III SA/Wa 601/05

WyrokWSA w Warszawie2005-08-25

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa, Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki akcyjnej może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a spółka nie prowadzi już działalności pod znanym adresem?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki akcyjnej odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona także wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie. Organ podatkowy nie musi prowadzić egzekucji, jeśli udowodni, że postępowanie takie nie doprowadziłoby do uzyskania należności. Okoliczności podnoszone przez członka zarządu, takie jak jego wiek, stan zdrowia czy trudna sytuacja materialna, nie stanowią przesłanki zwalniającej go od odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Spółka "C." nie uiściła zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od czerwca do grudnia 1999 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przeniósł odpowiedzialność za zaległości na członka zarządu, G. M., z uwagi na bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. G. M. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec spółki. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

W dniu 12 stycznia 2007 r. NSA Izba Finansowa, syg, akt II FSK 138/06 uchylił wyrok do ponownego rozpoznania W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości spółki jako płatnika z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę. Spółka "C." za okres od czerwca do grudnia 1999r. nie wywiązała się z obowiązków płatnika, określonych w art. 38 ust. l ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), zwanej w skrócie u.p.d.f. Składała wprawdzie deklaracje i pobierała zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych swoim pracownikom wynagrodzeń za ww. okres, jednak nie uiściła podatku. W związku z tym decyzją z [...] sierpnia 2000r. nr [...] Urząd Skarbowy W. obciążył płatnika "C.", na podstawie art. 27 § l i art. 30 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), powołanej dalej jako O.p., za niewykonane zobowiązania podatkowe za ww. okres wraz z odsetkami za zwłokę. Spółka nie uregulowała ww. należności. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] października 2004r., nr [...]przeniósł odpowiedzialność za ww. zaległości "C." na G. M. członka jej zarządu, na podstawie art. 107, art. 108 § l i art. 116 O.p. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w postępowaniu egzekucyjnym ustalono, że spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, a aktualnego adresu i składników majątku nie ustalono. Zajęcie rachunku bankowego okazało się nieskuteczne. Strona w okresie powstania zaległości pełniła funkcję członka zarządu, a okoliczność, że prowadzenie spraw finansowych powierzono prokurentowi nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za ich powstanie. W odwołaniu z 10 listopada 2004r. strona zarzuciła organowi naruszenie art. 116 § l O.p. i wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Nie podjęto bowiem skutecznie jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej wobec Spółki, która od dłuższego czasu nie była zarejestrowana przy ul. [...], lecz przy ul. [...], co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] października 2002r. o wpisie do rejestru przedsiębiorców. Pod nowym adresem znajdują się ruchomości. Strona wyjaśniła też, że nie dokonywała operacji finansowych w imieniu Spółki, bo wszelkie sprawy, w tym finansowe, prowadził prokurent. Niezasadne jest więc obciążanie go odpowiedzialnością za ich powstanie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] grudnia 2004r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w podstawie prawnej wskazując art. 233 § 1 pkt 1, art. 220 § 2, art. 107, art. 116 § 1 O.p. oraz art. 21 ustawy z 12 września 2002r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), zwanej w skrócie ustawą nowelizującą. W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko zawarte w decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego W., wyjaśniając ponadto, że strona miała prawo kontroli i nadzoru w zakresie m.in. wypełniania przez spółkę obowiązków odprowadzania pobranych od pracowników zaliczek podatku dochodowego od osób fizycznych do budżetu, a zaniedbanie w tym zakresie nie zwalnia z