I OSK 469/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-02-20
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Zbigniew Rausz, Barbara Skrzycka - Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wywłaszczeniowe z 1952 r. wydane na podstawie dekretu z 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, w którym brak jest opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej oraz wezwania właściciela do odstąpienia nieruchomości za określoną cenę, jest dotknięte wadą nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował art. 4 ustawy z 1951 r. zmieniającej dekret z 1949 r., stosując przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania orzeczenia wywłaszczeniowego. Sąd uznał jednak, że zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu z 1949 r. przez organ nadzoru był zasadny, gdyż brak jest dowodów na wydanie opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej oraz wezwania właściciela do odstąpienia nieruchomości za określoną cenę, co stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Miasta [...] od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę Miasta na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzją tą Prezes stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1952 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Organ nadzoru uznał, że orzeczenie wywłaszczeniowe było dotknięte wadą nieważności z powodu niespełnienia wymogów formalnych wynikających z dekretu z 1949 r., w tym braku opinii prezydium WRN i wezwania do odstąpienia nieruchomości za określoną cenę. WSA w Warszawie oddalił skargę Miasta, uznając decyzję organu nadzoru za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska /spr./, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Barbara Skrzycka - Pilch, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 187/05 w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 187/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku A. M. S., P. S. i B. V. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 3 lipca 1997 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 grudnia 1952 r.,
nr S.A.Adm.II/Za/87/51 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej jako parcela nr 225 - uchylił w całości w/w decyzję oraz stwierdził nieważność orzeczenia z dnia 11 grudnia 1952 r. w części dotyczącej parceli nr 225.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 3 lipca 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku J. S. (J. S. - byłej współwłaścicielki nieruchomości) oraz I. G. (spadkobierczyni T. i A. J.) odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 11 grudnia 1952 r., wydanego na podstawie art. 10 i art. 21 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31), o wywłaszczeniu z dniem 13 listopada 1952 r. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej współwłasność T. i A. J. oraz J. S. na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...].
Następnie decyzją z dnia 22 grudnia 1998 r., nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymał w mocy decyzję z dnia 3 lipca 1997 r. Jednakże wyrokiem z dnia 9 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 201/99, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A. S., B. V. i P. S. uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22 grudnia 1998r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że aczkolwiek z akt sprawy wynika, że była współwłaścicielka J. S. (S.) zmarła w dniu 16 lipca 1998 r., to w postępowaniu zakończonym decyzją dnia 22 grudnia 1998 r. nie brali udziału wszyscy spadkobiercy zmarłej.
Po ustaleniu kręgu wszystkich spadkobierców spadkodawczyni J. S., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ponownie rozpoznał sprawę i dokonał oceny legalności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia 11 grudnia 1952 r., a także postępowania zakończonego decyzją z dnia 3 lipca 1997 r., nr [...], wskazując, że na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogły być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami tegoż dekretu.
Przepis art. 5 dekretu nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek uzyskania zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości, które to zezwolenie, w myśl art. 5 ust. 2 dekretu, musiało być poprzedzone stosowną opinią prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej. Organ podniósł, że wprawdzie w aktach sprawy znajduje się zezwolenie Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego udzielone w dniu 27 września 1951 r., nr IN.I.E./452/631/51, Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...] jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, ale
brak jest opinii wymienionej w art. 5 ust. 2 dekretu, a która zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 pkt 2 dekretu, powinna stanowić załącznik wniosku o wywłaszczenie.
Zdaniem organu, w sprawie nie zachowano ustawowych warunków poprzedzających wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a ponadto rażąco naruszono przepisy określające tryb prowadzenia tego postępowania. Organ podniósł, że brak jest dowodu, z którego wynikałoby, że opinia, o której była wyżej mowa, została kiedykolwiek wydana, co oznacza, iż w postępowaniu wywłaszczeniowym rażąco naruszono art. 5 ust. 2 oraz art. 7 ust. 3 pkt 2 dekretu. Rażąco poza tym naruszono art. 8 ust. 1 dekretu, który zobowiązywał wykonawcę narodowych planów gospodarczych do wezwania właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu nieruchomość za cenę określoną - na podstawie art. 28 dekretu - przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. W aktach sprawy brak jest wezwania byłego właściciela do odstąpienia nieruchomości, z podaniem określonej ceny, a także brak jest, wymaganego w art. 21 ust. 1 dekretu, dokumentu potwierdzającego fakt przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej w postępowaniu zakończonym orzeczeniem z dnia 11 grudnia 1952 r., w tym protokołu z takiej rozprawy.
W ocenie organu nadzorczego, niespełnienie warunków określonych przepisami art. 5, art. 7 ust. 3 i art. 21 ust. 1 dekretu, stanowi rażące naruszenie prawa w postępowaniu wywłaszczeniowym, co spełnia przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Organ podniósł, że orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia 11 grudnia 1952 r. było przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 20 stycznia 1999 r., nr [...]. Decyzją tą odmówiono stwierdzenia nieważności tego orzeczenia w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr 227, a więc innej nieruchomości.
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 241/99, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 20 stycznia 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 11 czerwca 1996 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd zwrócił uwagę m.in. na istniejące w aktach sprawy luki w materiale stanowiącym podstawę wydania decyzji, a także na fakt, że niektóre dokumenty świadczą o rozstrzygnięciach rażąco naruszających prawo.
W szczególności wskazano, że w aktach nie ma dokumentów wymaganych przepisami art. 5, art. 7 ust. 3 i art. 17 ust. 1 dekretu oraz samego wniosku o wywłaszczenie, a także zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, zaświadczenia o lokalizacji Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego i protokołu z rozprawy administracyjnej. W ocenie Sądu, tego rodzaju braki uzasadniają wątpliwości co do zachowania w sprawie trybu przewidzianego dla wywłaszczenia nieruchomości oraz co do złożenia właścicielowi oferty nabycia nieruchomości z podaniem ceny.
Organ nadzoru podkreślił, że skoro orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia 11 grudnia 1952 r. zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, to ocena prawna legalności dokonanego wywłaszczenia pozostaje aktualna także w odniesieniu do orzeczenia dotyczącego wywłaszczenia parceli nr 225, jako wydanego w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej.
Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stała się przedmiotem skargi Miasta [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W powołanym na wstępie wyroku z dnia 27 października 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) skargę tę oddalił.
Sąd wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest regulowanym przez prawo procesowe ciągiem czynności procesowych podejmowanych przez organa nadzoru. Organ nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzyganej w decyzji kontrolowanej. Organ nadzoru staje wobec kwestii czysto prawnych, które powinny być rozstrzygnięte wedle zasad stosowania kasacji.
W ocenie Sądu, zasady te nie zostały naruszone w zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wydanej po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 201/99, decyzji ostatecznej tego organu z dnia 22 grudnia 1998 r. Wyrok ten pozostawił w obrocie prawnym wydaną w postępowaniu nadzorczym decyzję pierwszoinstancyjną z dnia 3 lipca 1997 r. Oznacza to, że organ nadzoru zobowiązany był po raz drugi rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 grudnia 1952 r., nr S.A.Adm.II.Za/87/51 w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr 225. Kontrolowane orzeczenie zostało wydane w postępowaniu zwykłym, Naczelny Sąd Administracyjny natomiast uchylił decyzję ostateczną wydaną w postępowaniu nadzorczym wyłącznie z przyczyn proceduralnych i nie zawarł w swoim wyroku oceny prawnej odnoszącej się do rozumienia wchodzących w rachubę przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ nadzoru, w zależności od wyniku dokonanych ustaleń poczynionych w nowym postępowaniu odwoławczym, mógł wydać każde rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 K.p.a.
Sąd stwierdził, że stanowisko skarżącego, iż w postępowaniu odwoławczym należało uchylić decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, aby zachować prawo strony do dwóch instancji jest niewłaściwe. W przedmiotowej sprawie decyzja kasatoryjna stanowiłaby naruszenie art. 138 § 2 K.p.a, albowiem jest to przepis wyjątkowy, stąd też podlega wykładni ścisłej.
Za nietrafne Sąd uznał także stanowisko skarżącego, że organ wydając orzeczenie objęte postępowaniem nadzorczym zobowiązany był stosować przepisy
obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Pogląd taki pozostaje w sprzeczności z treścią art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r., Nr 4, poz. 25), który to artykuł wszedł w życie z dniem 31 stycznia 1952 r. Stanowi on, że postępowanie wywłaszczeniowe, będące w toku w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., ma być nadal prowadzone zgodnie z przepisami niniejszej ustawy. Językowa wykładnia tego przepisu jest wystarczająca do ustalenia jego treści. Przepis wyraźnie odróżnia ustawę od dekretu. Gdyby nawet w powyższym przepisie wyraz "ustawy" występował bez wyrazu poprzedzającego "niniejszej", jego rozumienie byłoby takie samo. Tak więc kontrolowane postępowanie administracyjne nie mogło być zakończone na podstawie uchylonych przepisów. Konieczne było przeprowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia uwzględniającego stan prawny z daty wydania przedmiotowego orzeczenia.
Ustawa z dnia 29 grudnia 1951 r. (Dz.U. Nr 4, poz. 25) swoim artykułem 1 pkt 3 nadała nowe brzmienie art. art. 5, 6, 7 ust. 1 dekretu z 1949 r., z mocą obowiązującą od dnia 31 stycznia 1952 r. Stosownie do nowego brzmienia art. 5 i art. 7 ust. 3 pkt 2 dekretu, zezwolenie na nabycie nieruchomości mogło nastąpić na podstawie opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej, która powinna zawierać stwierdzenie, że nabycie nieruchomości objętej wnioskiem, jest niezbędne dla zrealizowania zamierzenia wykonawcy narodowych planów gospodarczych. Ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości powinien złożyć Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wniosek o udzielenie zezwolenia wraz z odpisem opinii prezydium właściwej rady narodowej. Wymaganego odpisu opinii w aktach sprawy nie ma. Dlatego też, zdaniem Sądu, organ nadzoru trafnie wskazał, że skoro brak jest jakiegokolwiek dowodu, aby przedmiotowa opinia została kiedykolwiek wydana, to tym samym w postępowaniu administracyjnym rażąco naruszono znowelizowane przepisy w omawianej materii, a także przepis art. 8 ust. 1 dekretu z 1949 r., który zobowiązywał wykonawcę narodowych planów gospodarczych do wezwania właściciela nieruchomości, niezbędnej do realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę, określoną - na podstawie art. 28 dekretu - przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. W aktach sprawy nie ma też wezwania byłego właściciela do odstąpienia nieruchomości za cenę określoną stosownie do przepisu art. 28 dekretu.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu skarżącego, że stanowisko organu nadzoru co do nie przeprowadzenia rozprawy uwłaszczeniowej powinno być poparte środkami dowodowymi. Podkreślił, że sama wzmianka w przedmiotowym orzeczeniu o przeprowadzeniu rozprawy nie ma znaczenia rozstrzygającego, jeżeli nie ma dowodów, że faktycznie rozprawa odbyła się. Dowodem przeprowadzenia rozprawy jest protokół rozprawy, a skoro w aktach sprawy go nie ma, to organ nadzoru miał prawo uznać, że rażąco naruszony został art. 21 dekretu.
Od powyższego wyroku Miasto [...] wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:
1) art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych polegającą na przyjęciu, że całe postępowanie wywłaszczeniowe, włącznie z tą jego częścią, która dokonana była do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r., powinno być przeprowadzone według stanu prawnego z daty wydania decyzji wywłaszczeniowej,
2) art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przez przyjęcie, że przepis ten zobowiązywał wykonawcę narodowych planów gospodarczych do wskazania w wezwaniu do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości konkretnej ceny sprzedaży, a nie jedynie podstawy jej ustalenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące Miasto [...] wskazało, że, w jego ocenie, nie miało miejsca naruszenie art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, bowiem brzmienie tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że intencją ustawodawcy było, aby postępowania toczące się w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. prowadzone były w dalszym swoim toku tych według nowych przepisów. Czynności dokonane przed wejściem w życie tych przepisów nie traciły jednak waloru zgodności z prawem.
Zdaniem skarżącego, nietrafne jest także stwierdzenie naruszenia przez organ wywłaszczeniowy art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, bowiem przepis ten, wbrew twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, nie jest jednoznaczny. Został on nieprecyzyjnie sformułowany, o czym świadczy wymaganie całego ciągu działań, które muszą być podjęte w związku ze złożoną ofertą kupna nieruchomości. Nie wskazuje on jednoznacznie, czy cena ma być podana jednocześnie z wezwaniem do sprzedaży nieruchomości, czy też ma być, zgodnie z art. 28 dekretu, ustalona później, co może sugerować brzmienie art. 8 ust. 1 dekretu. Również sformułowanie, że prezydium wojewódzkiej rady narodowej ustali jednocześnie warunki zapłaty, wskazuje na czas przyszły dokonania tej czynności.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę I. G. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi, na podstawie art. 174 P.p.s.a., jej podstawami. Przytoczone podstawy kasacyjne determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, albowiem nie może on podjąć własnej inicjatywy w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Rola Sądu w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się wyłącznie do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów skarżącego. W konsekwencji takiego stanu rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania - zobligowany jest w rozpatrywanej sprawie wyłącznie do rozważenia prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, co do których podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia.
Skarżący w swojej skardze kasacyjnej powołuje się na naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz art. 8 ust. 1 tegoż dekretu. Naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści.
Przepis art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. był przepisem przejściowym. Ustawodawca wprowadzając zmiany w przepisach powołanego wyżej dekretu określił między innymi, że postępowania wywłaszczeniowe, będące w toku w dniu wejścia w życie ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu, będą nadal prowadzone zgodnie z przepisami "niniejszej ustawy". Ustawa ta nadawała nowe brzmienie art. 5, 6 i 7 ust. 1 dekretu, weszła zaś w życie w dniu 31 stycznia 1952 r. Do spraw będących w toku miały zatem zastosowanie przepisy tej ustawy. Innymi słowy, art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. wprowadził zasadę natychmiastowego działania tej ustawy, a tym samym i przepisów dekretu w ich nowym brzmieniu, obowiązującym od dnia 31 stycznia 1952 r., również do spraw wywłaszczeniowych będących w trakcie postępowania.
Odnosząc się do realiów rozpatrywanej sprawy trzeba stwierdzić, że w dacie wydania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] orzeczenia z dnia 11 grudnia 1952 r., nr S.A.Adm.II/Za/87/51, w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ulicach [...], oznaczonej jako parcela nr 225, obowiązywały już przepisy dekretu zmienionego ustawą z 1951 r. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji zinterpretował treść art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r.
Podzielić natomiast należy trafność wskazanej podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 8 ust. 1 dekretu. Wezwanie przewidziane w tym przepisie stanowiło ofertę w rozumieniu art. 57 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. Nr 34, poz. 311). Przepis ten przewidywał, że oświadczenie złożone drugiej stronie w celu zawarcia umowy powinno obejmować istotne postanowienia. W rozpatrywanej sprawie chodziło o zawarcie umowy sprzedaży. W myśl art. 294 K.z., przez umowę sprzedaży zbywca zobowiązywał się przenieść własność rzeczy lub inne prawo majątkowe na kupującego, który z kolei zobowiązywał się zapłacić określona cenę. W tej sytuacji, skoro cenę można było określić przez wskazanie samych podstaw do ustalenia jej w przyszłości (art. 296 K.z.), to należy uznać, że niepodanie w wezwaniu skierowanym do właściciela nieruchomości konkretnej ceny, a jedynie wyrażenie gotowości jej nabycia za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu, nie naruszało art. 8 ust. 1 dekretu (porównaj wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2000 r., sygn. akt I Sa 1184/99., publ. LEX nr 75557).
Mimo zasadności tej podstawy, skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona, gdyż rzekome naruszenie art. 8 ust. 1 dekretu stanowiło zaledwie jedną z wielu przesłanek stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 11 grudnia 1952 r.
Wychodząc z powyższych założeń Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia i stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło