II FZ 672/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 388/05 w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2004 p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 18.07.2005 r., sygn. akt I SA/Gd 388/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił [A] spółce z o.o. w Ł. termin do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...].03. 2005 r., sygn. [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2004. W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił postanowieniem z dnia 04.07.2005r. skargę Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...].03. 2005 r., sygn. [...], z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikało by upoważnienie do podpisania skargi oraz z uwagi na nie uiszczenie wpisu. Pismem wniesionym w dniu 13.07.2005 r. skarżąca Spółka wniosła o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu. Jednocześnie do wniosku załączono wyciąg z rejestru handlowego oraz dowód wpłaty wpisu sądowego w kwocie 218 zł. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy, gdyż dopiero w dniu 07.07.2005 r. tj. w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, dowiedziała się, że Sąd zobowiązał skarżącą do uiszczenia wpisu oraz usunięcia braków formalnych. Wskazano, że Prezes Zarządu wyjeżdżając na urlop powiadomił doręczyciela, iż nie będzie odbierał korespondencji w dniach od 30.05. do 24.06.2005 r. Zauważono, że dotychczasowo w takiej sytuacji, listonosz doręczał przesyłki po powrocie z urlopu Prezesa Zarządu. Po otrzymaniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi Prezes Zarządu dowiedział się, że w tym czasie nastąpiła zmiana listonosza obsługującego rejon Ł., zaś listonosz, który był poinformowany o urlopie Prezesa, nie przekazał tej informacji swojemu następcy. Uzasadniając przywrócenie terminów Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na art. 86 §1 oraz 87 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) cyt. dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał, że okoliczności podniesione przez stronę w ocenie Sądu spełniają wszystkie wskazane w powyższym przepisie przesłanki przywrócenia terminu. Zażaleniem, na powyższe postanowienie, z dnia 09.08.2005 r. wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku [A] sp. z oo. z siedzibą w Ł. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie narusza art. 86 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powołano się na postanowienie NSA z dnia 04.10.2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, oraz z dnia 18.07.2001 r., sygn. akt I SA 431/00, wskazując jednocześnie, że pomimo, iż dotyczą one przywracania terminu w postępowaniu administracyjnym to z uwagi na tożsamość instytucji poglądy w nich wyrażone znaleźć powinny odpowiednie zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarzucono, że okoliczności przytoczone we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych oraz uiszczenia wpisu dotyczą wyłącznie p. M. R., a nie [...] sp. z o.o. oraz, że przywrócenie terminu do dokonania wskazanych czynności procesowych oparte zostało o utożsamienie osoby reprezentującej osobę prawną ze stroną. Podniesiono, że przyczyny uchybienia terminowi leżące po stronie osoby reprezentującej spółkę są bez znaczenia a reprezentujący spółkę Prezes Zarządu powinien zdawać sobie sprawę, że brak odbioru awizowanych pism skutkować może uznaniem ich za doręczone. Ponadto powołując się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.01.2004 r., sygn. akt III SA 2384/03, wskazano że nieobecność osoby uprawnionej do reprezentowania spółki z o.o. spowodowana przebywaniem na urlopie w okresie awizowania przesyłki nie uzasadnia przywrócenia spółce uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W świetle postanowień zawartych w art. 87 oraz w art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ww. ustawy). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ponadto o braku winy w uchybieniu terminu można dowodzić wyłącznie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02.10.2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 nr 23 str. 1059). Zauważyć bowiem należy, że art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22.07.1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757). W związku z powyższym należy zauważyć, że składając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu, skarżąca spółka spełniła następujące wymogi zawarte w art. 87 oraz w art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: skarżąca złożyła wniosek w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla których określony był termin, spełniony został także wymóg powstania ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 par. 2 ww. ustawy). Ponadto we wniosku podniesiono okoliczności, które miały uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze należy jednak zauważyć, że podniesiona w zażaleniu argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Słusznie bowiem wskazano, że nieobecność osoby uprawnionej do reprezentowania spółki z o.o. spowodowana przebywaniem na urlopie w okresie awizowania przesyłki nie uzasadnia przywrócenia spółce uchybionego terminu. Zauważyć należy, że reprezentujący skarżącą spółkę, w celu dochowania należytej staranności w prowadzeniu interesów spółki, winien był w związku z koniecznością wyjazdu poza miejsce stałego zamieszkania na dłuższy okres - jako osoba należycie dbająca o swoje interesy - poinformować Sąd o aktualnym adresie do korespondencji, bądź ustanowić pełnomocnika do odbioru korespondencji. Skarżąca strona była bowiem obowiązana do dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw (post. NSA z dnia 10.02.2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.) a nieprzebywanie pod adresem, pod którym miały być kierowane pisma, nie może także stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu (post. WSA w Warszawie z dnia 07.07.2004r., sygn. akt III SA/Wa 368/04, niepubl.). W związku z tym należy wskazać, że okoliczności podniesione przez skarżącą spółkę w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.