IV SA/Wa 1152/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2005 r., znak [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r., znak [...], orzekającą o wymeldowaniu H. K. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż organ I instancji nie podjął wystarczających kroków celem dokładnego wyjaśnienia okoliczności opuszczenia lokalu przez H. K.. W szczególności organ nie zweryfikowął twierdzeń H. K. odnośnie interwencji policji, jakie miały mieć miejsce w lokalu, wadliwie ograniczył się do przesłuchania zaledwie dwóch świadków, pozostających w bliskich związkach z Z. K. oraz nie zbadał przyczyn opuszczenia przez H. K. nieruchomości przy ul. [...] w W.. Decyzja pierwszo instancyjna została zatem podjęta przedwcześnie, bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisu art.7 i 77§1 k.p.a. W tej sytuacji postępowanie wyjaśniające należy przeprowadzić ponownie. Skargę na powyższą decyzję wniosła Z. K., zarzucając zaskarżonej decyzji: (-) naruszenie art.129§2 k.p.a. poprzez rozpatrzenie przez organ odwołania złożonego po upływie terminu do jego wniesienia, (-) naruszenie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm.) poprzez bezpodstawne niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, w której przesłanki do jego zastosowania zostały spełnione. Skarżąca wskazała, iż "ma interes prawny w złożeniu powyższej skargi, który wynika z art.30 ustawy w związku z art.50§1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc iż skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie. Z. K. wprawdzie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, niemniej nie jest jego właścicielką (właścicielką jest jej małoletnia córka K. K.). Można zatem mówić wyłącznie o interesie faktycznym skarżącej (chęć usunięcia z mieszkania skonfliktowanego z nią męża), nie zaś o interesie prawnym, niezbędnym do wniesienia skargi. Na rozprawie w dniu 7 października 2005 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż jego mocodawczyni działa w imieniu własnym, wywodząc swój własny interes prawny z art.30 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz z art.147§2 kodeksu wykroczeń, nie zaś jako przedstawiciel małoletniej właścicielki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało oddalić albowiem skarżąca nie posiadała interesu prawnego do jej wniesienia. Zgodnie z art.50§1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest: 1) każdy, kto ma w tym interes prawny, 2) prokurator, 3) Rzecznik Praw Obywatelskich, 4) organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności – w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, 5) inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skarżąca nie należy do podmiotów wymienionych w pkt 2 – 4 powyżej. Nie jest także podmiotem, któremu jakakolwiek ustawa szczególna przyznawałaby indywidualne uprawnienie do wniesienia skargi. W tej sytuacji niezbędnym warunkiem do skutecznego wniesienia skargi było wykazanie przez skarżącą, iż posiada ona interes prawny w sprawie. Chodzić przy tym mogło wyłącznie o w ł a s n y interes Z. K. zasadzający się na tym, iż wynik postępowania sądowadministracyjnego dotyczy w sposób b e z p o ś r e d n i takich uprawnień lub obowiązków skarżącej, wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm.) - zwanej dalej "ustawą meldunkową" - lub z innych przepisów prawa materialnego, na których zakres wpływa wymeldowanie lub odmowa wymeldowania z nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] w W. (zwanej dalej "nieruchomością sporną") H. K. i który nie byłby interesem o charakterze wyłącznie faktycznym. Własny interes prawny skarżącej występowałby w ocenie Sądu wtedy, gdyby skarżąca była właścicielem (współwłaścicielem) spornej nieruchomości. Z zasady ochrony podmiotowego prawa własności, funkcjonującej zarówno na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego wywodzić bowiem należy, iż właściciel nieruchomości winien mieć możność skutecznej kontroli działań organu administracji publicznej dotyczących zameldowania osoby trzeciej w jego lokalu lub jej wymeldowania. Nie ulega kwestii, iż skarżąca nie jest właścicielem spornej nieruchomości. Wyłącznym użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem posadowionego na tym gruncie budynku jest bowiem córka skarżącej i H. K. K. K. K. (co potwierdza odpis z księgi wieczystej nieruchomości – k.17 akt administracyjnych). Oznacza to, iż interes prawny w sprawie nie może przysługiwać skarżącej. Źródłem tego interesu nie może być fakt, iż skarżąca jest również zameldowana w spornym lokalu (w przypadku osoby współzameldowanej w lokalu, nie będącej jednak jego właścicielem można co najwyżej mówić o istnieniu interesu faktycznego w wymeldowaniu innej osoby współzameldowanej, nie zaś interesu prawnego upoważniającego do wzięcia udziału w stosownym postępowaniu administracyjnym). Nie jest nim również to, iż skarżącą należałoby traktować – tak jak o to wnosił na rozprawie jej pełnomocnik – jako administratora spornej nieruchomości w rozumieniu art.30 ust.1 ustawy meldunkowej, zobowiązanego tym przepisem do zawiadomienia organu meldunkowego o niedopełnieniu przez H. K. obowiązku wymeldowania się (uchybienie przez administratora obowiązkowi z art.30 ust.1 ustawy meldunkowej jest wykroczeniem, podlegającym grzywnie lub naganie zgodnie z art.147§2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń – Dz.U. nr 12, poz. 144 z późn.zm.). W ocenie Sądu swoisty "własny interes", jaki w związku z treścią art.30 ust.1 ustawy meldunkowej można przypisać administratorowi lokalu należy ściśle wiązać z bardzo wąskim zakresem obowiązku, którego osoba ta jest adresatem. Interes ten sprowadza się wyłącznie do wywiązania się przez administratora lokalu z obowiązku poinformowania właściwych organów o zaistnieniu podstaw do wymeldowania z tego lokalu osoby, która go opuściła. Dokonanie zawiadomienia przez administratora powoduje wygaśnięcie zarówno jego zobowiązania, jak i jego swoistego interesu. Istnienie, czy też nawet wywiązanie z tego obowiązku nie prowadzi natomiast do powstania interesu administratora w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania. Podkreślić należy, iż: 1) zawiadomienie dokonane przez administratora postępowania tego nie wszczyna a co najwyżej może być podstawą do rozważenia przez organ zasadności jego wszczęcia z urzędu, 2) nie sposób uznać aby wszczęte z urzędu postępowanie o wymeldowanie, w jakimkolwiek stopniu dotyczyło indywidualnych praw lub obowiązków administratora lokalu. Z punktu widzenia tych praw i obowiązków jest to zatem postępowanie obojętne. Osoba taka nie jest zatem legitymowana do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym (nie spełnia kryteriów z art.28 k.p.a.) ani też do złożenia skargi do sądu administracyjnego (nie spełnia kryteriów z art.50 p.p.s.a.). Z tych względów na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.