II FZ 750/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, , , po rozpoznaniu w dniu30 listopada. 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt III SAB/Wa 31/05 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. w przedmiocie bezczynności Burmistrza Miasta S. w sprawie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 5 września 20045 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego M. K. o przyznanie prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności jego skargi. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż postanowieniem z dnia 4 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. K. ze względu na jej niedopuszczalność. Skarga nie dotyczyła bowiem żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn.zm.). W dniu 20 lipca 2005 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na jego trudną sytuację finansową, spowodowaną m.in. niewielką rentą, faktem inwalidztwa I grupy skarżącego i jego żony oraz pozostawaniem bez pracy zamieszkującego z nimi syna. Oddalając wniosek Sąd wskazał, iż nie neguje trudnej sytuacji skarżącego, jednakże z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi prawo pomocy stronie nie przysługuje. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił przy tym, iż skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, co szczegółowo wykazano w postanowieniu odrzucającym skargę. W zażaleniu na to postanowienie, złożonym w przepisanym terminie M. K. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie jego wniosku. Wskazał, iż jego schorzenia ( zakrzepy w tętnicach, udar mózgu) wymagają zakupu kosztownych leków. Żona skarżącego zmarła 18 sierpnia 2005 r. Koszty, jakie poniósł w związku z jej pogrzebem, zakupem leków, koniecznością ponoszenia opłat związanych z mieszkaniem spowodowały konieczność zaciągnięcia pożyczki i brak środków na bieżące utrzymanie. Skarżący Sygn. akt II FZ 750/05 podniósł, iż przyznanie mu prawa pomocy jest konieczne z uwagi zarówno na jego stan zdrowia, jak i sytuację finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił sytuację finansową i rodzinną skarżącego jako trudną, odmówił mu jednakże przyznania prawa pomocy tylko z powodu oczywistej bezzasadności skargi. Art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przepis ten należy interpretować ściśle, aby nie doprowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu (por. T.Woś w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 582). W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony już po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Od skargi w tym przypadku nie żądano wpisu, zgodnie z art. 222 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie oceniał także zasadności skargi, a jedynie poprzestał na badaniu jej dopuszczalność. Skoro strona złożyła wniosek już po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji, w terminie otwartym dla wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, to na tym etapie Sądowi I instancji nie przysługiwało już prawo ani do oceny skargi pod kątem jej zasadności, ani ( z uwagi na treść art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który odnosi się tylko do skargi) prawo do oceny zasadności wnoszenia ewentualnego środka odwoławczego ( Sąd I instancji może zresztą oceniać tylko zasadność zażalenia na własne postanowienie- art.195 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pismem zaś, które podlegałoby opłacie i które strona mogłaby złożyć po odrzuceniu skargi, a które to winno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika byłaby skarga kasacyjna. Na tym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może Sygn. akt II FZ 750/05 zatem oddalić wniosku o przyznanie prawa pomocy, powołując się na art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , dokonywałby bowiem nie tyle oceny zasadności skargi, co zasadności środka odwoławczego . Zauważyć należy, iż takie stanowisko prezentowane było również w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle wykładni art. 116 § 2 k.p.c., mającego podobne brzmienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1973 r., sygn. akt II CZ 22/73, opubl. w OSNC z 1974 r., nr 1,poz. 16 i z dnia 12 września 1990 r. ,sygn. akt 202/90, opubl. w OSN z 1991 r., nr 10-12, poz. 127). Z tych względów zaskarżone postanowienie należało na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd winien zbadać i dokonać oceny sytuacji skarżącego pod kątem spełnienia przez niego przesłanek, określonych w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.