I OSK 5/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1173/05 o odrzuceniu skargi T. L. na czynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie czynności inspektorów pracy w sprawie ustalenia czasu pracy w godzinach nadliczbowych postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. L. na czynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie czynności inspektorów pracy w sprawie ustalenia czasu pracy w godzinach nadliczbowych Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, w przedmiotowej sprawie zarzuty skarżącego w stosunku do inspektorów pracy rozpatrzone zostały przez organ w trybie przepisów postępowania skargowego, tj. przepisów Działu VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Postępowanie tego rodzaju nie jest postępowaniem zmierzającym do wydania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Ponadto w niniejszej sprawie inspektor pracy nie był zobowiązany do wydania decyzji, czy też postanowienia, które podlegałoby kontroli sądowoadministracyjnej. Z tego względu Sąd uznał, iż skarga jest niedopuszczalna. W skardze kasacyjnej z dnia 27 października 2005 r. pełnomocnik skarżącego T. L., na podstawie art. 174 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 8 ust.1 pkt. 1 i 8, art.11a , art. 9 ust. 2a, art. 14 ust. 1 pkt 1i 2 art. 19a., 19b, art. 21, art. 22, art. 24 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy zaskarżył w/w postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r. w całości, i na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny . Na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik skarżącego wniósł o : I. stwierdzenie bezskuteczności czynności kontrolnych i nadzorczych inspektorów pracy w sprawie godzin nadliczbowych II. uznanie uprawnienia skarżącego: żądania od Państwowej Inspekcji Pracy ustalenia czy skarżący pracował w godzinach nadliczbowych czy też nie pracował a nie ograniczenia się do informacji, iż z jego kart czasu pracy nie wynika, iż pracował w godzinach nadliczbowych a świadczenie z tytułu pracy w czasie ponadnormatywnym nie jest bezsporne W razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, pełnomocnik wniósł o poinformowanie właściwych organów lub organów zwierzchnich o tych uchybieniach. Główny Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny . Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika T. L. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego tj. art. 8 ust.1 pkt 1 i 8 , art. 11a , art. 9 ust. 2a , art. 14 ust. 1 pkt. 1 i 2 art. 19a., 19b, art. 21, art. 22, art. 24 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy Oceniając postawione zarzuty przeciwko postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy uznać, iż są one nieusprawiedliwione . Przede wszystkim wskazać należy , iż w myśl art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd .Wskazanie w skardze przepisu prawa materialnego , który nie był zastosowany przez Sąd , czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania ( porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSAiWSA 2004/1/10 ) . Niewątpliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzuconych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego nie stosował , bowiem odrzucił ją z uwagi na niedopuszczalność . Niezależnie od powyższego zauważyć należy , iż art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z zacytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że muszą być to akty lub czynności, które m. in. dotyczą uprawnień lub obowiązków skarżącego, które wynikają z przepisów prawa . Natomiast żaden z powołanych przez skarżącego przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie stanowi źródła jakichkolwiek jego praw lub obowiązków, co oznacza , że skarżone przez niego czynności nie są objęte dyspozycją art. art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza – jak trafnie to zauważył Sąd I instancji, że nie podlegają one kognicji sądu administracyjnego. W skardze z dnia 10 kwietnia 2005 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. L. przedmiotem zaskarżenia uczynił niedopełnienie przez inspektora pracy obowiązków określonych w art. 8 ust 1 pkt 1,8, 11a, art. 9 pkt 5, art. 19a, art. 24 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez zaniechanie ustalenia (oceny) czy pracował on w godzinach nadliczbowych a w konsekwencji zaniechania podjęcia przez inspektora pracy przewidzianych prawem czynności. Ocena skargi T. L. złożonej do WSA w Warszawie prowadzi do wniosku, że jej przedmiotem jest niewłaściwie prowadzone postępowania przez inspektora pracy - a więc jest to skarga na działalność organu administracji - państwowej inspekcji pracy - która podlega regulacjom przepisu Działu VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego już od dawna panuje utrwalony pogląd, iż działalność organów administracji publicznej regulowana przez przepisy działu VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego odnosząca się do skarg i wniosków obywateli nie podlega kognicji Sądu Administracyjnego. W wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2002 r. (II SA/Wr 3121/01) stwierdzono, że NSA "nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 k.p.a.)". Taki sam pogląd wyrażony został wcześniej w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 1983 (II SA 983/83, ONSA 1983, Nr 2, poz. 57) podtrzymany w tezie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1999 r. (III SAB 7/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 27) w której kategorycznie odrzuca się dopuszczalność przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny prawidłowości postępowania skargowego. W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż skarga T. L. na czynność Głównego Inspektora Pracy nie podlega kognicji sądu administracyjnego - została więc prawidłowo przez ten Sąd odrzucona postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005 r. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną T. L. należało oddalić.