I SA/Po 1001/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-03-04

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Barbara Koś, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego, które określało podmioty i przedmioty opodatkowania, było zgodne z art. 217 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego, określające podmioty i przedmioty opodatkowania, było sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy. Sąd, działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, odmówił zastosowania przepisu aktu niższego rzędu niezgodnego z Konstytucją, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, które określiły skarżącej R. S. P. wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od lipca do listopada 1999 r. od oleju opałowego zużywanego do napędu maszyn rolniczych i ogrzewania. Skarżąca, nie kwestionując ustaleń faktycznych, podniosła zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. S. P.w D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego od lipca do listopada 1999r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...], I. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej S. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/.Koś Zaskarżona decyzja oraz decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z [...] Nr [...] zostały wydane na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i wydanego na podstawie upoważnienia w nim zawartego w § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 157, poz. 1035 ze zm.). Wobec ustalenia, że skarżąca S., która dokonała zakupu oleju opałowego, zużywanego następnie do napędu maszyn rolniczych oraz do ogrzewania wody w chlewni, stosując wyżej wymienione przepisy organy skarbowe określiły R. S. P. wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od lipca do listopada [...]roku. W skardze R. S. P. [...] nie kwestionując ustaleń faktycznych podniosła zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów z 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 16.12.1998 r. określił w § 4 ust. 1, 2 i 3, że podatnikami podatku akcyzowego są również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne sprzedające lub zużywające wyroby akcyzowe do celów innych niż opałowe. Niesporne winno być, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP z 2.04.1997 r.). Nie powinno w świetle treści tego artykułu budzić wątpliwości to, że określenie przez Ministra Finansów kręgu podatników i czynności opodatkowanych podatkiem akcyzowym wykracza poza ustawę o podatku od towarów i usług i o podatku akcyzowym. Wprawdzie ustawa ta w art. 35 ust. 4 zawiera stosowne upoważnienie dla Ministra Finansów, lecz rozporządzenie z 16.12.1998 r. określiło podmioty i przedmioty opodatkowania, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom. Powyższa zasada upoważnia sędziów do odmowy zastosowania w danej sprawie przepisu aktu niższego rzędu niż ustawa w razie jego niezgodności z ustawą. Sędziowie mogą nie zastosować przepisu wydanego wprawdzie na podstawie upoważnienia ustawowego ale niezgodnego z Konstytucją. Nie podlegają bowiem przepisom niższym rangą niż ustawa. Tego atrybutu nie posiadają organy skarbowe. W związku z powyższym decyzje nakładające obowiązek podatkowy na podstawie przepisu wykonawczego sprzecznego z konstytucją podlegają jedynie uchyleniu a nie stwierdzeniu nieważności. Orzeczono więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit."a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/B.Koś LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło