I FSK 1219/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-08-31

Skład orzekający: Adam Bącal, Ewa Madej, Janusz Zubrzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpłata opłaty sądowej dokonana przez stronę za pośrednictwem instytucji finansowej działającej na podstawie umowy agencyjnej z bankiem, która nie została przedstawiona sądowi, jest skuteczna w terminie zakreślonym przez sąd?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wpłata dokonana za pośrednictwem instytucji finansowej działającej na podstawie umowy agencyjnej z bankiem powinna być traktowana na równi z wpłatą dokonaną bezpośrednio w banku, jeśli chodzi o ustalenie daty jej dokonania. Kluczowe jest, czy instytucja ta była uprawniona do działania w imieniu banku. Brak przedstawienia umowy agencyjnej sądowi pierwszej instancji uniemożliwił jednoznaczne stwierdzenie skuteczności wpłaty w terminie, co skutkowało koniecznością uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Tomasz W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w sprawie podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał go do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie tygodniowym. Tomasz W. dokonał wpłaty 12 sierpnia 2005 r. za pośrednictwem Agencji "I.", która zajmuje się dokonywaniem przelewów. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, uznając wpis za dokonany po terminie, ponieważ uzupełnienie braku formalnego nastąpiło po upływie zakreślonego terminu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA dotyczących terminu uiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Adam Bącal (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ewa Madej Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Protokolant Piotr Dębkowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2006r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Tomasza W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Kr 843/05 w sprawie ze skargi Tomasza W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 23 maja 2005 r. (...) w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Na podstawie zarządzenia z dnia 18 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał Tomasza W. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie tygodniowym pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało skarżącemu doręczone 1 sierpnia 2005 r., a przedmiotowy wpis uiszczono 12 sierpnia 2005 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 września 2005 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę Tomasza W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu, po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności procesowej. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie skarżący postawił zarzut naruszenia art. 220 par. 1 oraz par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Tomasz W. nie uiścił wpisu od skargi w zakreślonym, siedmiodniowym terminie, następstwem czego było nieuzasadnione odrzucenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, iż dnia 5 sierpnia 2005 r. Tomasz W. dokonał wpłaty 100 zł na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Agencji "I.", która zajmuje się dokonywaniem przelewów oraz wpłat gotówkowych. Skarżący stwierdził, iż przepisy p.p.s.a. nie dają podstaw do odmiennego traktowania takich wpłat, a ponadto mając na uwadze, że art. 220 p.p.s.a. stanowi odpowiednik ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przytoczył szereg tez z orzecznictwa Sądu Najwyższego, które w jego ocenie potwierdzają prezentowane przez niego stanowisko w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej uznał, iż reguły dotyczące ustalenia daty wniesienia opłaty sądowej na rachunek Sądu za pośrednictwem komercyjnego banku winny znaleźć odpowiednie zastosowanie w przypadku dokonania tego za pośrednictwem przedsiębiorcy zawodowo trudniącym się dokonywaniem przelewów i wpłat gotówkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 219 p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Zgodnie zaś z par. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/ przy uiszczaniu wpisu zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu, należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Zarówno przepisy p.p.s.a., jak i przepisy powyższego rozporządzenia nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków. Te kwestie reguluje art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i art. 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe /Dz.U. nr 140 poz. 939 ze zm./, a także zarządzenie Prezesa NBP z dnia 29 maja 1998 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków /M.P. nr 21 poz. 320 ze zm./. Rozliczenia pieniężne za pośrednictwem banków przeprowadza się w formie gotówkowej /czek gotówkowy lub wpłata gotówki do banku na rachunek wierzyciela/, albo bezgotówkowo; przy czym w obu przypadkach jedna ze stron rozliczających się, powinna posiadać rachunek bankowy /art. 63 ust. 1 Prawa bankowego oraz par. 2 i 3 zarządzenia/. Banki ponadto są obowiązane przyjmować wpłaty gotówkowe na rachunki bankowe /art. 66 Prawa bankowego/. Powyższe czynności, a w szczególności prowadzenie rozliczeń pieniężnych w formie gotówkowej wpłaty na rachunek wierzyciela /art. 63 ust. 1 Prawa bankowego/ oraz w formach bezgotówkowych /art. 63. ust. 3 Prawa bankowego/ zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa bankowego są tzw. czynnościami bankowymi możliwymi co do zasady do wykonywania przez banki /art. 5 ust. 4 Prawa bankowego/. Jednakże czynności te mogą wykonywać również inne jednostki jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego. Zgodnie z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw /Dz.U. nr 91 poz. 870/ bank może, w drodze umowy zawartej na piśmie, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu z zastrzeżeniem art. 6d /nie mającym w sprawie zastosowania/ wykonywanie wyłącznie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie czynności bankowych na podstawie umowy agencyjnej polegającego na m.in.: przyjmowaniu wpłat, dokonywaniu wpłat oraz obsłudze czeków związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank, przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe prowadzone przez inne banki, przyjmowaniu dyspozycji przeprowadzenia bankowych rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż skoro o zachowaniu terminu zakreślonego przez sąd na dokonanie wpłaty, decyduje data złożenia zlecenia przez stronę w banku, to zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, taka sama zasada powinna dotyczyć również instytucji finansowych, działających na podstawie zawartych z bankami umów świadczenia usług pośrednictwa w czynnościach bankowych. Ponadto skoro dowodem zachowania terminu jest odcisk stempla bankowego na poleceniu przelewu, to nie ma podstaw by inaczej traktować odcisk stempla należący do właściwie umocowanej do działania w imieniu banku instytucji finansowej. W aktach sprawy znajduje się dowód wpłaty na rachunek Sądu pierwszej instancji, opiewający na kwotę 100 zł. Widnieje na nim pieczątka Agencji "I." potwierdzająca, iż skarżący dokonał wpłaty 5 sierpnia 2006 r., a więc z zachowaniem zakreślonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Na tej podstawie, zakładając, iż Agencja "I." działała na podstawie stosownej umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie błędnie przyjął, iż skarga została opłacona po terminie i wobec dokonania wadliwych ustaleń faktycznych w tym zakresie, odrzucił skargę z naruszeniem art. 220 par. 3 p.p.s.a. Wobec materiału dowodowego stanowiącego uzupełnienie skargi kasacyjnej data uiszczenia wpisu przez stronę nie pozostawia większych wątpliwości. Niewyjaśniony pozostaje jednak problem czy Agencja "I." działała w oparciu o umowę pośrednictwa w czynnościach bankowych. Wobec braku stosownej umowy nie będzie bowiem możliwości zastosowania wobec niej wskazanych wcześniej przepisów ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw. W konsekwencji spowoduje to, iż za datę uiszczenia wpisu będzie trzeba uznać dzień 11 sierpnia 2006 r. tj. dzień obciążenia rachunku strony, co wynika z wydruku polecenia przelewu, na podstawie którego Sąd pierwszej instancji wydał zaskarżone postanowienie. Powyższa kwestia będzie musiała być dokładnie wyjaśniona przed wydaniem kolejnego orzeczenia w sprawie. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło