III SA/Wa 1692/04

WyrokWSA w Warszawie2005-08-18

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania z powodu braku załączenia pełnomocnictwa, nie wzywając wcześniej strony do uzupełnienia braków formalnych?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w szczególności art. 169 § 1 Ordynacji Podatkowej, nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania w postaci niezałączenia pełnomocnictwa. Dopiero bezskuteczny upływ terminu na uzupełnienie tych braków daje podstawę do pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy czyni również przedwczesnym badanie zarzutów dotyczących prawa materialnego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. K. od decyzji Burmistrza T. określającej wysokość zaległości w podatku od nieruchomości. SKO uznało, że A. K. nie był podatnikiem ani stroną w postępowaniu, a także nie działał jako pełnomocnik. A. K. w skardze do WSA domagał się wznowienia postępowania lub przekazania sprawy do rozstrzygnięcia przez Sąd, zarzucając naruszenie zasad postępowania podatkowego i prawa materialnego. Skarżący powołał się na posiadane pełnomocnictwo od swojej córki A. K. do prowadzenia wszelkich spraw związanych z nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i stwierdzenie, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zaległości w podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...]wydanym na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593), art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej powoływanej jako "ord. pod." - po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. K. od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] marca 2004 r. określającej wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące II, III, IV/1999 r. i 2000 r. – 2003 r. oraz odsetki od tych zaległości– stwierdziło na podstawie art. 228 § 1 ust. 1 ord. pod. niedopuszczalność odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 133 § 1 ord. pod. :"stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy". Z kolei art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 84 ze zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.o.l." - stanowił, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust. 3, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów (...). SKO wskazało na art. 136 i 137 § 2 i 3 ord. pod., zgodnie z którym strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnik winien dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W oparciu o ustalony stan faktyczny organ II instancji uznał, że odwołanie od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] marca 2004 r. zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną, gdyż pan A. K. nie był podatnikiem w świetle przepisów u.p.o.l. jak i stroną w świetle ustawy ord. pod. Nadto skarżący nie został przez organ II instancji uznany pełnomocnikiem strony w świetle art. 136 i 137 § 2 i 3 ord. pod. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie A. K. wniósł o wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 ord. pod. lub przekazanie jej do rozstrzygnięcia przez Sąd. Skarżący zarzucił orzeczeniu naruszenie przepisów procedury podatkowej, a w szczególności naruszenie zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 ord. pod. Strona wskazała, że nie wyjaśniono stanu faktycznego i nie zapewniono czynnego udziału w każdym stadium postępowania. A. K. podniósł, że od dnia 3 czerwca 1995 r. posiada notarialne pełnomocnictwo A. G. K. upoważniające go do prowadzenia wszelkich spraw związanych z przedmiotową nieruchomością, łącznie z możliwością jej sprzedaży. Pełnomocnictwo to jak i wcześniejsze upoważnienie, zdaniem skarżącego, były znane w Urzędzie od 20 lat, ponieważ wszystkie sprawy załatwiał on z upoważnienia córki. Skarżący zarzucił orzeczeniu także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 7 ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. oraz stwierdził, że ustawa nie daje Urzędowi podstawy do zmiany kwalifikacji budynku w wyniku przerwy lub wstrzymania produkcji rolnej. Budynki pieczarkarni, zdaniem skarżącego, ze względu na ich charakter nie mogą być w inny sposób wykorzystane i bez względu na to czy produkcja jest przerwana czy nie, powinny podlegać zwolnieniu od podatku zgodnie z cytowanym przepisem. Nadto Skarżący wskazał, iż A. K. nie naruszyła zarówno przepisu art. 146 ord. pod., na potwierdzenie czego przedłożył potwierdzenie jej zameldowania, jak również przepisu art. 147 ord. pod. ustanawiając pełnomocnika. Skarżący, pouczony przez Sąd nie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ocena legalności zaskarżonego aktu, dokonana stosownie do postanowień art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływanej jako "u.p.p.s.a", doprowadziła Sąd do wniosku, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie go z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący składając odwołanie od decyzji Burmistrza m. T., działając jako pełnomocnik, powołał się na pełnomocnictwo udzielone mu przez córkę A. K., jednocześnie nie załączając rzeczonego pełnomocnictwa do odwołania. Bezsprzecznym jest, iż w sytuacji takiej organ zobowiązany był zastosować procedurę przewidzianą w art. 169 § 1 ord. pod. i wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia braków pisma w terminie 7 dni, pouczając, iż niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez bez rozpoznania. Dopiero po bezskutecznym upływie wskazanego terminu organ miał prawo pismo strony pozostawić bez rozpoznania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 14 stycznia 1993r. , sygn. akt II SA 1308/93 oraz z dnia 29 marca 1988r., sygn. akt III ARN 7/88, - dopiero niezłożenie pełnomocnictwa w terminie zakreślonym w wezwaniu do jego złożenia zawierającym pouczenie o skutkach niezłożenia daje powód do wydania orzeczenia o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Stanowisko to orzekający w niniejszym składzie sąd w pełni podziela. W świetle powyższego konieczne jest stwierdzenie, że SKO w W. wydając zaskarżone postanowienie naruszyło prawo. Niewypełnienie przez organ dyspozycji przepisu art. 169 § 1 ord. pod. należy ocenić w kategoriach naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ naruszył także art. 122 ord. pod.. nie podjął bowiem stosownych działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Strona zawarła w skardze także zarzuty dotyczące prawa materialnego, a konkretnie dotyczące interpretacji przepisów u.p.o.l. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie rozpatrywanie ich jest przedwczesne. Takie zarzuty mają rację bytu w przypadku, kiedy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt FSK 59/04 (niepublikowany), w którym Sąd ten stwierdził, że brak wystarczających ustaleń faktycznych czyni przedwczesnym rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie przyczyną uwzględnienia skargi są błędy popełnione w trakcie postępowania podatkowego skutkujące nie wyjaśnieniem istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd, stosując się do rygorów określonych w art. 141 § 4 zdanie drugie u.p.p.s.a., wskazuje, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, organ II instancji powinien ustalić czy skarżący posiada pełnomocnictwo udzielone przez A. K., upoważniające go do występowania w jej imieniu w przedmiotowej sprawie. W tym celu winien przedsięwziąć odpowiednie czynności procesowe i wykazać się stosowną inicjatywą wypełniając dyspozycję zawartą w art. 169 § 1 ord. pod. W związku z powyższymi ustaleniami Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 u.p.p.s.a. orzekł odpowiednio jak w pkt I i II sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego nie orzeczono, gdyż skarżący pouczony o przysługującym mu prawie żądania zwrotu kosztów, nie zgłosił stosownego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło