III SA/Wa 910/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Urszula Hodun, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2005 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. z siedzibą w S na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON za okres od sierpnia 2001 r. do grudnia 2003 r. oddala skargę. P pismem z dnia [...] .01.2004 r. zwrócił się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z wnioskiem o zwrot nadpłaty kwoty [..] zł powstałej wskutek niewiedzy firmy, iż jeden z ich pracowników, zatrudniony od [...] .08.1977r., jest osobą niepełnosprawną od [...] .08.2001 r., co ujawnił pracodawcy dopiero [..].01.2004 r. Decyzją z dnia [...] .03.2004 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowił odmówić stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON, gdyż zgodnie z rozliczeniem ,,P" z dnia [...] .02.2004 r., na podstawie posiadanych dokumentów oraz deklaracji i wpłat saldo wnioskodawcy nie wykazuje nadpłaconej kwoty, o zwrot której wnioskuje strona. ,, P" w odwołaniu z dnia [...] .03.2004 r. podniósł, iż nie ze swej winy wykazywał wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, który nie odpowiadał rzeczywistości. Liczba pracowników niepełnosprawnych była faktycznie wyższa niż wykazywana. Zauważono także, iż korekcie deklaracji wpłat nie sprzeciwia się ustawa Ordynacja podatkowa. Nadto wskazano, iż nie został uchybiony termin 7 dniowy na złożenie wyjaśnień, do których Ośrodek był uprawniony. Wyjaśnienia zostały złożone w terminie a w decyzji, którą wydano bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału stwierdzono, iż odwołujący się nie zajął stanowiska w tej sprawie. Decyzją z dnia [...].12.2004 r. Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję motywując to tym, iż pracodawca wlicza sobie osobę niepełnosprawną do stanów będących podstawą do wyliczenia zatrudnienia ogółem i zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia dostarczenia orzeczenia pracodawcy, w przypadku, gdy jest to pierwsze orzeczenie. Ponieważ Ośrodek otrzymał orzeczenie dopiero w styczniu 2004 r., nie może uwzględnić powyższego orzeczenia od sierpnia 2001 r. Wskazano także, iż nieuwzględnienie w decyzji pierwszej instancji wyjaśnień złożonych przez stronę nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w wyjaśnieniach potwierdzono, że pracownik ujawnił orzeczenie dopiero w styczniu 2004 r. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ,,P" podtrzymał argumenty przytoczone we wcześniejszych pismach. Dodał także, iż wyjaśnienia nieuwzględnione w decyzji miały znaczenie dla orzeczenia, gdyż obejmowały szczegółowe rozważania co do całokształtu materiału. W odpowiedzi na skargę poparto wcześniejszą argumentację i nie dopatrzono się podstaw prawnych jak i faktycznych do zmiany lub uchylenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie trzeba zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Obowiązek dokonywania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest obowiązkiem ustawowym określonym w ustawie z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz .U. Nr 123,poz 776 z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji". Na podstawie art. 21 ust .1 wymienionej ustawy, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust.2-5 i art.22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Artykuł 49 ust.1 stanowi, iż do wpłat, o których mowa w art. 21 ust.1 (...) stosuje się odpowiednio (..) przepisy ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa. Ustęp 2 cytowanego artykułu stanowi, iż "pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust.1, w terminie do 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat składając jednocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne". Powstanie i wysokość zobowiązania dokonywania wpłat na rzecz PFRON uregulowane zostało w art. 21 ust.1 ustawy o rehabilitacji wynika z niego, iż pracodawca, który zatrudnia co najmniej 25 osób na pełny wymiar czasu winien dokonywać wpłat na PFRON. Zobowiązanie powstaje zatem z chwilą zatrudnienia odpowiedniej ilości osób, czyli z chwilą zaistnienia okoliczności powodujących powstanie obowiązku wpłat, a wysokość zobowiązania zależy od rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Pracodawcę, o którym mowa w art. 21 ust 1 ustawy definiuje art. 3 k.p. W myśl tego przepisu pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają pracowników. Osoba niepełnosprawna to osoba posiadająca ubytek stanu zdrowia oraz orzeczenie o zakwalifikowaniu jej do jednego z trzech stopni niepełnosprawności (art. 1 ustawy o rehabilitacji). Nie jest możliwe uznanie za osobę niepełnosprawną osoby, która nie spełniła choćby jednego z tych punktów. Ustawodawca uzależnił wysokość oraz istnienie wpłaty (ustęp 2 ustawy o rehabilitacji) na Funduszu od rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych, czyli zgodnego z rzeczywistością pozostawania w stosunku pracy osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Stosunek pracy o którym mowa w ustawie pracodawca zawiera lub zmienia z osobą niepełnosprawną, czyli osobą o orzeczonej niepełnosprawności i obie strony są świadome istnienia niepełnosprawności pracownika. Wynika to z okazanego orzeczenia, złożonego następnie do akt osobowych. Brak przedłożenia orzeczenia o niepełnosprawności uniemożliwia zawarcie stosunku pracy z osobą niepełnosprawną, mimo iż osoba ta może być faktycznie niepełnosprawna. Jeżeli osoba była zatrudniona jako pełnosprawna, na zasadach ogólnych, nie można żądać zmiany jej statusu za okres wcześniejszy, gdyż według ówczesnych okoliczności była osobą zatrudnioną prawidłowo. W przedmiotowej sprawie wskaźnik zatrudnionych osób niepełnosprawnych w stosunku do wszystkich zatrudnionych pracowników, przedstawiony w miesięcznych deklaracjach, był właściwie obliczony na podstawie ilości osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Późniejsze zmiany mogły być uwzględnione tylko z chwilą ujawnienia ich pracodawcy. W ustawie mowa jest o zatrudnionej osobie niepełnosprawnej, czyli pozostającej w stosunku pracy osobie mającej orzeczenie o niepełnosprawności. Nie można zatem uznać za nadpłatę kwoty wpłaconej na Fundusz przez,, P", gdyż kwota ta została uiszczona zgodnie z prawem i nie była nienależna. Sąd podziela stanowisko Ministra Polityki Socjalnej w zaskarżonej decyzji. Stanowisko to, choć dość lakonicznie wyrażone, dotyczy całości sprawy i zawiera wszystkie warunki, jakie musi spełniać decyzja określone w art. 210 §1 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do przedstawionych zarzutów naruszeń procedury, Sąd stwierdził, iż naruszenie art.123§1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie przez organ pisma z ustosunkowaniem się strony do materiału dowodowego jest oczywiste. Równie oczywiste jest jednak w sytuacji zaistniałej w sprawie, iż uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro ustosunkowanie strony nie zawierało treści, których organ by nie znał. W zaskarżonych decyzjach organów obu instancji Sąd nie stwierdził kwalifikowanych naruszeń prawa tj. takich naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także innych naruszeń wymienionych w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami a administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, poz.1270 z póz. zmianami) dających podstawę do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.