II SA/Ke 92/05
WyrokWSA w Kielcach2005-10-28
Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania zasiłku macierzyńskiego i wychowawczego może być wliczany do 6-miesięcznego okresu faktycznego wykonywania pracy u pracodawcy, który rozwiązał stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, jako przesłanka do przyznania świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i wychowawczego nie są okresem faktycznego wykonywania pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a tym samym nie mogą być wliczane do wymaganego 6-miesięcznego okresu zatrudnienia u pracodawcy, który rozwiązał stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, jako przesłanka do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Świadczenia te mają charakter świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a nie wynagrodzenia za pracę.Stan faktyczny
Skarżąca D. P. ubiegała się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Starosta odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki faktycznego wykonywania pracy u pracodawcy, który rozwiązał z nią stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego powinien być wliczony do stażu pracy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 92/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. P. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 20 kwietnia 2004r.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że D. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 19 kwietnia 2004r. i decyzją Starosty z dnia [...] nr [...] została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 27 kwietnia 2004r. Jednocześnie zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Starosta decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił przyznania świadczenia emerytalnego albowiem stwierdził, że D. P. nie spełnia przesłanek określonych w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody złożyła D. P. podnosząc, iż spełniła wszystkie warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, w szczególności u pracodawcy, który zlikwidował jej stanowisko pracy wykonywała pracę ponad 6 miesięcy tj. przez okres od dnia 1 maja 2001r. do dnia 16 kwietnia 2002r.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. W podstawie rozstrzygnięcia powołano art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) zgodnie z którym, osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Z ustaleń Wojewody dokonanych w oparciu o świadectwo pracy z dnia 16 kwietnia 2004r. wynika, że D. P. była zatrudniona przez K. P.-J. w pełnym wymiarze czasu pracy jako pomoc domowa - opiekunka do dzieci w okresie od dnia 1 maja 2001r. do dnia 16 kwietnia 2004r. , w tym w okresie od dnia 13 kwietnia 2002r. do dnia 16 kwietnia 2004r. przebywała na urlopie wychowawczym. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania z przyczyn pracodawcy - likwidacja stanowiska pracy. Z kolei na podstawie zaświadczenia z ZUS ustalono, że w okresie od dnia 17 października 2001r. do 16 kwietnia 2002r. D. P. przebywała na zasiłku macierzyńskim.
W ocenie organu II instancji warunkiem koniecznym do uzyskania uprawnień do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z treścią art. 37 k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest faktyczne wykonywanie pracy u pracodawcy, który rozwiązał z D. P. stosunek pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy - przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, natomiast zainteresowana faktycznie wykonywała pracę w okresie od dnia 1 maja 2001r. do dnia 16 października 2001r. czyli przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. P. domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego, ewentualnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżącej okres przebywania na zasiłku macierzyńskim wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika, w związku z tym spełniony został warunek pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ponadto okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest okresem składkowym, zaliczonym do stażu pracy od którego zależy uzyskanie prawa do emerytury.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi D. P. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała.
Przepis art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) określał materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadniał jego ocenę w aspekcie pkt 2 powołanego przepisu, w myśl którego, świadczenie przedemerytalne przysługuje z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Bezspornie D. P. spełniała warunki do uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o czym świadczy decyzja Starosty z dnia [...] nr [...].
Pozostaje do rozważenia kwestia prawna, a mianowicie, czy przebywanie na zasiłku chorobowym, zasiłku macierzyńskim i zasiłku wychowawczym jest zatrudnieniem w rozumieniu art. 37k ust. 1 pkt 2, stanowiącym przesłankę do przyznania D. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W piśmie bowiem z dnia 28 kwietnia 2004r. ZUS poinformował, że D. P. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia u K. P. J. od dnia 1 maja 2001r., przy czym w okresie od dnia 31 maja 2001r. do dnia 4 lipca 2001r. otrzymała wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, od dnia 5 lipca 2001r. do dnia 16 października 2001r. przebywała na zasiłku chorobowym, od dnia 17 października 2001r. do dnia 16 kwietnia 2002r. pobierała zasiłek macierzyński a od dnia 17 kwietnia 2002r. do dnia 16 kwietnia 2004r. zasiłek wychowawczy.
Należy stwierdzić, iż w dacie orzekania przez organy administracji świadczenia przedemerytalne były przyznawane wyłącznie w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Istniejący dla celów tej ustawy słowniczek pojęć w art. 2 ust. 1 pkt 20a definiował pojęcie " przyczyn dotyczących zakładu pracy", zaś pkt 25 tego artykułu definiował pojęcie "zatrudnienia". Zatrudnienie w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Jest rzeczą znamienną, że ustawodawca nie określił pojęcia "zatrudnienie" jako pozostawania w stosunku pracy, lecz jako "wykonywanie pracy". Ponieważ ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawierała definicji legalnej pojęcia "wykonywania pracy", w tym zakresie interpretacji tego pojęcia należało dokonać z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy.
Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy, wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Powyższy przepis wprowadza zasadę ekwiwalentności, a to oznacza, że wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za pracę rzeczywiście wykonaną. Pracą wykonaną jest praca świadczona przez pracownika zgodnie z jego obowiązkami. Zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński i zasiłek wychowawczy są świadczeniami z ubezpieczenia społecznego, nie mają zatem charakteru wynagrodzenia a w związku z tym nie przysługują za pracę wykonaną.
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że D. P. świadczyła pracę w okresie od dnia 1 maja 2001r. do dnia 4 lipca 2001r. Podkreślenia wymaga fakt, iż nawet uznanie przez Wojewodę okresu pobierania zasiłku chorobowego ( od dnia 5 lipca 2001r. do dnia 16 października 2001r.) za okres wykonywania pracy nie pozwoliło na przyjęcie, iż skarżąca do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy była zatrudniona w tym zakładzie przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, co stanowiło niezbędną przesłankę do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego wedle art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Faktem jest, iż okres urlopu wychowawczego wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, jak również do okresów uprawniających do emerytury ( podobnie jak okres pobierania zasiłku macierzyńskiego), jednakże nie mają one wpływu na okres zatrudnienia w rozumieniu art. 37k ust. 1 pkt 2, od którego zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego, albowiem to świadczenie jest przyznawane wyłącznie w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z podniesionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło