II OSK 167/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-17
Skład orzekający: Maria Rzążewska, Eugeniusz Mzyk, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie nadzoru budowlanego, uwzględniając stan faktyczny po uchyleniu pozwolenia na budowę i umorzeniu postępowania w tym zakresie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 PPSA, ponieważ jego uzasadnienie wyroku nie zawierało zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowisk stron oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił stan prawny po uchyleniu pozwolenia na budowę i umorzeniu postępowania w tym zakresie, co skutkowało wadliwym uznaniem legalności decyzji umarzającej postępowanie nadzorcze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "K." na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wspólnota Mieszkaniowa zarzucała nieuwzględnienie wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego z poprzedniego postępowania oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności, w tym kwestii dopływu światła dziennego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 PPSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "K." od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie kwotę 530 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie Eugeniusz Mzyk Leszek Kiermaszek /spr./ Protokolant Magdalena Baduchowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej "K." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 251/05 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "K." na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "K." od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie kwotę 530 (pięćset trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt VII SA/WA 251/05, oddalił skargę wniesioną przez Wspólnotę Mieszkaniową "K." na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] listopada 2004 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2004 r., nr 819/2004, w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem nadzoru budowlanego w sprawie budowy obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. S. pozwolenia na budowę budynku biurowo-handlowo-usługowego na działce nr [...] usytuowanej przy ulicy T. w W. Decyzję tę Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzją wydaną w dniu [...] stycznia 2002 r. nr [...]. Na skutek skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową "K." Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 września 2003 r., sygn. akt IV SA 860/03 (Sąd I instancji błędnie określił datę wydania wyroku na 14 stycznia 2002 r.), uchylił obie powyższe decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny motywując podjęte orzeczenie stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na nieaktualnej mapie, w związku z tym nie można ustalić jaka jest odległość projektowanego obiektu od budynku na sąsiedniej nieruchomości, a co za tym idzie czy zapewniona została ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe po ustaleniu, że inwestycja została już zrealizowana. Wszczęte natomiast zostało postępowanie przed organem nadzoru budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał H. S. przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej przyjmując, że ustalenia dokonane w oparciu o tę inwentaryzację stanowić będą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy.
W kolejnej decyzji z dnia [...] października 2004 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie stwierdzając, że z inwentaryzacji geodezyjnej wynika, że odległość budynku inwestora od sąsiedniego budynku Wspólnoty spełnia wymogi określone w przepisach i normach. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił odwołania wniesionego od tej decyzji przez Wspólnotę Mieszkaniową K. i decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podzielając w całości zawarte w nim stanowisko.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu, Wspólnota Mieszkaniowa "K." zarzucała nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania zawartych w kasacyjnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2003 r., a ponadto niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, w tym kwestii dopływu światła dziennego do budynku Wspólnoty, zasłonięcia szybów wentylacyjnych garażu podziemnego oraz wpływu bezpośredniej lokalizacji budynku inwestora na zabudowę na sąsiedniej działce.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że kontrolowane decyzje organów nadzoru budowlanego odpowiadają prawu. Budynek zrealizowany przez inwestora usytuowany jest w granicy działką należącą do Wspólnoty. Żadna z części tego budynku nie wystaje na działkę skarżącej, brak jest więc podstaw do przyjęcia, że złe funkcjonowanie wentylacji ma związek z wybudowanym budynkiem. Za bezzasadny uznał Sąd I instancji zarzut pozostawienia szczeliny między garażem skarżącej, a nowopowstałym budynkiem. Odległości budynku od granicy działki odnoszą się do budowli zrealizowanych na powierzchni, istnieje zaś możliwość konserwacji ściany należącego do skarżącej garażu podziemnego, gdyż prace konserwacyjne mogą zostać podjęte od strony działki Wspólnoty. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował pogląd organów, że wyjaśniona została kwestia zacienienia mieszkań w budynku Wspólnoty, w tym zakresie nie doszło do naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.). Z opinii biegłego do spraw budowlanych wynika, że wysokość obiektu przesłaniającego (budynku inwestora) wynosi 11,36 m (od wysokości budynku 12,56 m odjęto 1,2 m, tj. wysokość na jakiej znajdują się okna). Nawet gdyby przyjąć, że - jak twierdzi skarżąca - odległość między budynkami wynosi 12,10 m, warunek określony w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie został spełniony. Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż część robót budowlanych została wykonana pomimo tego, że Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę, Sąd I instancji stwierdził, że orzeczenie o wstrzymaniu nie powoduje, że zaskarżona decyzja traci przymiot ostateczności. Brak jest w takiej sytuacji podstaw by prowadzić postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz na podstawie art. 51 tej ustawy, a takie postępowanie było prowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził również pogląd, że podnoszone przez skarżącą zagadnienia dotyczące podziału nieruchomości oraz spodziewanego spadku wartości mieszkań w budynku należącym do Wspólnoty nie mają znaczenia dla wyniku sprawy.
Wspólnota Mieszkaniowa "K." od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skargę kasacyjną, opierając ją o zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, a w szczególności:
- nierozważenie kwestii dotyczącej naruszenia przez organy administracyjne art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania,
- nierozważenie przez organy administracyjne zarzutu, czy usytuowanie budynku w granicy nie narusza interesu osób trzecich i jedynie stwierdzenie, że taki interes nie został naruszony bez dokonania własnych ustaleń w tym zakresie,
- nierozważenie zarzutu dotyczącego nierozpoznania przez organ odwoławczy wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i nieustosunkowanie się do tego wniosku,
- nierozważenie zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy art. 107 § 3 kpa.
Wskazując na powyższe skarżąca Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jedynie częściowo odniósł się do zarzutów skargi, a wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania sprowadził tylko do konieczności ustalenia, czy usytuowanie budynku odpowiada wymogom wynikającym z § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie zwrócił przy tym uwagi, ze zebrany przez organy administracyjne materiał dowodowy jest niepełny, a uzasadnienia decyzji tych organów nie odpowiadają konstrukcji prawidłowego uzasadnienia.
Uczestnik postępowania H. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W pierwszym rzędzie stwierdzić przyjdzie, że skarga kasacyjna, chociaż sporządzona przez adwokata, a zatem przez osobę legitymującą się odpowiednimi kwalifikacjami, nie odpowiada w pełni wymogom przewidzianym dla sformalizowanego pisma procesowego, jakim jest skarga kasacyjna. Autor skargi kasacyjnej przywołując przepis art. 174 ppsa nie wymienia jednak konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, dopiero z dalszego fragmentu petitum skargi kasacyjnej wynika, że została oparta o podstawę z art. 174 pkt 2 ppsa, tj. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Następnie czyniąc Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa wnoszący skargę kasacyjną w uzasadnieniu przytoczonej podstawy formułuje konkretne zarzuty zastrzegając wszak, iż wskazane uchybienia mają uzasadniać postawiony zarzut "w szczególności". Należy więc wskazać, że uzasadnienie podstawy kasacyjnej winno być sformułowane precyzyjnie, nie pozostawiając miejsca na niedopuszczalne przypuszczenia czy też domysły. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie pozwala bowiem na odniesienie się do tych innych, bliżej nie wyjaśnionych zarzutów. Chybiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 77, art.107 § 3, art.136), skoro sądy administracyjne, stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ramach wyznaczonych art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie stosował zatem bezpośrednio przepisów postępowania administracyjnego
Jednakże pomimo wskazanych uchybień zarzutowi skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 ppsa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy nie można odmówić zasadności. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli zaś w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Tylko uzasadnienie wyroku zawierające wszystkie elementy wymienione w przepisie art. 141 § 4 ppsa pozwala uznać pisemne motywy wyroku za odpowiadające konstrukcji prawidłowego uzasadnienia. Uzasadnienie wyroku spełnia dwie podstawowe funkcje, po pierwsze - umożliwia uczestnikom postępowania poznanie racji, intencji jakimi kierował się Sąd wydając określonej treści wyrok, po drugie zaś - umożliwia dokonanie właściwej kontroli rozstrzygnięcia przez Sąd drugiej instancji w razie zaskarżenia wyroku. "Zwięzłe przedstawienie stanu sprawy" w uzasadnieniu wyroku to przedstawienie faktów ustalonych przez organy w postępowaniu administracyjnym oraz dowodów na podstawie których fakty te zostały ustalone, a ponadto dowodów, którym organy odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Tak rozumiane zwięzłe przedstawienie stanu sprawy w powiązaniu z zarzutami podniesionymi w skardze oraz twierdzeniami pozostałych stron ma decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości dokonania przez Sąd kontroli wykonywania administracji publicznej przez orzekające w sprawie organy. Wynik tak dokonanej kontroli wpływa na konkretną treść rozstrzygnięcia, mającego swą podstawę prawną, która w uzasadnieniu wyroku winna zostać wyjaśniona.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była ostateczna decyzja, którą umorzone zostało postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Postępowanie to prowadzone było w stosunku do wybudowanego już budynku, na realizację którego wydana została ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę z jednoczesnym zatwierdzeniem projektu budowlanego, następnie uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2003 r., sygn. akt IV SA 860/03. Trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skoro inwestor roboty budowlane przy budowie budynku rozpoczął na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie naruszył zatem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co tym samym uzasadniało prowadzenie postępowania w trybie i na zasadach określonych w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednakże umknęło Sądowi pierwszej instancji, dokonując kontroli prawidłowości ustalenia przez organy podstawy faktycznej i dowodów, na podstawie których fakty ustalono, że kasacyjny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz późniejsza decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 6 stycznia
2004 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę doprowadziły do stanu, w którym inwestor pomimo wykonania robót budowlanych związanych z budową budynku na podstawie pozwolenia nie legitymował się już jakimkolwiek tytułem do wykonania robót oraz dokumentacją budowlaną, poza dziennikiem budowy, związaną z budową przedmiotowego budynku. Przede wszystkim inwestor nie dysponował już projektem budowlanym zawierającym projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz inne elementy, o których mowa w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że brak było dokumentacji obrazującej m.in. funkcję, formę i konstrukcję budynku, jego charakterystykę, niezbędne rozwiązania techniczne i materiałowe, a ponadto dokumentacji określającej usytuowanie, obrys i układ istniejących - w tym zrealizowanego przez inwestora - obiektów, sieci uzbrojenia terenu, układu komunikacyjnego z precyzyjnym wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej zabudowy.
Zasadnie zarzuca wnoszący skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do istotnej kwestii, a mianowicie, że zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody były niewystarczające do przyjęcia, że budowa wykonana została zgodnie z prawem, w konsekwencji do rozstrzygnięcia sprawy. Dowody te praktycznie sprowadzały się do inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, sporządzonej przez geodetę oraz jednozdaniowego stwierdzenia rzeczoznawcy budowlanego odnośnie jednego z warunków technicznych. Podzielając pogląd o niekompletności materiału dowodowego zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Odesłanie do ostatnio wymienionego przepisu oznacza, że odnosi się on również do przypadku, gdy roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Wyżej zaś wskazano, że uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie umorzenie postępowania w tym przedmiocie doprowadziło do stanu, że inwestor nie posiada tytułu do wykonania robót budowlanych. Zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, że w takiej sytuacji nie można inwestorowi postawić zarzutu, że realizował roboty budowlane niezgodnie z przepisami, gdyż w okresie ważności pozwolenia budowlanego. Dlatego usprawiedliwia to prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane jako przypadek inny niż określony w art. 48 albo w art. 49b. W postępowaniu takim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przy wykorzystaniu instytucji, o której mowa w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, o ile nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, organ winien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Podstawę do wydania takiej decyzji stwarza przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu ostatnio powołanego przepisu oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 ustawy Prawo budowlane). Dokumentacja budowy - wobec braku projektu budowlanego - winna zawierać również elementy takie jak w przypadku opracowania projektu budowlanego. Zatem dopiero taka dokumentacja powykonawcza pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym wypadku budowa budynku, wykonane zostały zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Pozwala wreszcie na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu. Ocena w tym zakresie obejmuje badanie całego wachlarza zagadnień związanych z oddziaływaniem jednej nieruchomości na drugą, chociaż słusznie Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd, że stwierdzenie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co do zasady oznacza, że usprawiedliwione interesy osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie zostały naruszone.
Wykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Z kolei w przypadku niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie stanowi to podstawę do wydania decyzji bądź o rozbiórce obiektu lub jego części, bądź o zastosowaniu innego środka na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2, stosując odpowiednio oba te przepisy z mocy upoważnienia zawartego w art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
Powyższe rozważania skłaniają do dodatkowej konkluzji, że w przypadku gdy inwestor wykonał roboty budowlane przy budowie obiektu na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia, następnie uchylonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie jest możliwe wydanie w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, stosując odpowiednio te przepisy z mocy art. 51 ust. 7 tej ustawy, decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie takie, wobec prawnej konieczności podjęcia merytorycznych decyzji, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, nie jest bowiem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, a stwierdzenie tej przesłanki stwarza dopiero podstawę do umorzenia postępowania. Co więcej, wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20 września 2005 r. oznaczało, że inwestor przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu do nowelizacji tego przepisu dokonanego przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 163, poz. 1364). W obowiązującym od dnia 21 września 2005 r. stanie prawnym dokumentacja powykonawcza winna zaś zostać dołączona do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu, chyba że jest to obiekt zaliczony do kategorii wymienionej w art. 55 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do którego w dalszym ciągu wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.
Przedstawione wyżej okoliczności wskazują na brak korelacji pomiędzy przedstawieniem stanu sprawy, a podstawą prawną rozstrzygnięcia, tj. przepisem art. 151 ppsa i jej uzasadnieniem, poprzez przyjęcie, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja nie narusza prawa. Uzasadnionym okazał się więc zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji proceduralnej normy art. 141 § 4 w związku z art. 151 ppsa w stopniu mogącym mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy.
Z przytoczonych powodów wobec usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 ppsa i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego, które sprowadzają się do opłaty sądowej poniesionej przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną i kosztów zastępstwa adwokackiego, orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło