I SA/Wa 1234/04
WyrokWSA w Warszawie2005-08-04
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Monika Nowicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego może zostać uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niepełnego zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. Organ nie wykazał w sposób wyczerpujący, jakimi środkami dysponował na pomoc społeczną ani ilu osobom jej udzielił, co uniemożliwia kontrolę sądową. Ponadto, sposób sformułowania uzasadnienia naruszał zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m. W. o przyznaniu zasiłku celowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nieujawnienie posiadanych przez organ środków finansowych na pomoc społeczną oraz obraźliwe sformułowania w uzasadnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. W. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] maja 2004 roku nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1234/04
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] maja 2004r. znak [...] przyznającą D. M. zasiłek celowy w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem: na dożywianie [...] zł. w czerwcu , [...] zł. na dożywianie w lipcu, [...] zł. na dopłatę do czynszu za czerwiec i lipiec.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy 12 marca 2004r. o pomocy społecznej / Dz. U Nr. 64 poz. 593/ pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, a osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zatem osoba ubiegająca się o pomoc społeczną winna we własnym zakresie podejmować wszelkie działania w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej i materialnej, a ośrodki pomocy społecznej nie mogą ponosić wszystkich kosztów utrzymania wnioskodawcy.
Organ pomocy społecznej udzielający takiej pomocy przy rozpoznawaniu wniosków w przypadku niedostatecznej ilości środków na tę pomoc, uwzględnia sytuację poszczególnych osób jak i musi mieć na względzie ilość środków.
Zgodnie z art. 39 ust. l ustawy z dnia 11 marca 2004r. o pomocy społecznej zasiłek celowy z pomocy społecznej może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Przyznanie zasiłku celowego następuje w drodze uznania administracyjnego. Oznacza to, że ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku jego przyznania, tym bardziej w żądanej przez wnioskodawcę wysokości. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie wskazują wysokości zasiłków celowych, natomiast wielkość takiego zasiłku jest określona potrzebami wnioskodawcy, a także, możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej.
Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. M. W skardze zarzuca, naruszanie art. 138 §1 pkt.1 kpa oraz 105 kpa. Na rozprawie skarżąca zmodyfikowała zarzut skargi, wskazując, że uzasadnienie decyzji narusza art. 107 kpa, ponieważ nie omówiono w nim stanu faktycznego. Organ nie wykazał jakimi środkami dysponował w miesiącu czerwcu i lipcu na pomoc społeczną w 2004 r. jak również nie wskazał ilu osobom udzielił pomocy. Ponadto skarżąca podniosła, że uzasadnienie decyzji narusza jej poczucie godności w tej części w której organ pisze " wnioskodawca nie może oczekiwać wieloletniego utrzymania przez ośrodek pomocy społecznej poprzez comiesięczne zasiłki celowe".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1994r. w sprawie III ARN 55/94 OSNAPiUS nr 7 poz.83 uznał " Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego ( art.80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący ( art. 77 §1 kpa) , a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści ( art. 7 kpa)".
Pogląd ten w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Rzeczą organu orzekającego w drugiej instancji było sprawdzenie, czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami finansowymi, ażeby przyznać skarżącej wyższy zasiłek celowy. Możliwości płatnicze Ośrodka Pomocy Społecznej [...] M. m. W. powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Za gołosłowne uznać należy stwierdzenie, że ośrodek nie posiada wystarczających środków, bez wskazania jakiegokolwiek dowodu dla uprawdopodobnienia tego stanowiska. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinna spełniać skarżąca, ażeby przyznać jej świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o przyznaniu zasiłku w niższej niż w oczekiwanej przez skarżącą wysokości.
Przepis art. 107 k.p.a nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji. Uchybienie tym rygorom uniemożliwia sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zauważyć należy, że przepis art. 8 kpa nakłada na organ przeprowadzenie postępowania w taki sposób by pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Sugestie zawarte w decyzji organu zajmującego się pomocą społeczną, że skarżąca nie może oczekiwać wieloletniego utrzymywania przez Państwo, w którego imieniu ten organ właśnie taką pomoc sprawuje, nie są zgodne z cytowaną dyrektywą art. 8 kpa.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa, zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz U. NR.153 poz. 1270 /. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło