IV SA/Wa 830/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Aneta Opychał (spr.), Protokolant referendarz sądowy Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi E. W. działającej w imieniu małoletniej P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - skargę oddala - Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: K.p.a.) w związku z art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2004r. o wymeldowaniu nieletniej P.W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu podał, iż postępowanie o wymeldowanie wszczęto na wniosek Urzędu [...], Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], do którego tytuł prawny ma gmina. W oparciu o zeznania E. W. (babci małoletniej), G..W (ojca małoletniej) i sąsiadów mieszkających przy ul. [...] w osobach G. S. i M.K. oraz dowody z dokumentów (m. in. zaświadczenie z przedszkola i szkoły, potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy) ustalono, iż P. W. wraz z matką I. W. wyprowadziła się z lokalu nr [...], przy [...] w W. w 1996r., do babci – E. W. mieszkającej w W., przy ul. [...]. W mieszkaniu tym (gdzie nadal mieszka jej ojciec) nie była od 1996r. i nie pozostawiła w nim żadnych rzeczy osobistych. Wszystkie rzeczy posiada w W. i tu obecnie skoncentrowane jest jej życie. Tu uczęszczała do przedszkola, a obecnie chodzi do szkoły. Matka małoletniej w 1998r. wyjechała za granicę. Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. orzekł o umieszczeniu małoletniej P. W. w rodzinie zastępczej babki i zawieszeniu prawa wykonywania władzy rodzicielskiej matce na czas pobytu za granicą. Aktualnie (od 5 lipca 2004r. do 30 czerwca 2007r.) P. W. zameldowana jest na pobyt czasowy pod adresem zamieszkania babki. W tej sytuacji organ stwierdził, iż dobrowolność i trwałość opuszczenia spornego lokalu przez P.W. nie budzi wątpliwości, zatem zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiącego że organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych miejscem pobytu stałego jest miejsce, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się codziennie przebywa, wypoczywa, prowadzi życie rodzinne i gospodarstwo domowe. P. W. dobrowolnie opuściła sporny lokal i na trwałe, albowiem jej życie skoncentrowane jest w domu rodziny zastępczej, gdzie stworzono jej ognisko domowe, gdzie nocuje, uczy się i wypoczywa. Oznacza to, że pobyt w nieruchomości na ul. [...] stwarzał stan fikcji meldunkowej, a zadaniem organów meldunkowych jest zapobieganie, likwidowanie rozbieżności istniejących pomiędzy zapisami w ewidencji a stanem rzeczywistym. Wojewoda [...] podkreślił, że ewidencja ludności pełni funkcję wyłącznie rejestracyjną, a głównym jej celem jest ustalenie faktycznego miejsca pobytu osób i nie należy jej absolutnie wiązać z prawem do danego lokalu. Wskazał, iż E.W. - jako rodzina zastępcza P. W., mająca na uwadze dobro interesów dziecka winna zameldować wnuczkę na pobyt stały u siebie, a nie jak uczyniła na pobyt czasowy. Nadto, wbrew twierdzeniom E..W podnoszonym w odwołaniu, wyjaśnił że wymeldowanie nie pozbawia małoletniej w przyszłości możliwości zamieszkania w spornym lokalu i zameldowania się. Jednak ta przyszłościowa sytuacja nie może przesądzać przeciwko obecnemu wymeldowaniu P.W. z pobytu stałego, skoro faktycznie nie mieszka w spornym lokalu od 1996r. E.W. - działając w imieniu małoletniej P.W. - w skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła, że decyzję podjęto bez udziału sądu rodzinnego, będącego faktycznym opiekunem interesów skarżącej. Nadto, podniosła iż sporny lokal był stałym miejscem zamieszkania wnuczki do czasu wyjazdu jej matki za granicę. W lokalu tym zostały meble i sprzęt gospodarstwa domowego, do którego prawo ma małoletnia, natomiast trudno żeby pozostały tam rzeczy osobiste - na co powołuje się organ – jeżeli w chwili wyprowadzania się z mieszkania przy ul. [...] wnuczka miała 7 lat. Po ustanowieniu jej rodziną zastępczą, do czasu ukończenia przez małoletnią gimnazjum, zameldowała wnuczkę na pobyt czasowy, zakładając że jej matka wróci z zagranicy, a wnuczka podejmie naukę w W. i zamieszka pod stałym adresem zameldowania. Poddała w wątpliwość wyjaśnienia organu, iż wymeldowanie