I GSK 296/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie Jerzy Chromicki NSA Czesława Socha (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] w Kutnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 214/05 w sprawie ze skargi [...] w Kutnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I oddala skargę kasacyjną; II zasądza od [...] w Kutnie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2005 r. o sygnaturze III SA/Łd 214/05 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III oddalił skargę [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] w Kutnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 stycznia 2005 r. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 28 kwietnia 2003 r. zawarte w SAD nr [...], objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu ciężarowego marki VOLKSWAGEN T4, nr nadwozia [...], nr silnika ABL 204091, poj. 1896 cm3, roku produkcji 1999 według kodu PCN 8704 21 99 9 w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia towaru oraz kwoty długu celnego, nie jest prawidłowe. Należało zamiast stawki celnej obniżonej określonej dla towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej, zastosować stawkę celną autonomiczną w wysokości 35% od wartości celnej pojazdu i ustalić kwotę długu celnego. Powyższa ocena została sformułowana w związku z dodatkową weryfikacją dowodów pochodzenia zgodnie z art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego zmienionego porozumieniem między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662). Towar został zakupiony według rachunku nr 34 z dnia 24 kwietnia 2003 r. Jako podstawę zastosowania stawki celnej obniżonej organ celny przyjął świadectwo przewozowe EUR.1 nr A 109761 wystawione przez niemieckie władze celne w dniu 25 kwietnia 2003 r. i poddał weryfikacji. Władze celne Niemiec pismem z dnia 12 października 2004 r. (Z 4215 F-5023/03-1) stwierdziły, że pojazd opisany w świadectwie pochodzenia nabył status towaru pochodzącego z Polski, co oznaczało, że nie posiada preferencyjnego unijnego pochodzenia. Oznaczało to, że stan faktyczny jest odmienny od zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu celnym. W ocenie Sądu I instancji wynik weryfikacji jest wiążący dla władz kraju importu i nie może być przedmiotem oceny dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importu. Skoro nie potwierdził niemieckiego pochodzenia pojazdu lecz jednoznacznie wskazał na pochodzenie z Polski, to nie można zastosować obniżonej stawki celnej zarezerwowanej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Ustalenie zaś, że pochodzenie towaru nie jest drobną niezgodnością, dotyczyć może jedynie drobnych niezgodności pomiędzy oświadczeniami złożonymi w dowodzie pochodzenia a oświadczeniami podanymi w innych dokumentach przedkładanych władzom celnym celem dopełnienia formalności wymaganych przy imporcie produktów. Sąd przyjął, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Decyzji Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. zmieniające Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. W dacie wydania powoływanej i cytowanej Decyzji Wspólnego Komitetu EOG, jak też w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego a akty prawne Wspólnego Komitetu EOG nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie była Rzeczpospolita Polska, z jednej strony, a Wspólnoty Europejskie i ich państwa członkowskie, z drugiej strony, której załącznikiem był Protokół nr 4 dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, którego tekst zgodnie z art. 38 Protokołu nr 4 opublikowany został w Dz.U. z dnia 18 grudnia 2003 r. nr 217, poz. 2126. Zgodnie z postanowieniami art. 13 i art. 16 tej wiążącej Polskę umowy międzynarodowej, tj. Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), obniżenie stawki celnej stosuje się dla towarów przywożonych na polski obszar celny, jeśli: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej, pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze, spełniono warunki bezpośredniego przywozu do Polski. Niezachowanie choćby jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej. Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru ciąży na importerze (art. 64 i 65 Kodeksu celnego). W przedmiotowej sprawie importer zadeklarował pochodzenie towaru z Niemiec i przedstawił świadectwo przewozowe EUR.1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżoną stawkę celną dla sprowadzonego samochodu Volkswagen T4. Sąd uznał też za bezzasadny zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, skoro przepisy Ordynacji podatkowej, jak i Kodeksu celnego nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego. Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga nie podlegała uwzględnieniu. W skardze kasacyjnej [...] zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., a w szczególności art. 15 w związku z art. 2 ust. 1 tego Porozumienia poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%. Wskazując na powyższe, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisach. W uzasadnieniu podał, że nie jest prawdą, aby Polska w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego nie była stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z 14 marca 2003 r. Treść Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, gdzie Polska była stroną w dacie 28 kwietnia 2003 r. została zmieniona powyższą Decyzją i weszła w życie z dniem 15 marca 2003 r., a którą stosuje się od 1 lipca 2002 r. Na mocy art. 1 tej Decyzji – Protokół nr 4 w dotychczasowym brzmieniu zastąpiono tekstem załączonym do tej decyzji. Z tą datą poprzedni tekst Protokołu nr 4 stracił swoją moc. Oznacza to, że Tytuł II Protokołu nr 4 z art. 2 ust. 1 w połączeniu z art. 15 spowodował, że produkty z Polski, jak i z terytorium UE korzystały w dniu 28 kwietnia 2003 r. z obniżonych stawek celnych na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885 z późn. zm.), co służyło realizacji zasady swobodnego przepływu towarów. Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że zaskarżony wyrok zgodny jest z obowiązującym prawem a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Skarga kasacyjna w sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, a które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, o których mowa w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Uzasadniał wobec tego przyjętą przez organy celne i Sąd brak podstawy do zastosowania na przedmiotowy towar stawki celnej obniżonej. W myśl postanowień art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 ustawy Kodeks celny – stawki celne obniżone określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile to towary, do których to się odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, jak również stawki celne obniżone, określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami określone są w Taryfie celnej ustanowionej w drodze rozporządzenia przez Radę Ministrów. Wykaz krajów, do których stosuje się stawki celne obniżone wynikające z umowy zawartej między Polską a Unią Europejską został podany w wykazie nr IV Części Pierwszej Postanowień Wstępnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Nie ma Polski wśród państw wymienionych w wykazie. Dla towarów pochodzących z Polski nie została określona stawka celna obniżona. W świetle cytowanych przepisów oraz uzyskanego materiału dowodowego, istniały podstawy prawne do uznania, że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym SAD preferencyjne niemieckie pochodzenie samochodu ciężarowego marki Volkswagen Transporter nie odpowiadało rzeczywistości. Nie jest wobec tego uzasadniony zarzut skargi naruszenia Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., a w szczególności art. 15 w związku z art. 2 ust. 1 tego porozumienia poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z przepisami art. 13 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt 4 Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do decyzji [...] z dnia 3 stycznia 2005 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r., a także postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawem celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze, został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Podstawą do zastosowania preferencji celnych w przedmiotowej sprawie jest Protokół nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony. Skarżący w sformułowanym zarzucie skargi kasacyjnej myli Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zmieniony Decyzją Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. z Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Z kolei treść tego Protokołu nr 4 została zmieniona Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003 r. opublikowaną w Dzienniku Ustaw Nr 217, poz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 r. Jedna i druga umowa jako załącznik posiada Protokół nr 4. Z tą jednak różnicą, że inne organy je wydały i inne też są uprawnione do ich zmiany. Powoływana Decyzja Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 dotyczy porozumienia w spawie reguł pochodzenia zawartego pomiędzy krajami Wspólnoty (Unii Europejskiej) oraz Islandią i Norwegią. W 2003 roku Polska nie była członkiem Unii Europejskiej – została nim dopiero od 1 maja 2004 r. – nie była więc stroną przedmiotowego postępowania. Akty prawne wydane przez Wspólny Komitet EOG, w tym decyzja nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Natomiast Rzeczpospolita Polska była stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, podpisanego 16 grudnia 1991 r. w Brukseli. Protokół nr 4 do Układu Europejskiego dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej został zmieniony Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003 r. Zmieniony tekst Protokołu opublikowany został w Dzienniku Ustaw Nr 217, poz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 r. Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że skarżący błędnie utożsamia Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) z Unią Europejską (UE). Skoro zatem Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, to nie jest słuszny zarzut strony skarżącej, oparty na treści art. 15 Protokołu nr 4 w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., iż produkty pochodzące z Polski, jak i z terytorium Unii Europejskiej korzystały w dniu 28 kwietnia 2003 r. z obniżonych stawek celnych. Dla towarów o ustalonym polskim pochodzeniu w stanie prawnym obowiązującym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie przysługiwała obniżona stawka celna. Ustawodawca w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (zał. do Dz.U. Nr 226, poz. 1885 z późna. zm.) na towary pochodzące z Polski nie przewidział obniżonej stawki celnej. Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 12, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 6 pkt 5, § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).