I SA/Po 2702/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-27
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokumentów celnych, jeśli import towarów, który te dokumenty miał udokumentować, w rzeczywistości nie miał miejsca?Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokumentów celnych, jeśli organy podatkowe, korzystając z międzynarodowej pomocy prawnej, wykażą, że zdarzenia gospodarcze udokumentowane tymi fakturami i dokumentami celnymi w rzeczywistości nie zaistniały, a w szczególności, że import towarów nie miał miejsca. W takiej sytuacji organy są uprawnione do odmowy uznania prawa do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą A. U. zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i grudzień 2000 r. Organy podatkowe odmówiły podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, uznając, że import środków transportu, udokumentowany fakturami i dokumentami celnymi, w rzeczywistości nie miał miejsca. Podatnik zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr.) as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów o usług za czerwiec, lipiec i grudzień 2000 r. o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/Wł.Zygmont /-/J.Małecki
Dyrektor Izby Skarbowej [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] określającą A. U. zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec lipiec i grudzień 2000 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołuje się na treść art. 19 ust. 1 oraz art. 23 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 8.01.1993 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz przytacza przepisy § 50 ust.3 i ust. 4 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT (Dz.U. Nr 109, poz. 1245.). Zdaniem organu, z przepisów tych jednoznacznie wynika, że uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie ma wtedy, gdy wystawione dowody dokumentujące zakupy i wystawione na ich podstawie dokumenty celne nie odpowiadają faktowi zdarzenia gospodarczego, a w szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy drugiej instancji zgadza się ze stwierdzeniem Urzędu Skarbowego [...], iż w przedmiotowej sprawie import środków transportu nie miał miejsca. W związku z czym decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] Nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
O braku importu świadczą materiały przesłane przez Ministerstwo Finansów, z których wynika iż:
1. firmy francuskie wymienione w fakturach zakupu naczep nigdy nie kupowały, ani nie sprzedawały pojazdów widniejących na fakturach,
2. właściciele bądź przedstawiciele firm widniejących na fakturach jako sprzedawcy nie prowadzili interesów z polskimi kontrahentami, nie znają także A. U.
3. osoby wymieniane jako wystawcy faktur , bądź byli właściciele pojazdów nie istnieją lub nigdy nie prowadziły działalności lub też nigdy nie byli właścicielami przedmiotowych pojazdów,
4. Prefektura w Moselle, która jakoby rejestrowała pojazdy oświadczyła, że żaden numer rejestracyjny zaczynający się na literę "W" nie został nadany w tej prefekturze (na francuskich dowodach rejestracyjnych naczepy KOGEL mają numery rejestracyjne: 2212 WWK 57 i 9121 WWL 57, naczepa SCHMITZ 2455 WWE 57),
5. dowody rejestracyjne są sfałszowane, są w nich liczne błędy ortograficzne, a numery ich serii nie odpowiadają żadnym francuskim numerom rejestracyjnym,
6. pieczęcie widniejące na zaświadczeniu dotyczącym pojazdu są inne niż faktycznie stosowane, a okres ważności takiego zaświadczenia wynosi 15 dni a nie jak wpisano 3 miesiące,
7. francuskie organy celne oświadczyły, iż nie zarejestrowały takiej sprzedaży eksportowej do Polski,
8. w zakresie zakupu ciągnika siodłowego Mercedes ustalono, że firma [...] nie wystawiła rachunku dokumentującego sprzedaż takiego pojazdu, a odcisk stempla na rachunku jest nieznany właścicielowi firmy; ponadto ustalono, że na
podstawie przedmiotowego rachunku nie wystawiono żadnych dokumentów celnych lub wywozowych.
Ponadto Izba Celna [...] w odpowiedzi na pismo Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] pismem nr [...] udzieliła informacji, że przedmiotowe pojazdy nie figurują w ewidencjach przewozowych Urzędu Celnego [...] , czyli nie przekroczyły granicy.
Również sam podatnik w toku rozprawy głównej w Sądzie Rejonowym w dniu [...] wyjaśnił, iż:
naczepy kupił w Polsce z ogłoszenia w gazecie "Auto Giełda",
transakcja została zrealizowana na CPN [...] naprzeciwko Terminala; tam oglądał przedmiotowe naczepy, zapłacił za nie i dostał komplet dokumentów niezbędny do dokonania odprawy celnej,
nie udzielał żadnych pełnomocnictw do reprezentowania swojej osoby,
dokonał odpraw celnych osobiście, a następnie dokonał rejestracji pojazdów w Urzędzie Miasta i Gminy [...].
Potwierdzając fakt nieudzielania pełnomocnictwa, trudno dać wiarę, iż strona nie wiedziała, że posługiwała się sfałszowanymi dokumentami, gdyż były wystawione na jej imię i nazwisko (faktury zakupu oraz rachunek).
Ponadto samo stwierdzenie, iż naczepy zostały zakupione na CPN [...] stanowi potwierdzenie braku importu, gdyż zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez import towarów rozumie się przywóz towarów na polski obszar celny.
Argument pełnomocnika strony odnośnie potwierdzenia przez Europejski Rejestr Pojazdów [...] , iż pojazdy były rejestrowane za granicą Polski i bez znaczenia jest czy była to Francja czy Niemcy jest nietrafny, ponieważ:
w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] , w poz. Nr 15 kraj wysyłki/exportu figuruje "Francja",
w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] , w poz. Nr 15 kraj wysyłki/exportu figuruje "Francja",
w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...], w poz. Nr 15 kraj wysyłki/exportu figuruje "Niemcy",
w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] w poz. Nr 15 kraj wysyłki/ exportu figuruje "Francja"
W związku z tym, powyższe dokumenty SAD stanowią o zdarzeniu gospodarczym, które nie miało miejsca.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - A. U. powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] zarzucił:
1. obrazę przepisów art. 19 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez odmowę uznania prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokumentów celnych i uznanie w zaskarżonej decyzji, iż nie miała miejsca czynność importu towarów na polski obszar celny.
2. niezgodnie z przepisami § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalenie, iż podatnik nie spełniał wymogów dla uzyskania zwrotu podatku VAT w związku z wystawieniem dokumentów celnych dotyczących czynności które nie zostały dokonane,
3. obrazę przepisów art. 194 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
4. naruszenie art. 210 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez nie wykazanie konkretnych faktów i dokumentów w rozbiciu na poszczególne miesiące, których dotyczy decyzja.
5. naruszenie art. 121 § 2 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez nie poinformowanie strony o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego,
Wniósł też o uchylenie decyzji obu instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności rozstrzygnięć organów podatkowych odmawiających podatnikowi uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokumentów celnych SAD z uwagi na to, iż zdarzenia gospodarcze z nich wynikające w ogóle nie zaistniały (import środków transportu nie miał miejsca). Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w tej konkretnej i zaskarżonej sprawie podatkowej; z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius).
Wniesiona skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skład orzekający wskazuje, iż art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym (w niniejszej sprawie JDA SAD), a nie tylko przeciwko treści dokumentu. Daje to możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego w zakresie treści, jak również w zakresie autentyczności przez wskazanie na jego sfałszowanie lub pochodzenie od organu niewłaściwego. Organom podatkowym przysługuje prawo odmowy wiarygodności dokumentom urzędowym po przeprowadzeniu postępowania przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (por. np. wyrok NSA z dnia 7 października 1999, sygn. akt I SA/Po 2776/98).
W niniejszej sprawie, organy podatkowe korzystając z międzynarodowej pomocy prawnej przeprowadzonej za pośrednictwem polskiego Ministerstwa Finansów u kontrahentów francuskich, francuskich organów ewidencji pojazdów oraz francuskich organów celnych rejestrujących eksport samochodów do Polski uprawnione były do stwierdzenia, że wystawione dowody dokumentujące zakupy środków transportów do Polski i wystawione na ich podstawie dokumenty celne (w tym SAD) nie odpowiadają faktycznym zdarzeniom gospodarczym, a A. U. nie mógł być importerem owych środków transportu. Sam zresztą pełnomocnik skarżącego w skardze potwierdza, iż z prawomocnego wyroku sądu karnego wynika, iż A. U. posługiwał się fałszywymi dokumentami mającymi udokumentować import pojazdów i że postępowanie jego klienta w tym zakresie "... należy niewątpliwie uznać za występek nagany". O fikcyjności importu np. naczep świadczą również same zeznania A. U. złożone w toku rozprawy karnej przed sądem rejonowym w dniu 15.04.2002 r., gdzie wyjaśnił, że transakcja " importu naczep" została zrealizowana na CPN [...] naprzeciwko Terminalu, tam oglądał naczepy, zapłacił za nie i dostał komplet dokumentów niezbędnych do dokonania odprawy celnej.
Obalenie domniemania prawdziwości dokumentów celnych co do faktu importu środków transportu zostało w końcu oparte na informacji Izby Celnej [...] nr [...], że pojazdy wymienione w przedmiotowych dokumentach SAD, nie figurują w ewidencjach przewozowych urzędu celnego, czyli że nie przekroczyły one legalnie granicy polskiej.
Z tych zatem powodów, organy podatkowe stwierdzając, że wystawione zagraniczne faktury dokumentujące zakup środków transportu i wystawione na ich podstawie dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - uprawnione były do zastosowania § 50 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 lit. "a" oraz pkt.5 lit."a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) odmawiając skarżącemu prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokumentów celnych.
Nie dopatrując się ponadto, by zaskarżone decyzje naruszały przepisy prawa procesowego - na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/K Nikodem /-/W.Zygmont /-/J.Małecki
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło