I OZ 783/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-08-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat wyznaczony z urzędu w ramach prawa pomocy, którego wyznaczenie zostało udokumentowane w aktach sprawy, jest zobowiązany do dołączenia do skargi kasacyjnej pisemnego pełnomocnictwa udzielonego przez stronę?
Ratio decidendi
Adwokat wyznaczony z urzędu w ramach prawa pomocy, którego wyznaczenie zostało udokumentowane w aktach sprawy, nie jest zobowiązany do dołączania do skargi kasacyjnej pisemnego pełnomocnictwa udzielonego przez stronę. Fakt wyznaczenia adwokata przez okręgową radę adwokacką i zawiadomienia o tym strony jest wystarczającym udokumentowaniem umocowania, co pozwala przyjąć domniemanie udzielenia pełnomocnictwa.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną skarżącej z powodu niedołączenia przez pełnomocnika z urzędu, adwokata Stanisława W., pisemnego pełnomocnictwa od strony. Strona uzyskała prawo pomocy w zakresie przyznania adwokata, a Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata Stanisława W. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, argumentując, że wyznaczenie adwokata z urzędu jest wystarczające do reprezentacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2005 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Haliny Sz.-P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2005 r., II SA/Wr 451/05 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Haliny Sz.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 28 grudnia 2001 r., (...) w przedmiocie zasiłku stałego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 30 maja 2005r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną skarżącej Haliny Sz.-P. od wyroku z dnia 5 lipca 2004 r. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa dla adwokata Stanisława W. W tym miejscu należy zauważyć, iż postanowieniem z dnia 19 lipca 2004 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w części obejmującej przyznanie adwokata. Pismem z dnia 28 lipca 2004 r. Okręgowa Rada Adwokacka w O. powiadomiła Sąd o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu adwokata Jacka M., a następnie pismem z dnia 05 sierpnia 2004 r. o wyznaczeniu adwokata Stanisława W., w miejsce zwolnionego adwokata Jacka M. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 1 września 2004 r. adwokat Stanisław W. wysłał w imieniu skarżącej skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2004 r. wezwano adwokata Stanisława W. do uzupełnienia skargi kasacyjnej poprzez dołączenie pełnomocnictwa od skarżącej, wymaganego przepisem art. 244 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie zostało doręczone adwokatowi w dniu 25 listopada 2004 r. Mimo upływu terminu do uzupełnienia powyższego braku formalnego adwokat Stanisław W. nie przedłożył pełnomocnictwa od skarżącej. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu złożył w dniu 1 grudnia 2004 r., pismo informujące, że został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej, a zatem stosowne umocowanie znajduje się w aktach sprawy. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną skarżącej. Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn proceduralnych. Pismem procesowym z dnia 13 maja 2005 r. pełnomocnik skarżącej powiadomił Sąd o udzieleniu mu pełnomocnictwa procesowego przez skarżącą i przedłożył stosowny dokument. W uzasadnieniu wyżej wskazanego postanowienia z dnia 30 maja 2005 r. Sąd stwierdził, iż zgodnie z art. 176 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna m.in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Przepis zaś art. 46 par. 3 tej ustawy stanowi, iż do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Od obowiązku tego nie jest zwolniony pełnomocnik, będący adwokatem ustanowionym dla sprawy w ramach prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 244 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, stanowi uprawnienie dla strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Z powyższego przepisu oraz art. 253 tej ustawy wynika, że ustawa nie przewiduje automatycznego ustanowienia konkretnego pełnomocnika równocześnie z przyznaniem w tym zakresie prawa pomocy. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu z przepisów art. 176 w związku z art. 46 par. 3, art. 244 par. 1 i 2 oraz art. 253 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż składający w imieniu strony skargę kasacyjną adwokat, wyznaczony przez okręgową radę adwokacką, o które to wyznaczenie zwrócił się sąd, po przyznaniu stronie prawa pomocy, obowiązany jest dołączyć do skargi kasacyjnej pełnomocnictwo podpisane przez stronę. W razie nie dołączenia pełnomocnictwa do skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien uzupełnić brak formalny skargi kasacyjnej, przez dołączenie pełnomocnictwa, w wyznaczonym przez sąd terminie. Nie uzupełnienie tego braku formalnego w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie z wnioskiem o jego uchylenie wniósł pełnomocnik skarżącej. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż fakt wyznaczenia pełnomocnika z urzędu przez uprawniony organ należało potraktować wobec braku opozycji ze strony skarżącej w tym zakresie jako uprawnienie do wywiedzenia skargi kasacyjnej zgodnie z treścią postanowienia Sądu o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, oraz wyznaczeniu konkretnego pełnomocnika przez Okręgową Radę Adwokacką. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest niesporne, iż postanowieniem Sądu z dnia 19 lipca 2004 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w części obejmującej przyznanie adwokata, jak również fakt powiadomienia Sądu przez Okręgową Radę Adwokacką pismem z dnia 28 lipca 2004 r. o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu adwokata Jacka M., a następnie pismem z dnia 5 sierpnia 2004 r., o wyznaczeniu dla Haliny Sz.-P. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Stanisława W., w miejsce zwolnionego adwokata Jacka M. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu z dnia 30 maja 2005 r., iż konieczne było przedłożenie przez adwokata wyznaczonego przez okręgową radę adwokacką, na podstawie art. 253 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokumentu pełnomocnictwa udzielonego temu adwokatowi przez skarżącą. To, że art. 244 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa, że ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, nie oznacza, że w takim przypadku udzielenie pełnomocnictwa ma być potwierdzane dokumentem pełnomocnictwa złożonym do akt sprawy. Skoro bowiem strona występuje o ustanowienie adwokata i z góry wiadomo, że adwokatem tym w razie uwzględnienia wniosku będzie adwokat wyznaczony przez okręgową radę adwokacką, to należy założyć, że strona udziela pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Jeżeli więc okręgowa rada adwokacka kieruje do Sądu pismo, w którym wskazuje wyznaczonego adwokata i zawiadamia o tym stronę, to można przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony. W takim przypadku nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy, ponieważ przepis art. 37 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy strona wybiera sobie osobę pełnomocnika i konieczne jest udokumentowanie udzielenia pełnomocnictwa. Należy bowiem mieć na uwadze, że czym innym jest udzielenie pełnomocnictwa określonej osobie, a czym innym pełnomocnictwo dołączone do akt sprawy jako dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy i wyznaczenia adwokata przez okręgową radę adwokacką oraz udokumentowania w aktach sprawy, który adwokat został wyznaczony i zawiadomienia o tym strony, okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeby dołączenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony. Nie można z góry zakładać, że strona nie udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Wręcz przeciwnie należy przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat takim pełnomocnictwem dysponuje. Wobec powyższego odrzucenie skargi kasacyjnej nie było zasadne. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 197 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło