I SA/Wr 3293/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na podróż ojca skarżącej na targi oraz wydatki na pobyt gości zagranicznych mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym zostały poniesione, jeśli nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego z przychodem osiągniętym w tym roku, a jedynie potencjalny związek z przyszłymi kontraktami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała związku poniesionych wydatków (podróż ojca na targi, pobyt gości zagranicznych) z przychodem osiągniętym w roku podatkowym 2001. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w roku, którego dotyczą, a wykazanie związku przyczynowo-skutkowego z przychodem obciąża podatnika. Potencjalny związek z przyszłymi kontraktami nie jest wystarczający do zaliczenia wydatków do kosztów roku bieżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z podróżą ojca skarżącej na targi w K. oraz wydatków na pobyt gości zagranicznych w hotelu. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że celowość wydatku nie musi być oceniana wyłącznie przez pryzmat przychodu w danym roku, a jej ojciec mógł reprezentować firmę, a wydatki na gości były związane z działalnością.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Paulina Wódka Po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 21 § 3, art. 53a Ordynacji podatkowej, art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]Nr [...]określającą K. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., odsetki za zwłokę od niezapłaconej w części zaliczki za styczeń 2001 r. Strona prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "A". Ustalił organ, że strona zaniżyła przychód o kwotę [...]z tytułu nieodpłatnych świadczeń w związku z nieodpłatnym używaniem pomieszczeń piwnicznych odstąpionych stronie przez ojca K. K., którego wysokość ustalił organ na podstawie art. 11 ust. 2 a) qkt. 3 ustawy. Zarzucił organ, że strona zawyżyła koszty uzyskania przychodu o kwotę [...]. z tytułu ujęcia w podatkowej księdze wydatków związanych z delegacją zagraniczną ojca K. K., ze względu na brak związku wydatku z przychodem strony. Wskazał organ na marginesie, że pełnomocnictwo udzielone ojcu przez skarżącą nie spełnia wymogów formalnych, bowiem nie jest opatrzone znaczkami skarbowymi, a nadto nie wynika z niego jaką firmę ojciec strony reprezentuje na targach w K., tym bardziej, że prowadził on działalność gospodarczą, opodatkowaną w formie ryczałtu ewidencjonowanego, pod nazwą "B Eksport-Import w tym samym zakresie co strona i w tej samej siedzibie. Wskazał organ na prawdopodobieństwo, iż zakwestionowane wydatki zostały poniesione w ramach prowadzonej przez niego działalności. Podniósł organ,, że strona nie prowadziła w tym czasie żadnych interesów z Ukrainą, nie dokonywała zakupów ani sprzedaży towarów handlowych, nie zawarła nowych kontraktów. Działania firmy strony w 2001 r. opierały się na kontraktach zawartych w latach 1999 i 2000, kiedy to dokonywała ona zakupu towarów, a w 2001 r. realizowała jedynie sprzedaż zapasów. Stwierdził organ, że zawarcie w dniu [...]umowy z rosyjską firmą "C z J. na dostawę surowca do Polski nie może wpływać na odmienną ocenę zakwestionowanego wydatku. Ponadto podzielił organ stanowisko organu I instancji wyłączające z kosztów limitowanej reklamy i reprezentacji kwotę [...]., której dotyczą faktury wystawionej przez s. c. "D dot. pobytu w hotelu V. A. i K. M., obywateli wschodu, stwierdzając, że strona nie zawarła w 2001 r. żadnych umów świadczących o współpracy z tymi osobami oraz faktury wystawionej przez Pensjonat E sp. z o. o. w K. za pobyt rodziny mieszkającej w K.
W skardze od powyższej decyzji strona skarżąca wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenie art. 9 ust. 2, art. 22 ust. I, art. 23 ust. 1 pkt. 52, art. 23 ust. 1 pkt. 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym...przez ich błędną wykładnię. Zarzuciła strona, że organ w sposób sprzeczny z brzmieniem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy, ocenę celowości poniesienia danego wydatku sprowadza wyłącznie do rezultatu w postaci osiągnięcia konkretnego przychodu w danym roku podatkowym. Odnośnie kosztów wyjazdu ojca na Ukrainę podniosła strona, że organ podatkowy zapoznał się z przedłożonym pełnomocnictwem dla ojca skarżącej, a na jego ważność nie rzutuje brak opłaty skarbowej czy też brak firmy strony. Podkreśliła, że ojciec jej jest osobą stale współpracującą z nią przy prowadzeniu działalności, o czym świadczy wpis w ewidencji działalności gospodarczej. Targi, w których uczestniczył ojciec skarżącej, były targami specjalistycznymi, a firma skarżącej była znana na rynku wschodnim, skoro otrzymała zaproszenie do wzięcia w nich udziału. Podniosła skarżąca, że jej firma ukierunkowana jest na poszukiwanie taniego surowca w krajach po byłym ZSRR, co powoduje, że jej działalność nie może być rozpatrywana wyłącznie w kontekście jednego roku, z uwagi na negocjowanie warunków kontraktów przez okres kilkunastu miesięcy. Udział w targach w K. mógł doprowadzić do zawarcia umowy w przyszłości. W odniesieniu do zakwestionowanego wydatku z tytułu opłaty za pobyt w hotelu gości zagranicznych zaliczony w koszty limitowane reklamy i reprezentacji wskazała strona, że wydatek ten w wysokości [...]. ograniczony do wysokości limitu 0,25 % niewątpliwie związany był z prowadzoną przez skarżącą działalnością, która uzyskuje przychody ze sprzedaży importowanego ze wschodu surowca. Kwestionowanie tego wydatku jest sprzeczne z przepisami art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt. 23 ustawy, bowiem ustawodawca nie zawarł w tym przepisie żadnego ograniczenia czasowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Po myśli przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przeprowadzając w tym zakresie kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
Spór między stronami odnosi się do zakwestionowania przez organy podatkowe zaliczonych w koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z pobytem ojca skarżącej K. K. na targach w K. oraz wydatkowanej kwoty za pobyt gości zza wschodniej granicy w hotelu jako kosztów limitowanej reklamy i reprezentacji.
Generalnym zarzutem organów podatkowych wyłączających wskazane pozycji z kosztów uzyskania firmy skarżącej "A jest zarzut nie wykazania przez skarżącą związku poniesionych wydatków z przychodem.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi w art. 22 ust. 1, że "Kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. (...)", kładąc nacisk na związek wydatku z przychodem uzależnia zaliczenie danego kosztu do kosztów podatkowych od wykazania związku przyczynowo skutkowego pomiędzy poniesieniem wydatku a przychodem, przy czym nie może być on objęty negatywnym katalogiem wydatków zawartych w art. 23 ustawy.
Obecnie w orzecznictwie sądowo administracyjnym dominuje pogląd, iż kosztem podatkowym są wszystkie wydatki mające na celu osiągnięcie przychodów, w tym również w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, aby w przyszłości przynosiło ono również przychody (wyrok NSA z dnia 21.03.1997 r. sygn. akt ISA/Łd 1243/96). Tak więc kosztami będą zarówno wydatki pozostające w bezpośrednim związku z przychodami, jak i w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów, nawet wówczas, gdyby, z przyczyn niezależnych od podatnika, przychód nie został osiągnięty. Wykazanie celowości poniesienia kosztu obciąża podatnika. Tymczasem skarżąca nie wykazała, że zarówno wydatki związane z podróżą jej ojca K. K. na targi do K., jak i wydatki związane z pobytem dwóch gości zza wschodniej granicy w hotelu w Ś. były wydatkami podjętymi w celu uzyskania przychodu i pozostającymi w związku przyczynowo - skutkowym z przychodem.
Jak wykazała skarżąca, jej ojciec figurował w ewidencji działalności gospodarczej jako osoba współpracująca ze skarżącą, tak więc mógł reprezentować firmę skarżącej na targach w K. Z drugiej strony, jak ustaliły organy podatkowe, ojciec skarżącej prowadził pod tym samym adresem własną firmę "B" o podobnym profilu działalności, opodatkowaną w formie ryczałtu ewidencjonowanego.
Skarżąca, jak podniesiono, nie wykazała związku wydatków poniesionych na koszty podróży
i pobytu jej ojca na targach w K. z przychodem za 2001 r., ale także za lata następne, nie
wykazała, iż wydatki te wpłynęły na uzyskany przychód. Wręcz odwrotnie, w 2001 r.
skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w oparciu o kontrakty zawarte w latach 1999 -
2000, nie zawierając w tym roku żadnych nowych kontraktów z kontrahentami zza
wschodniej granicy, nie sprowadzała ani też nie eksportowała za wschodnią granicę
surowców czy towarów. Podnoszony przez skarżącą fakt, iż wydatki te, jak również
zakwestionowana część wydatków poniesionych na koszty pobytu obywateli rosyjskich w
hotelu w Ś., zaowocowały kontraktem zawartym w dniu [...], nie poparty
żadnymi dowodami poza twierdzeniami skarżącej, nie pozwala zaliczyć zakwestionowanych
kosztów do kosztów uzyskania przychodu 2001 r.
Nie można podzielić poglądu skarżącej, że wystarczy, że przychód nastąpi w bliżej
nieokreślonej przyszłości, aby wydatki zaliczyć w koszty podatkowe.
W myśl generalnej zasady (art. 22 ust. 4 ustawy) koszty uzyskania przychodów są potrącalne
tylko w tym roku, którego dotyczą. U podatników będących osobami fizycznymi
prowadzącymi księgi przychodów i rozchodów koszty podatkowe potrącane są w tym roku
podatkowym, którego dotyczą; przy czym potrącane są także koszty uzyskania poniesione w
latach poprzedzających rok podatkowy lecz dotyczące danego roku podatkowego oraz
określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich
jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba,
że ich zarachowanie nie było możliwe, w tym przypadku są one potrącałne w roku, w którym
zostały poniesione, ale pod warunkiem, że stale, w każdym roku podatkowym księgi te będą
prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania odnoszących się
tylko do tego roku podatkowego. Jednakże zawsze musi w pierwszej kolejności zostać
wykazany związek (bezpośredni lub pośredni) danego wydatku z przychodami.
Miała skarżąca możliwość zaliczenia poniesionych w 2001 r. wydatków do kosztów
uzyskania przychodów w 2003 r. gdyby wykazała, że wydatki te pozostawały w związku
przyczynowo - skutkowym z zawartym dnia [...]kontraktem, jeżeli jego stroną byli
goszczeni przez nią goście, względnie kontrakt pozostawał w związku z udziałem ojca
skarżącej w targach w K.
Uznając, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył prawa
materialnego ani też przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na
podstawie art. 151 powalanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło