I SA/Sz 318/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-09-21

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Maria Dożynkiewicz, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności zasady postępowania dowodowego, poprzez uznanie rachunków za fikcyjne na podstawie zeznań świadka złożonych w postępowaniu karnym, bez przeprowadzenia dodatkowych dowodów w postępowaniu podatkowym?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej. Przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami procesowymi, podjęły niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy. Ocena zeznań świadka złożonych w postępowaniu karnym jako wiarygodnych, w świetle pozostałych dowodów, była uzasadniona. Dokumentacja rachunkowa potwierdzała jedynie wyprowadzenie środków z kasy, a nie rzeczywiste wykonanie usług. Zeznania świadka nie zostały zdyskwalifikowane przez fakt złożenia ich w charakterze podejrzanego, a rozbieżności w wyjaśnieniach innych osób potwierdzały fikcyjność rachunków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która obniżyła zadeklarowaną przez spółkę stratę podatkową. Obniżenie wynikało z zakwestionowania przez organy podatkowe rachunków na kwotę [...] zł jako fikcyjnych, ponieważ nie potwierdzono rzeczywistego wykonania usług ani otrzymania zapłaty przez wystawcę. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska / spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi F H "K-T" S z o.o. w S na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty za rok podatkowy [...] r. o d d a l a skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S decyzją z dnia [...], wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S z dnia [...], określającą Firmie Handlowej "K-T" S z o.o. w S wysokość straty za rok podatkowy [...] w kwocie [...] zł tj. o [...] zł niższą niż zadeklarowana w zeznaniu [...]. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 24 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm./. Podstawą obniżenia straty podatkowej było ustalenie, że S zawyżyła koszty uzyskania przychodu o kwotę łączną [...] zł wynikającą z rachunków nr [...] z [...]. i nr [...] z [...]r. wystawionych przez J B prowadzącego firmę U O, które okazały się fikcyjne, jak również S nie posiadała dowodów, że wydatek został rzeczywiście poniesiony w celu określonym w art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Rachunek nr [...] na kwotę [...] zł za naprawę poszycia dachowego jest zaopatrzony w pieczątkę "zapłacono gotówką". Kwota wynikająca z rachunku została rozchodowana w raporcie kasowym z [...]. na podstawie dowodu wypłaty [...], na którym w pozycji "otrzymał " odnotowano: "potwierdzenie na rachunku", jednakże na rachunku nie ma potwierdzenia otrzymania zapłaty przez J B. Podobnie rachunek Nr [...] na kwotę [...] zł za wzmocnienie konstrukcji nośnej dachu poza pieczątką "zapłacono gotówką" nie zawiera pokwitowania odbioru należności przez J B choć na dowodzie wypłaty [...] z [...]. w pozycji "otrzymał" odnotowano: "potwierdzenie na rachunku". Przedstawione przez S dokumenty organy podatkowe oceniły jako niezgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń i nieodpowiadające wymaganiom rzetelnej ewidencji, o którym mowa w art. 9 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w przepisach ustawy z 19 sierpnia 1994r, o rachunkowości /Dz.U. Nr 54, poz. 121 ze zm./. Zakwestionowane rachunki były przedmiotem postępowania prowadzonego przez K P w S. Przesłuchany w dniu [...] r. w charakterze podejrzanego Ja B zeznał, że oba rachunki są fikcyjne tj. roboty wymienione na tych rachunkach nigdy nie zostały przez niego wykonane, nie otrzymał pieniędzy z tych rachunków, a do ich wystawienia namówił go R P /[...] /, on też podyktował mu roboty, jakie ma wpisać oraz ich wartość, a za wystawienie tych rachunków zapłacił mu [...] kwot w nich wymienionych. Zeznanie J B, w przeciwieństwie do zeznań R P, organy podatkowe uznały za wiarygodne w okolicznościach sprawy. W toku postępowania podatkowego R P złożył wyjaśnienie na piśmie, w którym podał, że prace wymienione na obu rachunkach dotyczył wiaty stalowej, natomiast podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r. wskazał dwa inne obiekty: magazyn hurtowni i budynek biurowo-socjalny. Rozbieżność ta utwierdziła organy podatkowe w ocenie zakwestionowanych rachunków jako fikcyjnych, a ponadto nie można było stwierdzić, czy sporne roboty były rzeczywiście wykonane, we wskazanych obiektach. W skardze wniesionej o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka domagała się uchylenia decyzji obu instancji zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa, a w szczególności: - art.122 i art.187 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i ustalenia stanu faktycznego odbiegającego od rzeczywistego stanu rzeczy, - art.191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu za udowodnione okoliczności wskazane jedynie przez J B, przesłuchanego w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym, a nie potwierdzone przy pomocy innych dowodów, przy jednoczesnym zaniechaniu dążenia do zweryfikowania w/w dowodu przy pomocy innych dowodów, - art.121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie dokonywania czynności, do przeprowadzenia których organy podatkowe są powołane i zobligowane, dokonywanie ustaleń na podstawie szczątkowego materiału dowodowego i twierdzenie, że podatnik i tak nie będzie w stanie wykazać odmiennego stanu faktycznego - co w sposób rażący podważa zasadę zaufania do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Wbrew stanowisku skargi organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej o postępowaniu podatkowym, przeprowadziły bowiem postępowanie przestrzegając reguł procesowych postępowania podatkowego /art. 121/, przedsięwzięły wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przeprowadzając dowody z urzędu jak i dowód z oględzin wnioskowany przez skarżącego /art. 122/, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy /art. 187 § 1/, dokonana ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów /art. 191/. Przeprowadzenie dowodu z protokołu zeznań J B złożonych w postępowaniu karnym zgodne było z art. 181 Ordynacji podatkowej, wobec czego za nieuzasadniony należy uznać podniesiony w skardze zarzut nieprzesłuchania go bądź innych niewskazanych osób, w postępowaniu podatkowym zwłaszcza, że skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosku takiego nie zgłosiła. Nie budzi zastrzeżeń ocena zeznań J B złożonych w postępowaniu karnym jako wiarygodnych gdyż zeznania te – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – spójne są z pozostałymi dowodami zgromadzonym w sprawie. W szczególności zeznań tych nie podważa dokumentacja rachunkowa przedłożona przez skarżącą /[...]/, gdyż dokumentuje ona jedynie "wyprowadzenie" z kasy Spółki spornych kwot, ale nie stanowi dowodu, że była to wypłata należności na rzecz wykonawcy, J B ani tym bardziej nie jest dowodem na to, że roboty wykazane w zakwestionowanych rachunkach zostały rzeczywiście wykonane. Okoliczność, że J B składał zeznania jako podejrzany i nie miał obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, nie dyskwalifikuje jego zeznań, gdyż na tle całego materiału dowodowego organy podatkowe miały uzasadnione podstawy do uznania tych zeznań za odpowiadające rzeczywistości. W świetle powyższego zasadna była odmowa wiarygodności i znaczenia dowodowego odmiennym zeznaniom R P . Przeprowadzone na wniosek pełnomocnika skarżącej Spółki oględziny nie dostarczyły dowodu, że omawiane roboty rzeczywiście nie zostały wykonane, wobec czego zasadnie oceniono dowód ten jako niemający znaczenia dowodowego poza wskazaniem na rozbieżność w wyjaśnieniach R.P. Innych wniosków dowodowych pełnomocnik skarżącej Spółki nie zgłaszał w toku postępowania, nie są więc zasadne zarzuty oparcia rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło