IV SA/Po 507/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 5 sierpnia 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] .IV. 2005 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/ J.Stankowski JF IV SA/Po 507/05 UZASADNIENIE Decyzja z dnia [...] II 2005 r., nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 III 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (t.j. Dz.U. nr 45, poz. 433 ze zm.) i art. 104 kpa. Prezydent Miasta P. odmówił przyznania G. T. świadczenia pielęgnacyjnego na syna M. Zgodnie z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Organ stwierdził, że syn wnioskodawcy jest osobą pełnoletnią legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z czym nie może być uznany za dziecko w świetle regulacji zawartych w art. 3 pkt 4 cyt. ustawy, art. 114 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także art. 1 Konwencji o Prawach Dziecka. W odwołaniu od powyższej decyzji G. T. podniósł, że jego syn M., pomimo swej pełnoletniości, jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie może samodzielnie egzystować. Decyzją z dnia [...] IV 2005 r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 X 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 4 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. j ustawy z dnia 20 IV 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że skoro Skarżący przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pobierał na syna M. zasiłku stałego, to zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma on prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało ponadto, że wnioskodawcy nie może być przyznane żądane świadczenie także z tego powodu, że jest on osobą bezrobotną, a zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną nie może być osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne. W skardze na powyższą decyzję G. T. podniósł dotychczasowe zarzuty i zaznaczył, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych możliwe jest uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego także na osobę dorosłą. Skarżący zarzucił ponadto organowi bezpodstawne uzależnianie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od faktu, czy wnioskodawca nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem okazało się pytanie, czy osoba pełnoletnia może być uznana za "dziecko" w rozumieniu cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy dziecko oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. W tej sytuacji, skoro jednoznaczna interpretacja pojęcia dziecka na gruncie samej tylko ustawy o świadczeniach rodzinnych okazała się niemożliwa, organ I instancji sięgnął do art. 114 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z którego wynika, iż przysposobiona może być wyłącznie osoba małoletnia. W ocenie Sądu ten argument nie może być uznany za ostateczny, jako że status przysposobionego przysługuje także po ukończeniu pełnoletności. W wykładni pojęcia dziecka na gruncie polskiego porządku prawnego należało zatem sięgnąć do najbardziej właściwego w tej materii aktu prawnego, a więc do Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 XI 1989 r., a ratyfikowanej przez Polskę dnia 30 IV 1991 r. Art. 1 cytowanej Konwencji stanowi wyraźnie, iż dziecko oznacza każdą istotę ludzką w wieku poniżej osiemnastu lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ono wcześniej pełnoletność. Przyjmując założenie, że racjonalny ustawodawca posługuje się danym terminem w różnych aktach prawnych w tym samym znaczeniu (chyba że wyraźnie postanowiono inaczej) trzeba uznać, że wyraz "dziecko" w ustawie o świadczeniach rodzinnych oznacza również osobę, która nie ukończyła 18 lat. W tym stanie rzeczy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna, który ukończył 18 lat nie jest możliwe. Należy jednocześnie zauważyć, że błędne są wywody organu II instancji, jakoby na przeszkodzie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego stały przepisy ustawy z dnia 20 IV 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Fakt pobierania świadczenia pielęgnacyjnego może prowadzić do utraty statusu bezrobotnego, jednak żaden przepis prawa nie uzależnia przyznania świadczenia od tego, czy wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny czy też nie. Wobec powyższego, zgodnie z art. 151 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ J. Stankowski KB/