskimi oraz pracami restauratorskimi, prowadzonymi przy zabytkach będ…art. 37cart. 37c: Robotami budowlanymi kieruje albo nadzór inwestorski wykonuje, przy zabytkach ni…art. 37d1. Badaniami architektonicznymi zabytków wpisanych do rejestru kieruje osoba, która: 1) uk…art. 37eart. 37e: 1. Badaniami archeologicznymi kieruje osoba, która ukończyła studia drugiego sto…art. 37fPrzy ustalaniu udziału w pracach konserwatorskich, pracach restauratorskich lub badaniach…art. 37g1. Udział w pracach konserwatorskich, pracach restauratorskich lub badaniach konserwatorsk…art. 37h1. Wykształcenie i tytuły zawodowe, o których mowa w art. 37a, art. 37b, art. 37d i art. 3…art. 37iart. 37i: 1. Zabytek wpisany na Listę Skarbów Dziedzictwa przechowuje się w pomieszczeniu…art. 381. Wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzk…art. 391. Z czynności kontrolnych kontrolujący sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręc…art. 401. Na podstawie ustaleń wynikających z kontroli, w przypadku ustalenia, że zabytek jest w…art. 41W razie stwierdzenia, że działanie lub zaniechanie kontrolowanej osoby fizycznej albo kier…art. 42Generalny Konserwator Zabytków może podejmować czynności, o których mowa w art. 38 ust. 3,…art. 43art. 43: 1. Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez…art. 44art. 44: 1. Decyzja, o której mowa w art. 43 ust. 1, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia…art. 45art. 45: 1. W przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków…art. 461. Wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o wstrzymaniu prac konserwatorskich,…art. 471. Wojewódzki konserwator zabytków może wznowić postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia…art. 47a1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego po zasięgnięciu opi…art. 48Dyrektor urzędu morskiego, w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków właściwym dl…art. 49art. 49: 1. Wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej…art. 50art. 50: 1. W przypadku wystąpienia zagrożenia polegającego na możliwości zniszczenia, usz…art. 51art. 51: 1. Jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę wymagają zabytki za…art. 52art. 52: 1. Jednorazowe pozwolenie na stały wywóz zabytku za granicę wydaje minister właśc…art. 53art. 53: 1. Jednorazowe pozwolenie na czasowy wywóz zabytku za granicę wydaje wojewódzki k…art. 541. Wielokrotne pozwolenie indywidualne na czasowy wywóz zabytku za granicę wydaje wojewódz…art. 551. Wielokrotne pozwolenie ogólne na czasowy wywóz zabytków za granicę wydaje wojewódzki ko…art. 561. Wojewódzki konserwator zabytków może cofnąć pozwolenie, o którym mowa w art. 53 ust. 1,…art. 56a1. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która otrzymała pozwolenie, o którym mowa w…art. 571. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która otrzymała pozwolenie, o którym mowa w…art. 58W odniesieniu do materiałów bibliotecznych pozwolenia, o których mowa w art. 51 ust. 1 i 3…art. 59art. 59: 1. Pozwolenia na wywóz za granicę nie wymagają: 1) zabytki nieobjęte kategoriami,…art. 59aart. 59a: 1. Podmiot gospodarczy wyspecjalizowany w zakresie obrotu zabytkami na terytoriu…art. 60Wojewódzki konserwator zabytków przy rozpatrywaniu wniosków w sprawach wywozu zabytków lub…art. 61Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozp…art. 71art. 71: 1. W zakresie sprawowania opieki nad zabytkami osoba fizyczna lub jednostka organ…art. 72Na zasadach i w trybie określonych odrębnymi przepisami, prace konserwatorskie, restaurato…art. 73art. 73: Osoba fizyczna, jednostka samorządu terytorialnego lub inna jednostka organizacyj…art. 741. Dotacja na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych…art. 75Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego lub wojewódzki konserw…art. 761. Dotacja może być udzielona na dofinansowanie: 1) nakładów koniecznych na wykonanie prac…art. 77Dotacja może obejmować nakłady konieczne na: 1) sporządzenie ekspertyz technicznych i kons…art. 78art. 78: 1. Dotacja może być udzielona w wysokości do 50% nakładów koniecznych na wykonani…art. 791. Przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie dotacji nie mają zastosowania przepisy Kodeksu…art. 80Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozp…art. 81art. 81: 1. W trybie określonym odrębnymi przepisami dotacja na prace konserwatorskie, res…art. 821. Łączna kwota dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane prz…art. 82aart. 82a: 1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego udziela o…art. 82bMinister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, mając na względzie ko…art. 83Na zasadach określonych w przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce minister właściwy do s…art. 83a1. Osoba fizyczna, jednostka samorządu terytorialnego lub inna jednostka organizacyjna będ…art. 83bart. 83b: 1. Tworzy się Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków, którego dysponentem jest minist…art. 84W celu stworzenia warunków niezbędnych do realizacji ochrony zabytków i opieki nad zabytka…art. 851. W krajowym programie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami określa się, w szczególnoś…art. 861. Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami uchwala Rada Ministrów na wnios…art. 87art. 87: 1. Zarząd województwa, powiatu lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza n…art. 881. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego opracowuje krajowy…art. 89art. 89: Organami ochrony zabytków są: 1) minister właściwy do spraw kultury i ochrony dzi…art. 901. Generalny Konserwator Zabytków jest sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie obs…art. 91art. 91: 1. Wojewódzkiego konserwatora zabytków powołuje wojewoda na wniosek Generalnego K…art. 921. Wojewódzki konserwator zabytków, wchodzący w skład zespolonej administracji wojewódzkie…art. 93art. 93: 1. W sprawach określonych w ustawie i w odrębnych przepisach organem pierwszej in…art. 94W postępowaniach administracyjnych dotyczących historycznych układów urbanistycznych i rur…art. 95art. 95: 1. W sprawach cywilnych związanych z ochroną zabytków i dziedzictwa kulturowego (…art. 961. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wniosek General…art. 971. Przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego działa Rada…art. 981. Przy Generalnym Konserwatorze Zabytków działa Główna Komisja Konserwatorska jako organ…art. 991. Przy wojewódzkim konserwatorze zabytków działa Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków jako or…art. 1001. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego nadaje i cofa upraw…art. 1011. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze r…art. 1021. Społeczni opiekunowie zabytków podejmują działania związane z zachowaniem wartości zaby…art. 1031. Społecznego opiekuna zabytków ustanawia, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków…art. 104Społeczny opiekun zabytków jest uprawniony do pouczania osób naruszających przepisy o ochr…art. 1051. Osobie fizycznej pełniącej funkcję społecznego opiekuna zabytków starosta wydaje legity…art. 1061. Osobom zasłużonym w sprawowaniu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przyznaje się o…art. 107Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozp…art. 107aart. 107a: 1. Właściciel lub posiadacz zabytku wpisanego na Listę Skarbów Dziedzictwa albo…art. 107b1. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która otrzymała pozwolenie na czasowy wywóz…art. 107c1. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która uniemożliwia lub utrudnia dostęp do z…art. 107dart. 107d: 1. Kto bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków podejmuje działania,…art. 107eart. 107e: 1. Kto wbrew obowiązkowi nie wykonuje zaleceń pokontrolnych, o których mowa w a…art. 107fart. 107f: Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o jej na…art. 107gDo kar pieniężnych stosuje się przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.art. 107hWierzycielem należności z tytułu administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art.…art. 107iart. 107i: Organy egzekucyjne przekazują wpływy z kar pieniężnych, o których mowa w art. 1…art. 108art. 108: 1. Kto niszczy lub uszkadza zabytek, podlega karze pozbawienia wolności od 6 mie…art. 108a1. Kto wprowadza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dobro kultury określone w części…art. 109art. 109: 1. Kto bez pozwolenia wywozi zabytek za granicę albo po wywiezieniu go za granic…art. 109aart. 109a: Kto podrabia lub przerabia zabytek w celu użycia go w obrocie zabytkami, podleg…art. 109bart. 109b: Kto rzecz ruchomą zbywa jako zabytek ruchomy albo zbywa zabytek jako inny zabyt…art. 109c34do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 35.. Kto bez pozwolenia albo wbrew wa…art. 109c(uchylony)35)Przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.art. 109dart. 109d: 1. Kto wbrew postanowieniom art. 36c ust. 1 poszukuje ukrytych lub porzuconych…art. 109d36przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. 1. Kto wbrew postanowieniom art.…art. 109eart. 109e: Kto prowadzi poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych przy użyc…art. 109e36przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. Kto prowadzi poszukiwania ukryty…art. 110art. 110: 1. Kto będąc właścicielem lub posiadaczem zabytku nie zabezpieczył go w należyty…art. 111(uchylony)art. 112art. 112: 1. Kto narusza zakazy lub ograniczenia obowiązujące na terenie parku kulturowego…art. 113(uchylony)art. 113a(uchylony)art. 114(uchylony)art. 115art. 115: 1. Kto niezwłocznie nie powiadomił wojewódzkiego konserwatora zabytków lub wójta…art. 1161. Kto niezwłocznie nie powiadomił wojewódzkiego konserwatora zabytków lub wójta (burmistr…art. 116a37przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. Kto niezwłocznie nie zawiadomił…art. 116b37przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. Kto niezwłocznie nie zawiadomił…art. 117(uchylony)art. 118art. 118: 1. Kto bez pozwolenia umieszcza na zabytku wpisanym do rejestru: urządzenie tech…art. 119(uchylony)art. 119aart. 119a: Kto wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie prowadzi księgi ewidencyjnej albo pr…art. 120Orzekanie w sprawach określonych w art. 110-118 następuje na podstawie przepisów Kodeksu p…art. 1391. Do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie us…art. 1401. Decyzje ostateczne wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochr…art. 141Osoby posiadające uprawnienia rzeczoznawcy ministra właściwego do spraw kultury i ochrony…art. 1421. Dobra kultury uznane za zabytek na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej…art. 1431. W terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Generalny Konserwator Zabytków, wojewód…art. 144W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy minister właściwy do spraw kultury i…art. 145(uchylony)38)Przez art. 23 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.art. 146W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy minister właściwy do spraw kultury i…art. 1471. Z dniem wejścia w życie ustawy dotychczasowe wojewódzkie oddziały Służby Ochrony Zabytk…art. 148(pominięty)art. 149Przepisy rozdziału 6 stosuje się z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa…art. 150Traci moc ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. poz. 1…art. 349tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 10.. 1. Osob…art. 3410brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. 1. Osobom, kt…Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 28.10.2026.
Legal AI