odpowiedzialności. Organ podatkowy do orzeczenia o osobistej odpowiedzialności członka zarządu spółki akcyjnej obowiązany jest wykazać jedynie okoliczność pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Ciężar wykazania okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA SA/Bd 85/03 z 6 marca 2003r.). Z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa wynika, iż do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, warunkującej odpowiedzialność członka zarządu nie zawsze jest konieczne uprzednie prowadzenie egzekucji przeciwko spółce i zakończenie jej np. umorzeniem postępowania. Bezskuteczność egzekucji w stosunku do majątku spółki może być stwierdzona także wtedy, gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swoich należności. Organ podatkowy, który dochodzi należności od członka zarządu nie musi więc prowadzić egzekucji wobec spółki. Musi jedynie udowodnić, że postępowanie takie nie doprowadziłoby do uzyskania zapłaty. Z okoliczności sprawy wynika, że organ podatkowy z majątku Spółki nie uzyskał swoich należności, a prowadzenie dalszego postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki okazało się bezskuteczne ze względu na jego nieistnienie. Dłużnik nie prowadził już działalności gospodarczej pod znanym organowi adresem przy ul. [...] , a jego konto bankowe zostało zamknięte. Okoliczności podniesione przez stronę o istnieniu spółki i dysponowaniu mieniem pozwalającym na przeprowadzenie egzekucji okazały się niewiarygodne, gdyż Spółka nie prowadzi działalności przy ul. [...], co wynika z kontroli przeprowadzonej przez organ podatkowy 19 listopada 2004r. Administratorowi budynku nie jest znana firma "C.". Z pisma Naczelnik Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2004 r., wynika też, że "C." nie figuruje w komputerowej bazie Urzędu, nie złożyła też zgłoszenia aktualizacyjne NIP-2, stosownie do art. 9 i art. 6 ust. 1 ustawy z 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Nr 142, poz. 702 ze zm.) w przypadku zmiany danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym (adresu siedziby, prowadzenia działalności). Tym samym faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej pod adresem innym, niż zgłoszonym organowi podatkowemu, gdzie egzekucja przed wydaniem zaskarżonej decyzji okazała się bezskuteczna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2005r. pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naruszono bowiem art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 108 § 4 O.p. Nie została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji. Naruszono też art. 26 § 1 pkt 1 oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 41 k.p.a. przez przeniesienie na skarżącego odpowiedzialności podatkowej, mimo bezprawnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce z uwagi na brak doręczenia jej upomnienia oraz tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zwartą w odwołaniu, iż wobec spółki nie została skutecznie podjęta żadna czynność egzekucyjna, bo jako takiej nie można traktować czynności poborcy skarbowego pod znanym organowi adresem siedziby "C.", w wyniku której stwierdzono, że firma nie jest znana pod tym adresem. Wizyta ta świadczy o tym, że organ nie uzyskał wiedzy o majątku Spółki. Wprawdzie organ powołuje się na bezskuteczność egzekucji z rachunku bankowego, ale jego twierdzenie nie poparte jest żadnym dowodem (np., że na rachunku brak środków). Organ nie podjął też próby ustalenia aktualnego adresu spółki w rejestrze przedsiębiorców, a pod tym adresem mogły znajdować się ruchomości spółki. Można też było ustalić adresy zamieszkania członków zarządu spółki. Zdaniem strony okoliczność, że spółka nie prowadzi działalności pod adresem rejestrowym nie ma znaczenia dla prawidłowości wydanej decyzji wobec skarżącego. Czynności sprawdzające oraz próba podjęcia czynności egzekucyjnych już po wydaniu decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności nie uchylają naruszenia art. 116 § 1 O.p. W świetle poglądów doktryny bezskuteczność egzekucji ma miejsce wtedy, gdy egzekucja dotyczyła całego majątku spółki, a organ musi wyczerpać wszelkie sposoby egzekucji. Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona. Organ egzekucyjny nie jest też zwolniony od poszukiwania majątku spółki, jeśli strona zaniecha obowiązku informowania organu podatkowego o zmianie danych adresowych. Strona wyjaśniła dodatkowo, że spółce "C." nie doręczono upomnienia i tytułu wykonawczego. W sprawie w jej ocenie nie miał zastosowania art. 41 k.p.a., gdyż odnosi się on do doręczania pism w toku postępowania, które zakończyło się wobec Spółki 11 sierpnia 2000r., z chwilą uprawomocnienia się decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej. Skoro nie wszczęto ponownie postępowania organ nie mógł pozostawić upomnienia i tytułów wykonawczych ze skutkiem doręczenia w aktach sprawy. Egzekucja nie mogła być zatem wszczęta, a próba podjęcia czynności egzekucyjnych wobec strony skarżącej była niedopuszczalna. Strona podniosła też była członkiem zarządu przez bardzo krótki okres: od 1 lipca 1999r. do 15 stycznia 2000r. W tym czasie nie dokonywała operacji finansowych w imieniu spółki, nie podpisywała deklaracji i nie wiedziała o wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wszelkie sprawy finansowe podejmował prokurent, który nie informował strony o ich przebiegu. Stało się to przyczyną rezygnacji skarżącego z pełnionej funkcji. Tym samym należało wziąć pod uwagę wyrok WSA w Olsztynie z 3 marca 2004r., sygn. akt III SA 2889/02 (M. Podatkowy 2004/5/46). Organ podatkowy nie zbadał ponadto okoliczności przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1 ppkt 1b O.p., że członek zarządu jest zwolniony od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe podatnika, jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Nie można stwierdzić, bez zbadania (art. 187 § 1 O.p.), że skarżący nie zgłosił stosownego wniosku w sytuacji, gdy nie prowadził faktycznie spraw spółki. W skardze podniesiono, że strona jest osobą starszą i schorowaną, jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne, więc prowadzenie egzekucji z tytułu zaległości podatkowej spółki stanowiłoby poważny uszczerbek dla jego utrzymania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2005r. strona skarżąca wyjaśniła, że załączone przez Dyrektora Izby Skarbowej dokumenty nie stanowią dowodów, iż egzekucja należności wynikających z podatku VAT za lipiec i październik 1999r. przeciwko spółce "C." okazała się bezskuteczna. Są to bowiem pisma wewnętrzne urzędu skarbowego o charakterze informacyjnym i potwierdzają, że Dział Egzekucji wystosował do Działu Podatków Pośrednich Urzędu Skarbowego W. informacje w sprawie bezskuteczności egzekucji oraz o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Nie stanowią jednak dowodu urzędowego w rozumieniu k.p.c. (P.p.s.a. w zakresie dowodów odsyła do k.p.c.), bo nie zostały sporządzone w odpowiedniej formie. Podtrzymano również stanowisko wyrażone w skardze w zakresie naruszenia art. 116 § 1 i art. 108 § 4 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie stwierdza, że jest ona zgodna z prawem. Przepis art. 116 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 1999r., który jak prawidłowo wyjaśnił Dyrektor Izby skarbowej w W. miał zastosowanie w sprawie na podstawie art. 21 ustawy nowelizującej, stanowił w § 1, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. § 2 art. 116 O.p. stanowił, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Do określenia zatem odpowiedzialności członka zarządu konieczne było ustalenie przesłanek pozytywnych, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, jak również wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tą odpowiedzialność. W świetle całokształtu materiału dowodowego sprawy, prawidłowe jest przyjęcie przez organy podatkowe, że zaszła bezskuteczność egzekucji wobec spółki "C.", za zobowiązania, której odpowiedzialność została przeniesiona na skarżącego. W dotychczasowy orzecznictwie sądowym wyjaśniano, że do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, warunkującej odpowiedzialność członka zarządu nie zawsze jest konieczne uprzednie prowadzenie egzekucji przeciwko spółce i zakończenie jej np. umorzeniem postępowania. Bezskuteczność egzekucji w stosunku do majątku spółki może być stwierdzona także wtedy, gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swoich należności. Organ podatkowy, który dochodzi należności od członka zarządu nie musi więc prowadzić egzekucji wobec spółki. Musi jedynie udowodnić, że postępowanie takie nie doprowadziłoby do uzyskania należności. Pogląd ten nie zyskał jednak aprobaty doktryny. B. Gruszczyński w Komentarzu do Ordynacji podatkowej autorstwa S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek (Warszawa 2004r., s. 402) stwierdza, że przesłanka bezskuteczności zostanie spełniona, jedynie wówczas, gdy postępowanie to było wszczęte i prowadzone czy to według przepisów kodeksu postępowania cywilnego czy też ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także w razie oddalenia wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku potrzebnego za zaspokojenie kosztów postępowania (art. 13 ust. 1 i 2 u.p.u.n.). Sądowi, który stosownie do przepisu art. 133 P.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy, znana jest jednak z urzędu okoliczność, choć organy podatkowe nie powołują się na nią w uzasadnieniach decyzji, że postępowanie egzekucyjne wobec Spółki zostało umorzone ze względu na to, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki - art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (akta administracyjne w sprawie o sygn. III SA/Wa 600/05). W tym stanie rzeczy kwestionowanie przez stronę skarżącą w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przez podnoszenie okoliczności, że organ egzekucyjny nie podjął próby ustalenia aktualnego adresu spółki, gdzie mógł znajdować się majątek ruchomy, oraz stwierdzenie, że w aktach sprawy brak dowodu, iż na rachunku bankowym Spółki brak było środków nie może być uwzględnione. W tym miejscu Sąd stwierdza, że choć organ podatkowy naruszył art. 210 § 4 O.p. w tym zakresie, naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd zauważa bowiem, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 6 ustawy z 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Nr 142, poz. 702 ze zm.) podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych zobowiązani są do aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym. Zgłoszenie aktualizacyjne podatnicy przekazują właściwemu urzędowi skarbowemu. Organy podatkowe ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że zgłoszenie to nie zostało złożone przez Spółkę. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organy podatkowe 26 § 1 pkt 1 oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 41 k.p.a. Należy również zwrócić uwagę strony skarżącej na dyspozycję przepisów art. 61 i 64 § 2 u.p.e.a., z których wynika, że ponowne wszczęcie raz umorzonego postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródło dochodu zobowiązanego przewyższające wydatki egzekucyjne. Wierzyciel, w tym przypadku organ egzekucyjny, który ponownie dokona wszczęcia egzekucji z naruszeniem przepisu art. 64 u.p.e.a. będzie zobligowany do poniesienia kosztów egzekucyjnych. Skład orzekający stwierdza ponadto, że z akt sprawy wynika niewątpliwie, że organy podatkowe – wbrew twierdzeniom strony skarżącej podejmowały próby zmierzające do ujawnienia majątku Spółki. W chwili, gdy na jaw wyszła okoliczność, iż spółka nie prowadzi działalności pod adresem wskazywanym w deklaracjach podatkowych, lecz pod adresem wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] października 2002r., pracownice organu podatkowego udały się 19 listopada 2004r. pod nowy adres Spółki i uzyskały informację od administratora budynku, iż pod wskazanym adresem Spółka C. nie figuruje (k. 102 akt administracyjnych). Tym samym nie można czynić organowi drugiej instancji zarzutu, iż wydał decyzję z naruszeniem art. 116 § 1 O.p. i art. 108 § 4 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p. Sąd w odniesieniu do zarzutu strony skarżącej zawartego w piśmie z 15 lipca 2005r., iż dowody z postępowania podatkowego, takie jak zawiadomienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 25 października 2002r. oraz informacja z tej samej daty, że egzekucja należności wynikających z podatku VAT za lipiec i październik 1999r. przeciwko spółce "C." S.A. okazała się bezskuteczna nie stanowią dowodu tego co zostało w nich zaświadczone, gdyż nie stanowią dowodów urzędowych, stwierdza iż w świetle art. 180 O.p. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Trudno uznać, że ww. dokumenty są sprzeczne z prawem. Sąd zauważa ponadto, że w doktrynie przyjmuje się, że mimo iż w przepisach Ordynacji podatkowej brak definicji pojęcia dowód, w komentowanym przepisie chodzi o dowód w znaczeniu środka dowodowego - źródła informacji o pewnych faktach (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska Ordynacja podatkowa – komentarz, Toruń 2002r., s. 602). Dowodem jest zatem wszystko co pozwala na stwierdzenie istnienia lub nieistnienia określonych faktów albo stwierdzenie prawdziwości lub nieprawdziwości pewnych twierdzeń. Pewne środki dowodowe korzystają ze szczególnych domniemań wzmacniających ich moc dowodową. Jednym z nich jest dowód z dokumentu urzędowego, który – o ile spełnia warunki określone w art. 194 § 1 O.p. – stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Fakty wynikające z tego dowodu traktuje się jako udowodnione, bez potrzeby prowadzenia innych dowodów. Domniemania związane z dokumentami urzędowymi są wzruszalne. Możliwe jest zatem ich obalenie przez przeprowadzenie innych dowodów. W ocenie Sądu niewątpliwe jest, że pisma, o których mowa w piśmie strony z 14 lipca 2005r. nie stanowią dokumentów urzędowych, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. Wprawdzie zostały sporządzone przez powołane do tego organy administracji publicznej, ale nie zostały sporządzone w formie określonej przepisami prawa. Nie oznacza to jednak, że nie mają one waloru dowodowego w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki "C." na osobę trzecią. Organ podatkowy zaświadczył bowiem, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, wskazał również podstawę prawną umorzenie. Wyjaśnił ponadto, że rachunek bankowy strony został zamknięty w określonej dacie. Pamiętać należy, iż przepis art. 116 § 1 pkt 2 O.p. mówił, iż członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Strona takiego mienia nie wskazała, koncentrując się wyłącznie na przesłance bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, za zobowiązania której odpowiedzialność została na nią przeniesiona. Wobec bezskuteczności prowadzonego przeciwko Spółce postępowania egzekucyjnego, członek zarządu - skarżący, który nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, mógł uwolnić się od odpowiedzialności określonej w art. 116 O.p., wykazując jedynie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. Również żadna z tych okoliczności, co nie budzi kontrowersji, nie została wskazana przez skarżącego na etapie postępowania podatkowego. Dopiero w skardze, a więc na etapie postępowania sądowego, strona podnosi okoliczność, że nie można stwierdzić, że skarżący nie zgłosił wniosku o upadłość, gdy nie prowadził faktycznie spraw spółki. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano, że członek zarządu nawet w sytuacji, gdy dowodzi, że jego udział we władzach spółki był formalny, że nie interesował się działalnością zarządu i upoważnił innego członka zarządu do działania w jego imieniu, nie może skutecznie zwolnić się od odpowiedzialności przewidzianej w art. 298 Kodeksu handlowego (por. wyrok z 4 września 1997r., sygn. akt II CKN 303/97, niepubl.). Pogląd wyrażony w tym orzeczeniu zachowuje swą aktualność w stanie faktycznym sprawy. Sąd w odniesieniu do stanowiska strony skarżącej zaprezentowanego w skardze, uznaje, że powołane przez nią orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 3 marca 2004r., sygn. akt III SA 2889/02, LEX 134014, zapadło w odmiennym stanie faktycznym. W rozpoznawanej sprawie prezesem spółki "C." w chwili, gdy powstały jej zaległości był właśnie G. M. - skarżący, który został wskazany w rejestrze handlowym jako osoba uprawniona do reprezentowania spółki (odpis z rejestru handlowego z 17 września 1999r. – k. 46 akt administracyjnych). Sąd stwierdza, że okoliczność podniesiona w skardze, że skarżący jest osobą starszą, schorowaną oraz, że wyegzekwowanie należności spowoduje poważny uszczerbek dla jego utrzymania, nie stanowi przesłanki, która mogłaby ograniczyć lub wyłączyć odpowiedzialność strony na zasadzie art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 21 ustawy nowelizującej. Tym samym zarzut ten nie mógł być brany pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1b O.p., gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie ze względu na art. 21 ustawy nowelizującej. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120 - 124 i art. 127 O.p.. Wydając rozstrzygnięcie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako niezasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło