II SA/Wr 1684/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego POSTANAWIA znieść postępowanie i odrzucić skargę. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w P. ograniczył władzę rodzicielską A. K. nad jego małoletnim dzieckiem S. K., ur. 16 stycznia 1986 r., przez umieszczenie małol. S. K. w rodzinie zastępczej u babci J. B. Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu S. K. z pobytu stałego w G., przy ulicy [...] nr [...] Decyzję te doręczono J. B. Odwołanie, działając w imieniu małol. S. K., złożyła J. B. Decyzją, z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy doręczył decyzję J. B. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w imieniu małol. S. K., wniosła J. B., która zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, w dniu 7 kwietnia 2005 r., zobowiązano S. K. do złożenia, w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania, oświadczenia czy podtrzymuje skargę. S. K. nie podjął dwukrotnie awizowanej przesyłki, zawierającej wezwanie określone w postanowieniu Sądu. Następnie zobowiązano S. K. do złożenia oświadczenia, czy podtrzymuje skargę, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. S. K. nie podjął dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej wezwanie i nie złożył, mimo upływu zakreślonego terminu, żadnego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: na wstępie, odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej. Według zaś art. 58 § 2 tej ustawy, odrzucenie skargi z powodu braku zdolności procesowej skarżącego może nastąpić dopiero po nieuzupełnieniu braku skargi. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Rozważania rozpocząć można od przytoczenia brzmienia przepisu art. 1121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, według którego jeżeli sąd opiekuńczy nie postanowi inaczej, obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad osobą małoletniego umieszczonego w rodzinie zastępczej (...), jego wychowania oraz reprezentowania w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb jego utrzymania należą do rodziny zastępczej (...). Inne obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców małoletniego. W świetle tego uregulowania, o ile sąd opiekuńczy nie postanowi inaczej, do rodziców zastępczych należy wyłącznie sprawowanie bieżącej pieczy nad osobą małoletniego i jego wychowanie oraz reprezentowanie go w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb jego utrzymania. Do rodziców naturalnych natomiast należy piecza nad osobą dziecka nie mająca charakteru bieżącego, zarząd majątkiem dziecka oraz reprezentacja małoletniego we wszystkich wypadkach, poza dochodzeniem świadczeń na utrzymanie (patrz : wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2002 r., sygn. akt SA/Rz 118/01, POP 2004/2/31). W związku z tym odnotować trzeba, iż postanowienie sądu opiekuńczego ustanawiające rodzinę zastępczą dla S. K. nie zawiera w kwestii wykonywania władzy rodzicielskiej innych postanowień, niż przepis art. 1121 Kro. Uprawnienie J. B., będącej rodziną zastępczą dla S. K., zależało od tego, czy wniesienie odwołania od decyzji o wymeldowaniu małoletniego z pobytu stałego oraz skargi do sądu na decyzję ostateczną w tym przedmiocie, stanowiło dochodzenie świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb utrzymania małoletniego. Zaspokojenie potrzeb w zakresie mieszkania należy do sfery środków utrzymania, należących do pojęcia obowiązku alimentacyjnego, określonego w art. 128 Kro (por. Tadeusz Domińczyk w: "Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem", pod red. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 2000 r., str. 715 ; wyrok SN z dnia 6 maja 1967 r., sygn. akt III CR 422 / 66, niepubl., teza przytoczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 6157 – w bazie orzeczeń do art. 128 Kro). Dochodzenie prawa małoletniego do mieszkania w lokalu mieszkalnym nie jest jednak tożsame z dochodzeniem prawa do zameldowania dziecka pod adresem tego lokalu mieszkalnego. Pierwsze z tych uprawnień ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzone w drodze postępowania cywilnego. Drugie uprawnienie, czyli prawo do meldunku, ma, zgodnie z przepisem art. 1 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 ze zm.), charakter administracyjnej rejestracji miejsca stałego pobytu. Reprezentacja małoletniego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest prawo do zameldowania, nie stanowi więc dochodzenia zaspokojenia potrzeb małoletniego w zakresie mieszkania. Z przepisu art. 30 § 1 i 2 Kpa oraz 1121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że (o ile sąd opiekuńczy nie postanowi inaczej) w postępowaniu o wymeldowanie małoletniego z pobytu stałego, na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 ze zm.), małoletni powinien być reprezentowany przez rodziców, którym ograniczono władzę rodzicielską, a nie przez rodzinę zastępczą. Tak samo, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym na skutek skargi na ostateczną decyzję w przedmiocie wymeldowania małoletniego z pobytu stałego, uprawnionymi do podejmowania czynności w imieniu małoletniego, z mocy art. 26 § 1 i art. 27 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1121 Kro, są rodzice którym ograniczono władzę rodzicielską, a nie rodzina zastępcza. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Sądu przez rodzinę zastępczą małoletniego skarżącego. W ówczesnym stanie prawnym, uzupełnienie braków w zakresie zdolności procesowej regulowały, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przepisy art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 70 i 71 Kodeksu postępowania cywilnego. Braki w zakresie zdolności procesowej można było uzupełnić, poprzez wejście do postępowania przedstawiciela ustawowego małoletniego skarżącego, tj. jego ojca. Przedstawiciel ustawowy skarżącego nie został jednak, w trybie określonym w art. 70 § 1 Kpc, wezwany do toczącego się postępowania. Ta sytuacja procesowa utrzymała się do czasu wejścia w życie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro zaś zagadnienie reprezentacji małoletniego skarżącego jest obecnie, z mocy art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulowane przez art. 31 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to należało uzupełnić braki w zakresie legitymacji procesowej skarżącego właśnie na podstawie tegoż przepisu. Na marginesie zauważyć można, że unormowanie art. 31 Prawa o postępowaniu (...) jest identyczne, jak łączna treść art. 70 i 71 Kpc. Brak w zakresie zdolności procesowej polegał na tym, że skarga została wniesiona przez osobę niebędącą, w zakresie administracyjnej sprawy o wymeldowanie, przedstawicielem ustawowym małoletniego skarżącego. W myśl art. 31 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu (...), uzupełnienie tego braku powinno zatem polegać na zatwierdzeniu czynności procesowej wniesienia skargi przez powołaną do tego osobę, czyli przedstawiciela ustawowego małoletniego skarżącego, a więc jego ojca. W międzyczasie, tj. z dniem 16 stycznia 2004 r., S. K. uzyskał jednak pełnoletność, a co za tym idzie pełną zdolność do czynności prawnych i zdolność procesową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z art. 26 § 1 i art. 27 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 11 Kodeksu cywilnego wynika, że po uzyskaniu zdolności procesowej przez skarżącego, w chwili wniesienia skargi małoletniego, określone w art. 31 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzupełnienie braku w zakresie braku zdolności procesowej skarżącego może polegać jedynie na wyznaczeniu skarżącemu odpowiedniego terminu do zatwierdzenia czynności procesowej wniesienia skargi. Według art. 31 § 3 Prawa o postępowaniu (...), nieuzupełnienie takiego braku w wyznaczonym terminie skutkuje koniecznością zniesienia postępowania, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i odrzucenia skargi (por. Tadeusz Woś w : T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 182; Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 69). Skoro skarżący nie uzupełnił braku w zakresie legitymacji procesowej, należało na mocy art. 58 § 1 pkt 5 i art. 58 § 2 w związku z art. 31 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.