III SA/Gd 261/05
WyrokWSA w Gdańsku2005-10-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem przez pracodawcę, który zatrudniał mniej niż 20 pracowników, może być uznane za rozwiązanie z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych?Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem przez pracodawcę zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, które nie nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika zgodnie ze szczególnymi przepisami, nie jest uznawane za rozwiązanie z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. W związku z tym, osoba, której stosunek pracy został rozwiązany w ten sposób, nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego W. P. przez organy administracji. Kluczową kwestią było ustalenie, czy rozwiązanie stosunku pracy z wnioskodawczynią nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Organy obu instancji uznały, że rozwiązanie nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę, który zatrudniał mniej niż 20 pracowników, i nie było związane z przyczynami leżącymi po stronie pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Skarżąca kwestionowała sposób wyjaśnienia tej okoliczności przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./, , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 kwietnia 2005 roku nr [...] w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 kwietnia 2005 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 252), art. 37 k ust.1, art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania W. P., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 15 lutego 2005 r. w przedmiocie odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17.07.2004 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organy podały m.in., że W. P. została zarejestrowana
w dniu 8 czerwca 2004 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna
z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 16 czerwca 2004 r.
W dniu 16 lipca 2004 r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia 15 lutego 2005 r. odmówił W. P. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17.07.2004 r. ze względu na to, iż rozwiązanie umowy o pracę z wnioskodawczynią nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 20a lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W. P. odwołała się od decyzji, domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 17.07.2004 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano, iż strona nie spełnia wymogów, od których uzależnione zostało prawo do świadczenia przedemerytalnego, określonych w art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem nie osiągnęła wymaganego wieku 58 lat dla kobiet (pkt 1); rozwiązanie ze stroną stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy (pkt 2); nie legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym co najmniej 35 lat dla kobiet do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (pkt 3).
Odwołująca nie spełnia również pozostałych wymogów określonych w punktach 4 i 5 powołanego przepisu.
W postępowaniu administracyjnym ustalono, iż rozwiązanie stosunku pracy przez "A" Sp. z o.o. Ochrona Osób i Mienia z siedzibą we W. z W. P. nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę w oparciu o art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Powyższą okoliczność potwierdza świadectwo pracy z dnia 14.05.2004 r., pisma "B" Sp. z o.o. Ochrona Osób
i Mienia z siedzibą we W. z dnia 26.04.2004 r. L.dz.313/04 i z dnia 29.09.2004 r. nr [...] oraz protokół przesłuchania strony przez organ I instancji z dnia 28.01.2005 r.
W piśmie z 29.09.2004 r. były pracodawca odwołującej jednoznacznie stwierdził,
że rozwiązanie umowy o pracę z W. P. z za wypowiedzeniem nie wynikało z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i nie nastąpiło na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90 poz. 844 ze zm.)
Organ odwoławczy wskazał, że stosunek pracy odwołującej z "C" Sp. z o.o. Ochrona Osób i Mienia z siedzibą we W. nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 20a lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem rozwiązanie stosunku pracy nie miało miejsca
w zakładzie pracy zatrudniającym mniej niż 20 pracowników. Okoliczność ta została potwierdzona pismem spółki z dnia 10.01.2005 r.
Skarżąca W. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17.07.2004 r. W uzasadnieniu zakwestionowała sposób wyjaśnienia przez organy administracji okoliczności rozwiązania z nią stosunku pracy przez pracodawcę. Zdaniem skarżącej, były pracodawca uchyla się od złożenia prawidłowego, zgodnego z prawdą oświadczenia w przedmiocie rozwiązania z nią stosunku pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
W dniu 1 sierpnia 2005 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Z uwagi na to, iż organ II instancji w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 ustawy z dnia
30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz.1252), osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2 - (art. 29 ust. 3 powołanej ustawy).
Dla oceny materialnoprawnych przesłanek do przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego należało zatem stosować przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Świadczenie przedemerytalne – w myśl art. 37k ust. 1 powołanej ustawy - przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85,
Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub
5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4.
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby – (art. 37l ust. 1 ustawy).
W ocenie organów administracji, strona nie spełnia wymogów, od których uzależnione zostało prawo do świadczenia przedemerytalnego, określonych w art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W niniejszej sprawie kwestią sporną był tryb rozwiązania stosunku pracy przez "E"
Sp. z o.o. Ochrona Osób i Mienia z siedzibą we W. ze skarżącą.
Organy administracji trafnie przyjęły, iż nie został on rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 20a lit. a ustawy o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu. Za taką przyczynę ustawodawca uznał rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników.
Sąd zauważa, iż w obrocie prawnym znajduje się świadectwo pracy z dnia 14.05.2004 r., z treści którego wynika, iż rozwiązanie stosunku pracy przez "F" Sp. z o.o. Ochrona Osób
i Mienia z siedzibą we W. ze skarżącą nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę
w oparciu o art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Podkreślić przy tym należy,
iż z akt sprawy nie wynika, że skarżąca występowała do pracodawcy oraz sądu pracy o jego sprostowanie.
Natomiast inne dowody powołane w treści zaskarżonej decyzji pozwoliły organom przyjąć, że rozwiązanie tego stosunku pracy nie miało miejsca w zakładzie pracy zatrudniającym mniej niż 20 pracowników.
Skoro zatem rozwiązanie umowy o pracę ze skarżącą za wypowiedzeniem nie wynikało z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i nie nastąpiło na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90 poz. 844 ze zm.), to nie było podstaw do przyjęcia, iż skarżąca spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podważenia tych ustaleń dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a., a nadto ocena zebranego materiału dowodowego jaką przeprowadziły organy zgodna jest z wymogami jakie nakreśla art. 80 k.p.a.
Ustosunkowując się do zawartego w skardze żądania przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17.07.2004 r. podkreślić należy, iż sądy administracyjne – w myśl art. 184 Konstytucji RP – sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu.
Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli administracji publicznej.
Uznawszy, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.art. 29 ust. 2art. 37art. 2 ust. 1 pkt 20aart. 30 § 1 pkt 2art. 119 pkt 2art. 120 ustawyart. 1 § 1art. 134 § 1 ustawyart. 29 ust. 2 ustawyart. 29 ust. 3art. 37k ust. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło