II OSK 65/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-10-06

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Maria Czapska – Górnikiewicz, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu wskutek wykonania eksmisji stanowi przesłankę do wymeldowania z pobytu stałego, mimo utraty mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu wskutek wykonania eksmisji stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Pozostałe elementy przepisu art. 15 ust. 2, konieczne do zaistnienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji o wymeldowaniu, pozostały w mocy pomimo utraty mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu J. D. z pobytu stałego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że samo opuszczenie lokalu wskutek eksmisji nie jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.), Henryk Ożóg, Protokolant Dorota Korybut - Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2004r., sygn. akt 3 II SA/Łd 632/03 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2003 r. , Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) oddala skargę kasacyjną 2) przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata E. W. kwotę 180 zł. ( sto osiemdziesiąt złotych) z tytułu nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego adwokata ustanowionego z urzędu. UZASADNIENIE. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...].04.2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...].03.2003 r. w sprawie wymeldowania J. D. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Łodzi. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd stwierdził, iż bezspornym jest w rozpoznawanej sprawie, że eksmisja wykonana została skutecznie zgodnie z sądowym tytułem wykonawczym z dnia 19. 02. 1999 r. i stanowiła podstawę do podjęcia decyzji o wymeldowaniu J. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Łodzi, gdyż w czasie orzekania o wymeldowaniu skarżący nie przebywał w spornym lokalu. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie ma znaczenia fakt utraty uprawnień do przebywania w lokalu, a jedynie istotne jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Trafnie w ocenie Sądu I instancji organy administracji oceniły, iż opuszczenie lokalu wskutek wykonania eksmisji jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniósł J. D. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) przez przyjęcie, że wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu jest opuszczenie lokalu. W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej wskazano, że wydanie decyzji o wymeldowaniu z lokalu możliwe jest w dwu sytuacjach przy kumulatywnym spełnieniu wymogów określonych w przepisach, i tak: - gdy nastąpi utrata uprawnień, o których mowa w art. 9 ust. 2 i opuszczenie lokalu, - oraz w przypadku opuszczenia lokalu bez wymeldowania i pozostawania poza lokalem przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy i braku możliwości ustalenia nowego miejsca pobytu. Warunki przedstawione w drugiej sytuacji nie zostały spełnione. Natomiast odnośnie pierwszej sytuacji, na której oparto zaskarżony wyrok, w ocenie skarżącego błędnie przyjęto, że fakt utraty mocy art. 9 ust. 2 ustawy powoduje, iż wystarczające jest spełnienie się tylko jednego z dwu wymaganych warunków, a więc opuszczenie lokalu. Przepis bowiem art. 15 ust. 2 wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego utracił moc . Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy adwokackiej z urzędu. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie, wobec uchybienia ustawowemu terminowi do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie trzeba stwierdzić, że zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o jej odrzucenie wobec treści art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jest bezzasadny. Przepis ten stanowi, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Tak więc stwierdzić należy, że wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nastąpiło w terminie określonym w art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej uznać trzeba je za chybione. Podstawę materialno – prawną zaskarżonego wyroku stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Powołany w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przepis art. 9 ust. 2 utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. ( sygn. akt K 20/01), stwierdzającego niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją tego przepisu oznacza, że do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, którego podstawę materialnoprawną stanowi art. 15 ust. 2, przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie powinien mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna. Na tą okoliczność zarówno Sąd I instancji, jak i strona skarżąca trafnie zwróciły uwagę. Wbrew jednak wywodom zawartym we wniesionej skardze kasacyjnej pozostałe elementy przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, konieczne do zaistnienia przesłanek uzasadniających wydanie kwestionowanego wyroku pozostały w mocy, a tym samym uzasadniały one wydanie orzeczenia w przedmiocie wymeldowania. Za trafne uznać trzeba stanowisko Sądu I instancji, iż opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Z przytoczonych wyżej względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, skargę kasacyjną należało oddalić na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na mocy art. 242 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz §19 w zw. z §18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).

Powołane przepisy

art. 15 ust. 2 ustawyart. 15 ust. 2art. 9 ust. 2art. 9 ust. 2 ustawyart. 83 § 2 ustawyart. 177 § 1 ustawyart. 52 ust. 1art. 83art. 2 Konstytucjiart. 184 ustawyart. 242 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło