I FSK 9/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Andrzej Grzelak (sprawozdawca), Sędzia NSA Edmund Łój, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Włodzimierza K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt I SA/Bk 127/05 w sprawie ze skargi Włodzimierza K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 25 marca 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oddalał skargę Włodzimierza K. w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług z tym uzasadnieniem, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Niesporny stan faktyczny sprawy miał następujący przebieg: Skarżący W. K. 14 maja 2004 r. nabył legalnie w Niemczech używany samochód osobowy, który dopuszczony został do użytku 12 marca 2004 r. W momencie zakupu pojazd ów miał przebiegu 9.840 km lecz od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło zaledwie nieco więcej niż 2 miesiące. W. K. uznając, że nabyty samochód nie spełnia jednej z przesłanek kwalifikujących do uznania go za pojazd nowy wystąpił do organu podatkowego z żądaniem wydania zaświadczenia o braku obowiązku uiszczenia podatku VAT z tytułu przywozu z innego państwa UE środka transportu. W rezultacie odmowy wydania takiego zaświadczenia strona złożyła deklarację dla podatku VAT przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportowych /VAT-10/ i wpłaciła podatek. Następnie jednak wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nienależnie uiszczonego podatku wraz z odsetkami. Odmowa spełnienia tego żądania przez organy podatkowe obydwu instancji znalazła aprobatę w zaskarżonym wyroku WSA. Przyjęcie, że nabyty w Niemczech, przez skarżącego samochód osobowy, w świetle brzmienia art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/, zwanej dalej: "ustawą o VAT" - jest pojazdem nowym - pozwoliło organowi podatkowemu na zastosowanie art. 5 ust 1 pkt 4 w związku z art. 9 ust 3 i art. 17 ust 1 pkt 3 według stawki przewidzianej w art. 41 ust 1 ustawy o VAT. Jak można wywnioskować z dalszych wywodów Sąd nie dopatrzył się naruszenia kwestionowanego przepisu prawa materialnego, t.j. art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy o VAT. Przytaczając treść tego przepisu - Sąd podzielił w całości stanowisko organów podatkowych obydwu instancji co do interpretacji zawartej w nim definicji "nowego środka transportu. Sedno sporu dotyczyło prawidłowego rozumienia słowa "lub" użytego w powołanym przepisie, a w istocie pojęcia "alternatywy" wprowadzonej przez ustawodawcę w rzeczonej definicji. Obydwie strony sporu zgadzały się co do tego, że alternatywny zapis "oznacza dopuszczenie jednej z dwóch możliwości, dający możliwość wyboru między dwiema możliwościami" - jak cytuje strona za powołanym w skardze do sądu Słownikiem Języka Polskiego pod redakcją prof. M. Szymczaka - jednakże wyciągały z tego pojęcia przeciwstawne wnioski. Strona skarżąca zarówno przed organami podatkowymi I i II instancji, jak i przed sądem administracyjnym wywodziła, iż brak spełnienia jednej z przesłanek definicji powoduje, że pojazd nie mieści się w pojęciu "nowego środka transportu". Sąd zaś ocenił, że trafna jest interpretacja organów podatkowych, która prowadzi do przyjęcia, iż wystąpienie którejkolwiek z dwóch przesłanek stanowi o uznaniu pojazdu za nowy środek transportu. Skarga kasacyjna wniesiona została także pod zarzutem naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej: "p.p.s.a." oraz owego art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy o VAT. Istotą sporu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stała się zatem ponownie kwestia różnego rozumienia, przez strony, unormowań zawartych w treści wymienionego przepisu prawa materialnego. W ocenie strony podniesiony zarzut stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok podlega kasacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, która domagała się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku VAT wpłaconego z tytułu uznania sprowadzonego z Niemiec samochodu osobowego za pojazd nowy. Wprawdzie samochód nabyty przez W. K., legitymował się przebiegiem znacznie przekraczającym przewidziany spornym przepisem limit, jednakże od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło z kolei, licząc do momentu wystąpienia obowiązku podatkowego znacznie mniej czasu niż przewidziane ponad 6 miesięcy. Należy w jednym przyznać rację stronie skarżącej. Rzeczywiście w definicji nowego środka transportu zawartej w cyt. art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy o VAT uregulowanie przybrało postać alternatywy. Natomiast należy odmówić racji stronie, gdy z jego konstrukcji wyciąga wniosek, iżby z braku wystąpienia łącznie obydwu wymienionych w nim przesłanek, połączonych słowem "lub" samochód, który nabyła w obrocie wewnątrzwspólnotowym był pojazdem nie podlegającym podatkowi VAT. Niesporne jest w sprawie, że ustawodawca obejmuje obowiązkiem podatkowym nowy środek transportu. Z tym zaś, według słowniczka pojęciowego pomieszczonego w art. 2 ustawy o VAT, mamy do czynienia wówczas gdy wystąpi /m.in./ choćby jedna z dwóch sytuacji, a mianowicie gdy pojazd przejechał nie więcej niż 6.000 km lub od momentu dopuszczenia go do użytku płynęło nie więcej niż 6 miesięcy. W badanym przypadku nie sposób przyjąć, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a w szczególności art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy o VAT wskutek oceny, że legalne jest przyjęcie przez organ za wystarczające do uznania pojazdu za nowy środek transportu w świetle ustawy o VAT, gdy choćby jeden wymienionych tu dwóch warunków wystąpił. W definicji wyrażenia "nowy środek transportu", obok innych wymogów, zawarte zostały istotnie uwarunkowania przedstawione w postaci alternatywy nierozłącznej, zwanej też zwykłą. Alternatywa nierozłączna jest prawdziwa wtedy i tylko wtedy, gdy przynajmniej jedno z jej zdań składowych jest prawdziwe. Alternatywa taka jest fałszywa tylko w jednym przypadku, a mianowicie wówczas, gdy wszystkie zdania składowe są fałszywe. Uregulowanie zawarte w art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy o VAT będzie w trzech przypadkach oznaczało, że mamy do czynienia z nowym środkiem transportowym, a mianowicie wówczas gdy: - pojazd zarazem będzie posiadał przebieg poniżej 6.000 km i będzie używany nie dłużej niż 6 miesięcy; - będzie miał jedynie przebieg poniżej 6.000 km, ale także gdy - będzie wyłącznie używany nie dłużej niż 6 miesięcy. Dopiero kiedy wystąpią łącznie inne sytuacje, a więc gdy pojazd będzie miał przebieg większy niż 6.000 km, a jednocześnie będzie używany dłużej niż przez okres 6 miesięcy - nie będzie mógł być uznany za nowy środek transportu. Na tym tle nasuwa się sformułowanie ogólniejszej natury, które można ująć następująco: Nowy środek transportu objęty jest zawsze obowiązkiem podatkowym w trybie art. 20 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/, jeżeli wystąpi choćby jedna z sytuacji faktycznych wymienionych alternatywnie w art. 2 pkt 10 lit. "a" tej ustawy. Wywody niniejszego uzasadnienia skłaniają do stwierdzenia, że z powodu braku usprawiedliwionych podstaw podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 2 pkt 10 lit. "a" ustawy o VAT nie mógł znaleźć potwierdzenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, iż skarga kasacyjna W. K. podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.