II FSK 326/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-03-06
Skład orzekający: Jacek Brolik, Antoni Hanusz, Dariusz Dudra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik twierdzi, że faktycznie użytkuje nieruchomość w inny sposób i domaga się opodatkowania podatkiem rolnym?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podstawy wymiaru podatku od nieruchomości. Zmiana sposobu użytkowania nieruchomości lub jej faktyczne wykorzystanie w sposób inny niż wskazany w ewidencji może stanowić podstawę do zmiany danych w ewidencji, a dopiero po takiej zmianie możliwe jest dostosowanie zobowiązania podatkowego. Przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność jej faktycznego przeznaczenia nie jest konieczne, jeśli dane w ewidencji są wystarczające do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu nabytego przez małżonków W. od Skarbu Państwa, który w ewidencji gruntów oznaczony był symbolem B (budownictwo mieszkaniowe). Małżonkowie domagali się opodatkowania gruntu podatkiem rolnym, twierdząc, że nabyli go w celu powiększenia gospodarstwa rolnego i tak go faktycznie użytkują. Organy podatkowe ustaliły podatek od nieruchomości, opierając się na danych z ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), del. WSA Dariusz Dudra, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Go 403/05 w sprawie ze skargi Elżbiety i Pawła W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.-G. z dnia 8 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, 2) zasądza od Elżbiety i Pawła W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.-G. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II FSK 326/06
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie I SA/Go 403/05, uchylił zaskarżoną przez Elżbietę i Pawła małżonków W. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.-G. z dnia 8 lipca 2004 roku w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz orzekł, że rozstrzygnięcie to nie może być wykonane. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia 14 maja 2004 roku, w której ustalono małżonkom W. podatek od nieruchomości za 2003 rok od budynków lub ich części, to jest budynków pozostałych, od lokalu mieszkalnego oraz od gruntów pozostałych. Organy podatkowe ustaliły, iż nieruchomość, której decyzja wymiarowa dotyczy, małżonkowie nabyli od Skarbu Państwa i weszła ona w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 30 ha stanowiącego własność skarżących. Organy podatkowe wskazały także, iż działka nie mogła być opodatkowana podatkiem rolnym, czego domagali się skarżący, gdyż w rejestrze gruntów, stosownie do wypisu z tego rejestru z dnia 20 maja 2003 roku oznaczono ją symbolem B. Oznacza to, iż jej przeznaczeniem jest budownictwo mieszkaniowe.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w zaskarżonym wyroku ocenił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.-G. decyzją z dnia 8 lipca 2004 roku naruszyło art. 122 oraz art. 188 oraz art. 210 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60/. Sąd stwierdził bowiem, że organy podatkowe nie wyjaśniły w kontrolowanym postępowaniu podatkowym wszystkich okoliczności sprawy, co uniemożliwiło dokonanie sądowej kontroli legalności tego postępowania. Sąd w szczególności podniósł, że organy nie przeprowadziły żadnych dowodów na okoliczność faktycznego wykorzystywania przez skarżących budynków oraz ich charakteru. Zarzucił w dalszej kolejności naruszenie art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w jego ocenie decyzja nie zawierała informacji dotyczących ustaleń faktycznych oraz zastosowania do nich odpowiednich norm prawa materialnego. Z kolei wskazując na naruszenie przez organy podatkowe art. 188 Ordynacji podatkowej, Sąd argumentował, iż w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono wniosku dowodowego podatników z oględzin nieruchomości, którego celem było ustalenie jej przeznaczenia, jako okoliczności mającej zdaniem Sądu znaczenie dla sprawy.
3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.-G. zaskarżyło wskazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Z.-G. z dnia 31 sierpnia 2005 roku w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w wyniku błędnego zastosowania przez Sąd art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086/, w związku z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym /Dz.U. 1994 nr 94 poz. 431/ oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2006 nr 121 poz. 844/. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się rozpoznania skargi poprzez jej oddalenie. Zawarto też ewentualny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.-G. utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza S. z dnia 14 maja 2004 roku kierowało się obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to jest art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z art. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W dalszej kolejności autor skargi kasacyjnej wskazał, iż w myśl art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie natomiast do art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości natomiast, jak podniósł autor skargi kasacyjnej, są grunty oraz budynki lub ich części /art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Zwolnieniu zaś podlegają budynki gospodarcze lub ich części, położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej /art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy/.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.-G. w dalszej kolejności skargi kasacyjnej podkreśliło, iż w rozpoznawanej sprawie w postępowaniu podatkowym miało na względzie informację złożoną przez podatników w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 14 marca 2003 roku, wezwanie podatników do złożenia wyjaśnień w trybie art. 274a Ordynacji podatkowej, wypis z ewidencji gruntów budynków sporządzony przez Starostwo Powiatowe w W. z dnia 20 maja 2003 roku oraz uchwałę (...) Rady Miejskiej w S. z dnia 6 grudnia 2002 roku w sprawie ustalenia stawek na podatek od nieruchomości. Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się tym samym ze stanowiskiem Sądu stosownie do którego, organ podatkowy nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dodano, iż spór rozpoznawanej sprawy dotyczy ustalenia, czy działka podatników o powierzchni 2002 metrów kwadratowych może być opodatkowana podatkiem rolnym, czego domagali się podatnicy. Autor skargi kasacyjnej odnosząc się do tego zagadnienia podniósł, iż twierdzenia skarżących stosownie do których skarżący zakupili sporny grunt w celu powiększenia istniejącego gospodarstwa rolnego nie mają znaczenia dla stwierdzenia, czy nieruchomość ta powinna być opodatkowana podatkiem rolnym. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Z.-G. podniosło bowiem, iż decydującym w tym przypadku jest wpis w ewidencji gruntów tej nieruchomości. Działka ta została sklasyfikowana jako użytki rolne. Bezzasadne zatem, w ocenie autora skargi kasacyjnej było przeprowadzenie żądanych przez podatników dowodów na okoliczność faktycznego wykorzystywania gruntu, na konieczność których co wskazał Sąd w zaskarżonym wyroku.
4. Elżbieta i Paweł W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie podatników skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Z.-G. z dnia 31 sierpnia 2005 roku nie narusza prawa.
5. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego, do których naruszenia dojść miało w wyniku niezastosowania przez Sąd art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się tym samym ze stanowiskiem Sądu stosownie do którego, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniły, prowadząc postępowanie podatkowe wszystkich okoliczności sprawy niezbędnych dla ustalenia czy zakupiony przez podatników grunt od Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia 11 września 2002 roku położony w S. podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym czy właściwy dla tego gruntu jest podatek od nieruchomości. Rozstrzygając ten spór należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, iż wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji więc należy przyjąć, iż organy ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dane z ewidencji gruntów stanowią także podstawę do stosowania ewentualnych zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od informacji objętych ewidencją gruntów.
Organy podatkowe prowadząc postępowanie dotyczące ustalenia Elżbiecie i Pawłowi małżonkom W. należnego podatku od zakupionego w dniu 11 września 2002 roku gruntu kierowały się informacjami zawartymi w znajdującym się w aktach sprawy dokumentem zatytułowanym Zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków sporządzonym przez Starostwo Powiatowe w W., zawierającym dane dotyczące spornego gruntu na dzień 20 maja 2005 roku. W dokumencie tym, nieruchomość ta oznaczona została symbolem B. Sklasyfikowano ją więc jako teren przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Tym samym grunt ten należało opodatkować podatkiem od nieruchomości. Nie można bowiem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się ze stanowiskiem skarżących stosownie do którego, skoro sporny grunt został zakupiony w celu powiększenia gospodarstwa rolnego skarżących i w taki sposób jest przez nich użytkowany wraz z położonym na nim budynkami, to należy na tej podstawie uznać, że podlega on podatkowi od rolnemu. Okoliczność taka mogłaby ewentualnie stanowić podstawę zmiany danych zawartych w ewidencji gruntu i dopiero po jej dokonaniu byłaby możliwa zmiana zobowiązania podatkowego.
Organy podatkowe prowadząc postępowanie nie uchybiły więc, na co niesłusznie zwrócił uwagę Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, normom wynikającym z art. 188 oraz art. 122 oraz art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej. Przeprowadzenie wnioskowanego przez strony dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność jej przeznaczenia nie było bowiem konieczne dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego rozpoznawanej sprawy w rozumieniu art. 188 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nakazuje uwzględnić organom podatkowym żądanie strony przeprowadzenia dowodu jedynie w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, o ile okoliczności te nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Przeznaczenie nieruchomości ustalone na podstawie jej oględzin nie miało zatem znaczenia dla sprawy, gdyż stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków są dane dotyczące przeznaczenia gruntu zawarte jedynie w ewidencji gruntów i budynków. Skoro w zaskarżonych decyzjach przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych wskaźniki wynikające z aktualnego na dzień wydania decyzji wypisu z ewidencji gruntów spornej nieruchomości, to rozstrzygnięcia te zostały wydane zgodnie z dyspozycją norm wynikających z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dodatkowo należy podnieść, iż w myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają natomiast grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub jako grunty lub inne grunty wymienione w tym przepisie. Grunt nabyty przez skarżących kryteriów tych nie spełnia. Organy podatkowe wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, nie uchybiły również prowadząc postępowanie podatkowe zasadzie prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, do którego prawidłowo zastosowały normy stanowiące podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, wynikającą z art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono natomiast w oparciu o art. 203 punkt 3 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło