II SA/Wr 1703/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Asesor WSA Ewa Kamieniecka ( sprawozdawca ) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Starosta Powiatu W. odmówił A. D. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem [...]r. W uzasadnieniu decyzji podano, że zainteresowany zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.w dniu [...]r. i wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Na podstawie przedłożonych w dniu rejestracji dokumentów ustalono, że strona ukończyła 55 lat życia, udowodniła okres uprawniający do emerytury w wysokości [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, a stosunek pracy w "A" S.A. W., w którym zainteresowany był zatrudniony od [...]r. do [...]r. został rozwiązany przez pracownika bez wypowiedzenia zgodnie z art. 55 § 11 Kodeksu Pracy. Według organu pierwszej instancji, strona nie spełniła warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 20 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie nastąpiła ani likwidacja spółki, ani ogłoszenie jej upadłości ani też likwidacja stanowiska pracy wnioskodawcy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych. W odwołaniu od decyzji zainteresowany wyjaśnił, że rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 Kodeksu pracy, ponieważ pracodawca nie wypłacał należnego mu wynagrodzenia za pracę z uwagi na brak środków na wynagrodzenia, a więc z przyczyn ekonomicznych. Pracodawca uznał słuszność stanowiska pracownika, czego wyrazem jest zapis w świadectwie pracy. Wnioskodawca wskazał, że stosownie do art. 55 § 3 Kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w § 1 i 11 pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 55 daje możliwość skorzystania ze wszystkich świadczeń z Funduszu Pracy, które są uzależnione od rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, np. ze świadczenia przedemerytalnego. Do odwołania zainteresowany załączył kserokopię podania o rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. z uwagi na nie wypłacanie w terminie wynagrodzenia za pracę. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, ponieważ wnioskodawca nie spełnił jednocześnie wszystkich warunków określonych w art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, koniecznych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z przedłożonego świadectwa pracy z ostatniego miejsca zatrudnienia wynika, że zainteresowany nie został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem nie nastąpiła likwidacja firmy "A" S. A. w W. lub ogłoszenie jej upadłości lub likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych. W skardze na decyzję skarżący podniósł, że umowę o pracę rozwiązał na podstawie art. 55 § 11 Kodeksu pracy. Natomiast stosownie do art. 55 § 3 Kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w § 1 i 11 pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 55 daje możliwość skorzystania ze wszystkich świadczeń z Funduszu Pracy, które są uzależnione od rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, np. ze świadczenia przedemerytalnego. Stanowisko takie zostało wyrażone w komentarzu do Kodeksu pracy autorstwa M. Gersdorf, K. Rączki i J. Skoczyńskiego, pod redakcją prof. Z. Salwy. Według skarżącego Urząd Pracy traktuje przepisy Kodeksu pracy wybiórczo, nie uznając skutków, jakie wynikają z tytułu rozwiązania umowy o pracę w trybie art. § 11 Kodeksu pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący podał, że posiada udokumentowany staż pracy w wysokości [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, przedkładając w załączeniu kserokopię świadectwa pracy wystawionego przez G. Stocznię Remontową odnośnie zatrudnienia w okresie od [...]r. do [...]r. Według skarżącego prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje mu na podstawie art. 37 k ust. 1 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy z "A" nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy. Nie wypłacanie wynagrodzenia przez [...] miesięcy świadczy o niewypłacalności pracodawcy i stanowi podstawę do cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z art. 3 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. W piśmie procesowym z dnia [...]r. Wojewoda D. wyjaśnił, że zarówno przedłożone świadectwo pracy, jaki argumenty przedstawione przez skarżącego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie jego sprawy, ponieważ w celu ustalenia niewypłacalności pracodawcy niezbędne jest orzeczenie sądu. Skarżący nie udokumentował, że nastąpiła niewypłacalność pracodawcy w rozumieniu ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Skarżący nie wykazał również, że naruszenie przez pracodawcę jego obowiązków było rozpatrywane i uznane za zasadne przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W piśmie z dnia [...]r. skarżący zarzucił, że nie był w stanie wystąpić z roszczeniem do Sądu Pracy, ponieważ przez ostatnie [...] lat pracował w L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu W. odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm. ) mające zastosowanie w czasie wydawania kwestionowanych decyzji. W skardze na decyzję skarżący twierdzi, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w jego przypadku z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika ze względu na nie wypłacanie przez pracodawcę należnego wynagrodzenia za pracę z powodu braku środków na wynagrodzenia. Stosownie do art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Ustawową definicję "przyczyn dotyczących zakładu pracy", o których mowa w art. 37 k ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy zawiera art. 2 ust. 1 pkt 20 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Poprzez "przyczyny dotyczące zakładu pracy" należy rozumieć rozwiązanie stosunku pracy ( stosunku służbowego ) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy ( stosunku służbowego ) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oznacza jego rozwiązanie ze względu na wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie. W rozpatrywanej sprawie rozwiązanie stosunku pracy skarżącego nie nastąpiło z powodu jednej z przyczyn wyszczególnionych w art. 2 ust. 1 pkt 20 a cyt. ustawy, w związku z czym bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego odnośnie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 55 § 1 i 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. ), pomimo że pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem, nie stanowi rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wobec powyższego organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego wymienionych w art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W trakcie postępowania sądowego skarżący powołał się na przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, o których mowa w art. 37 k ust. 1 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu i bezrobociu, w szczególności na osiągnięcie stażu pracy przekraczającego [...] lat oraz rozwiązanie stosunku pracy w związku z niewypłacalnością pracodawcy, jednocześnie przedkładając dodatkowe świadectwo pracy dokumentujące zatrudnienie w okresie od [...]r. do [...]r. w G. Stoczni Remontowej. Powyższe okoliczności stanowią podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Sąd administracyjny obowiązany jest uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z określonych w art. 145 § 1 K.p.a. przesłanek wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast organ administracyjny w trakcie ponownie prowadzonego postępowania winien przeanalizować nowe okoliczności powołane przez stronę i ustalić, czy spełnione zostały przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego wymienione w art.37 k ust. 1 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w szczególności czy wystąpiła niewypłacalność pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 z późn. zm. ). Rozważenia wymaga zwłaszcza kwestia, czy rzeczywiście jak podaje skarżący, niezaspokojenie jego roszczeń związane było z wystąpieniem okoliczności stanowiących podstawę do cofnięcia pracodawcy koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.