P.W. nie pozbawi ją w przyszłości możliwości zamieszkania w spornym lokalu i ponownego zameldowania. Nie rozumie na jakiej podstawie miałoby to nastąpić, skoro ojciec małoletniej pozbawił własną córkę zameldowania, sam nie posiada już prawa do tego lokalu, a dla matki małoletniej jest osobą obcą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzuty skarżącej, wyjaśnił iż postępowanie o wymeldowanie P.W. auli zostało wszczęte z urzędu, a nie jak twierdzi skarżąca na wniosek ojca małoletniej. Zauważył również, iż skarżąca podnosząc w skardze, że wnuczka zamieszkiwała w spornym lokalu do 1998r., to jest do czasu wyjazdu matki za granicę, przeczy własnym zeznaniom, złożonym w postępowaniu administracyjnym, kiedy to zeznała, że opuszczenie spornego lokalu przez wnuczkę "miało miejsce w 1996". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, albowiem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o wymeldowaniu P. W. z pobytu stałego stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z 23.04.2001r., sygn. V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; 21.03.2001r., sygn. V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; 23.09.1999r.09.23, sygn. V SA 252/99, publ. LEX nr 49952). W sprawie niniejszej – w ocenie Sądu - ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do wymeldowania, wynikających z powołanego przepisu zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w całym toku postępowania administracyjnego. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy P.W. opuściła dobrowolnie i na trwałe miejsce stałego pobytu w 1996r. i od tego momentu miejscem, w którym koncentrują się wszystkie jej codzienne sprawy, miejsce gdzie codziennie przebywa, uczy się i wypoczywa jest dom rodziny zastępczej. Tam stworzono jej prawdziwe ognisko domowe. Oznacza to, że pobyt w nieruchomości na ul. [...] stwarzał stan fikcji meldunkowej, a - jak słusznie Wojewoda [...] podkreślił - zadaniem organów meldunkowych jest likwidowanie rozbieżności istniejących pomiędzy zapisami w ewidencji a stanem rzeczywistym. Nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu, iż ewidencja ludności ma tylko charakter rejestracyjny i dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Niezasadny jest zarzut skarżącej, że decyzję podjęto bez udziału sądu rodzinnego, będącego faktycznym opiekunem interesów małoletniej. Z żadnego przepisu prawa nie można wywieść obowiązku uczestniczenia sądu rodzinnego w postępowaniu administracyjnym. Otóż zgodnie z postanowieniem sądu opiekuńczego E.W. została ustanowiona rodziną zastępczą dla P.W., zatem to na niej wobec braku innych postanowień sądu – zgodnie z art. art. 1121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – spoczywa obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad małoletnią. Do niej należy jej wychowanie oraz reprezentowanie w dochodzeniu praw. Z kolei ustanowiony nadzór kuratora sądowego ma na celu sprawowanie kontroli rodziny zastępczej pod kątem dobra dziecka, to znaczy czy dobro to nie jest zagrożone. Stosownym jest też zaznaczyć, iż organy rozpoznające sprawę ustalając, że w spornym lokalu małoletnia nie pozostawiła żadnych rzeczy osobistych, nie kwestionowały – co zarzuca skarżąca - prawa małoletniej do pozostałych w nim mebli i sprzętu gospodarstwa domowego. Małoletnia P.W. opuściła miejsce pobytu stałego wraz z matką w 1996r. Kilkunastoletnie faktyczne zamieszkanie u babci w innej miejscowości, założenie w niej ośrodka życia osobistego, a także niepodejmowanie działań zmierzających do przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu i zerwanie z nim związków pozwala na ocenę jaką poczynił organ, że nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu "w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzji czyni zadość elementarnym zasadom postępowania. W postępowaniu administracyjnym podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. oraz wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., a następnie dokonano uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy, uznając iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na mocy art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.