II SA/Bd 381/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na zarządzenie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004 r.nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżone zarządzenie, 2. stwierdza, że zaskarżony akt nie może być wykonany II SA/Bd 381/05 UZASADNIENIE M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na zarządzenie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004r. nr [...]. Powyższym zarządzeniem Prezydent Miasta B. odwołał skarżącego z dniem 30 listopada 2004r. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w B. przy ul. [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z poźn. zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996r. Nr 67, poz.1126 z późn. zm.). W uzasadnieniu zarządzenia Prezydent Miasta B. podał, że w 1994r. Rada Miasta B. podjęła uchwałę o likwidacji Przedszkola nr [..] w B. i włączeniu oddziałów przedszkolnych do Szkoły Podstawowej nr [...]. Skarżący nie dokonał faktycznej likwidacji Przedszkola i w konsekwencji zezwolił na funkcjonowanie oddzielnych rad pedagogicznych dla Szkoły i Przedszkola, zamiast w to miejsce powołać jedną radę. W ocenie organu jest to naruszenie art. 40 ustawy z dnia 7 września 1991r. o długotrwałym charakterze i jest traktowane jako lekceważenie obowiązującego prawa oświatowego. Dalej z uzasadnienia wynika, że na decyzję o odwołaniu skarżącego ze stanowiska wpłynął również fakt publicznego ośmieszenia przez niego poglądów wyrażonych przez Prezydenta oraz pracowników Wydziału Edukacji i Sportu podczas sesji Rady Miasta w dniu 4 listopada 2004r. Wydanie zarządzenia o odwołaniu skarżącego ze stanowiska Prezydent Miasta B. poprzedził opinią [...] Kuratora Oświaty. Uczynił to najpierw w piśmie z dnia 8 listopada 2004r., na które to pismo otrzymał stanowisko Kuratora Oświaty stanowiące o braku podstaw do odwołania skarżącego z zajmowanego stanowiska. Z treści tego pisma z dnia 17 listopada 2004r. wynika, że wniosek Prezydenta o opinię i przedstawione w nim argumenty, nie wyczerpują dyspozycji art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem Kuratora Oświaty, mimo iż przepisy prawa stanowią o funkcjonowaniu jednej rady pedagogicznej w szkole, należy wziąć pod uwagę fakt, że organizacja prac szkoły z dwiema radami pedagogicznymi wynikała z jej specyficznej sytuacji. Ze względu na to, że w strukturze placówki funkcjonują oddziały przedszkolne, do których uczęszczają dzieci w wieku od 3 do 6 lat, to wymusza to taką organizację pracy rady pedagogicznej, która uwzględniałaby zarówno specyfikę pracy przedszkola, jak i szkoły podstawowej. Kurator przypomniał w treści pisma Prezydentowi, że w marcu 2004r. skarżący uzyskał dobrą ocenę pracy zawodowej ustaloną wspólnie przez [...] Kuratora Oświaty oraz Prezydenta Miasta B. W dniu [...] 2004r. Prezydent Miasta B. ponownie wystąpił do Kuratora o wydanie opinii o możliwości odwołania skarżącego z zajmowanej funkcji. W piśmie z dnia 25 listopada 2004r. Kurator zaopiniował pozytywnie zamiar odwołania skarżącego ze stanowiska. W dniu 26 listopada 2004r. M. M. złożył osobiście rezygnację ze stanowiska, której Prezydent nie przyjął. W piśmie z dnia 6 grudnia 2004r. skarżący wystąpił do Prezydenta z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie zmienił jednak stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym zarządzeniu. W skardze do Sądu M. M. domaga się stwierdzenia sprzeczności z prawem i uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Uważa, że nieprawdą jest, iż 1994r. podjęto uchwałę o likwidacji Przedszkola nr [...]. Do formalnej likwidacji tej placówki nie doszło. Urzędnicy Urzędu Miasta nakazali jedynie przyjęcie pracowników oddziałów przedszkolnych, jako pracowników szkoły. Na dowód powyższego skarżący dołączył pismo z dnia 28 grudnia 2003r. W związku z tym uważa, że należałoby zobowiązać organ do dostarczenia dokumentów formalnie likwidujących przedszkole. Twierdzi również, że nie pozwoliłby sobie nigdy na ośmieszenie publicznie czyichkolwiek poglądów, tym bardziej swojego przełożonego. Z powyższych względów uważa, że nie wystąpiły "szczególnie uzasadnione przypadki" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, które stanowiłyby podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, gdyż nie zachodzą żadne okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie stanowiska skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 3 powyższego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z przepisu zawartego w art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 , Nr 142 poz.1591 ze zm.) wynika, że przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Natomiast art. 101 powyższej ustawy stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący posiadał interes prawny. Wnosząc skargę do Sądu poprzedził ją wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wniósł skargę do Sądu w terminie przewidzianym przez przepisy prawa. W pierwszej kolejności w rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że materiał dowodowy stanowiący podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia był niekompletny. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołuje się na okoliczności, które nie znajdują odzwierciedlania w materiale dowodowym. Otóż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz w pismach skierowanych do [...] Kuratora Oświaty, Prezydent Miasta B. powołuje się na uchwałę Rady Miasta B. z 1994r. o likwidacji Przedszkola. Nie podaje konkretnej daty podjęcia uchwały, jej numeru, jak również tego, gdzie została opublikowana. W tych okolicznościach nie ma pewności na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, czy powyższa uchwała weszła do obrotu prawnego i czy ustalenia w niej zawarte były wiążące. W konsekwencji powyższego kolejny powód, dla którego zaskarżone zarządzenie należało uchylić to to, że Prezydent Miasta B. nie wskazał przepisu prawa, który byłby naruszony przez skarżącego w związku z pełnieniem funkcji dyrektora szkoły. W związku z brzmieniem art. 38 ust.1 ustawy o systemie oświaty obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonego orzeczenia organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a, W ustępie 2 powyższego przepisu wprowadzone zostało uprawnienie dla organu, z którego wynika, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Ustawa o systemie oświaty nie zawiera definicji legalnej pojęcia, jakim są "przypadki szczególnie uzasadnione". W skardze do Sądu skarżący powołuje się na poglądy wyrażone w orzecznictwie, przybliżające zrozumienie powyższego pojęcia. Między innymi w uzasadnieniu skargi skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2001r. o sygnaturze akt II SA 3293/00. Zgodnie z tezą zawartą w tym wyroku: "W pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" stanowiących podstawę odwołania dyrektora szkoły (art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) nie mieści się każde naruszenie prawa przez dyrektora". W świetle powyższego Sąd nie podziela stanowiska Prezydenta Miasta B., jakoby działanie w szkole kierowanej przez skarżącego dwóch rad pedagogicznych stanowiło przypadek szczególnie uzasadniony do odwołania M. M. z pełnionego stanowiska. Zdaniem Sądu nie doszło tu również do naruszenia przepisów prawa. Z treści art. 40 ustawy o systemie oświaty nie wynika zakaz działania w szkole więcej niż jednej rady pedagogicznej. Przepis art. 40 został tak skonstruowany, że wprowadza obowiązek utworzenia rady pedagogicznej uzależniając to od zatrudnienia ilości nauczycieli. Zgodnie z brzmieniem art. 40 ust.1 cyt. wyżej ustawy: " W szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki". Analizując natomiast zadania rady pedagogicznej, które wynikają z treści art. 41 i art. 42 ustawy o systemie oświaty z całą pewnością Sąd stwierdza, że ze względu na specyfikę placówki, w której w strukturze funkcjonowały oddziały przedszkolne do których uczęszczały dzieci w wieku od 3 do 6 lat, wskazane było działanie rady pedagogicznej uwzględniającą zarówno specyfikę pracy przedszkola, jak i szkoły podstawowej. Za powyższym przemawia to, że do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej należy m.in. zatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki, podejmowanie uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów, czy też podejmowanie uchwał w sprawie innowacji i eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły lub placówki. Podkreślenia wymaga to, że i tak zgodnie z art. 41 ust. 3 dyrektor szkoły lub placówki wstrzymuje wykonanie uchwał, podejmowanych przez radę pedagogiczną, niezgodnych z przepisami prawa. Tak więc specyfika placówki kierowanej przez skarżącego wymagała funkcjonowania dwóch rad pedagogicznych, które swoje zadania mogły wykonywać rzetelniej, skupiając się wyłącznie nad dobrem dzieci uczęszczających do przedszkola i do szkoły. Brak jest dokumentów z kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru nad szkołą, z którego wynikałoby, że skarżący naruszył swoje obowiązki. Szczególnym przypadkiem, dla którego należałoby odwołać skarżącego z zajmowanego stanowiska z pewnością nie jest w ocenie Sądu incydentalne zachowanie w dniu 4 listopada 2004r. podczas sesji Rady Miasta B. Wyrażanie odmiennych poglądów nie stanowi szczególnie uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.), stanowiących podstawę odwołania dyrektora szkoły z zajmowanego stanowiska. Sąd badając niniejszą sprawę pod kątem legalności, dostrzegł, że zaskarżone zarządzenie narusza przepisy prawa. Z tego powodu uznając skargę za zasadną i działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił je.