II SA/Bk 71/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę, - Na wniosek A. M. z 20 maja 2004 r. uzupełniony następnie pismem z dnia 27.05.2004 r. Wójt Gminy w B. P. w dniu 17.06.2004 r. wszczął postępowanie o rozgraniczenie działki gruntu wnioskodawcy położonej we wsi M. i oznaczonej numerem [...] z sąsiednimi nieruchomościami: działką nr [...] stanowiącą własność M. H. i Z. H., działką nr [...] stanowiącą własność M. H. i nr [...] stanowiącą własność Gminy B. P. Do przeprowadzenia rozgraniczenia został wyznaczony geodeta A. D. W dniu 12 lipca 2004 r. geodeta ustalał przebieg spornych granic w obecności M. H. i Z. H. oraz działającego w imieniu A. M. jego ojca W. M. W. M. legitymował się pisemnym pełnomocnictwem właściciela działki nr [...] z dnia 02.07.2002 r. upoważniające go "do załatwiania wszystkich formalności związanych z gospodarstwem położonym w M. nr [...]". W trakcie czynności rozgraniczeniowych Z. i M. H. – z jednej strony – i W. M. z drugiej strony zawarli przed mierniczym ugodę ustalającą nowy przebieg linii granicznej działek nr [...] i [...]. Ugoda ta została zapisana w operacie technicznym rozgraniczenia sporządzonym przez geodetę D. a nowa linia graniczna oznaczona na szkicu sporządzonym przez mierniczego. Strony podpisały protokół zawierający tę ugodę. W związku z tym Wójt Gminy w B. P., decyzją z dnia [...].11.2004 r. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe. Od decyzji z [...].11.2004 r. odwołał się A. M. stwierdzając, iż nie zgadza się z jej treścią. Jednocześnie stwierdził on: "proszę nie przesyłać do mnie żadnych dokumentów, ja nie brałem udziału w tym rozgraniczeniu od tego jest mój ojciec, którego upoważniłem". W następstwie rozpoznania tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...].12.2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż w następstwie ugodowego zakończenia sporu o rozgraniczenie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego organ stwierdził też, iż ugoda zawarta przed geodetą stanowi ugodę o charakterze materialno-prawnym uregulowaną w art. 917-918 kc, która nie podlega ani kontroli ani zatwierdzeniu przez organ administracyjny w decyzji o umorzeniu postępowania. Na decyzję SKO w B. z dnia [...].12.2004 r. W. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Podniósł w niej, iż nie wyraża zgody na decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, gdyż został oszukany przez geodetę D. a nadto nie był uprawniony do zawarcia ugody kończącej spór o granice nieruchomości jego syna. Skarżący wskazał w skardze, że zgodnie z dokumentami granica działki nr [...] nabytej przez niego w 1965 r. przebiega zupełnie w innym miejscu niż ustalono to w ugodzie rozgraniczeniowej i dlatego ugoda ta krzywdzi go i nie powinna stanowić podstawy rozgraniczenia. Zażądał też, by sąd dokonał ustalenia spornej granicy zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. W toku postępowania sądowego A. M. nadesłał pismo stwierdzające, iż jego ojciec W. M. nie był uprawniony do zawarcia ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jedną z form rozgraniczenia nieruchomości jest ugoda zawarta przed geodetą, która ma moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy z 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – j. t. Dz. U z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.). Istotą ugody są wzajemne ustępstwa stron w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego. Celem tych wzajemnych następstw jest, między innymi likwidacja sporu już istniejącego lub mogącego powstać w przyszłości. Ustalona mocą tej ugody granica nie musi pokrywać się ze stanem prawnym ani z dotychczasowym stanem posiadania, gdyż tworzy ona nowy stan prawny odnośnie granic rozgraniczonych nieruchomości i własności przylegających do nich spornych pasów gruntu (por. orzecz. SN z 24.05.1974 r. – III CRN 91/74, publ. w OSPiKP 3/75, poz. 69). W orzecznictwie sądowym zostało wyjaśnione, że "ugoda zawarta przed geodetą nie jest ugodą w rozumieniu art. 114-122 kpa. Ugoda ta nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji. Nie podlega ona kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego (art. 105 § 1kpa), ani w wyniku zaskarżenia tej decyzji" (wyrok SN z 07.07.1981 r., sygn. I CR 225/81, publ. w OSPiKA 1982/12, poz. 215). Skoro więc ugoda zawarta przez strony niniejszej sprawy w dniu 12.07.2004 r. zakończyła spór graniczny, to postępowanie rozgraniczeniowe – jako bezprzedmiotowe – podlegało umorzenia na mocy art. 105 § 1 kpa. Decyzja umarzająca postępowanie a także utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji są w pełni zgodne z prawem a skarga wniesiona do Sądu nie wykazuje żadnych ich wad. Należy przy tym wskazać, że przedmiotem kontroli sądowej w tej sprawie jest wyłącznie zgodność wymienionych wyżej decyzji z prawem i sąd administracyjny nie może ani rozgraniczać nieruchomości skarżącego ani kontrolować treści ugody zawartej przed geodetą. Jeżeli ugoda ta zawiera wady prawne wymienione w art. 918 kc lub została zawarta z przekroczeniem upoważnienia zawartego w pełnomocnictwie wydanym W. M., skarżący może się uchylić od skutków prawnych tej ugody. Do uznania takiego uchylenia się za skuteczne jest właściwa droga postępowania przed sądem powszechnym (por. uchwałę SN z 06.05.1970 r., III CZP 24/70 – publ. w OSNCP z 1970 r., nr 12, poz. 222). Skuteczne uchylenie się od skutków prawnych ugody spowodowałoby utratę prawnej mocy dokonanego rozgraniczenia i konieczność nowego ustalenia spornej granicy. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.