I OSK 303/06
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-04-26
Skład orzekający: Zbigniew Rausz, Małgorzata Stahl, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia policjantowi zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą jest sprawą wynikającą z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, podlegającą wyłączeniu spod kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 5 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odmowa udzielenia policjantowi zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą jest sprawą wynikającą z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. Wewnętrzny charakter sprawy, przesłanki związane bezpośrednio ze służbą, brak formy decyzji i wymogu uzasadniania odmowy potwierdzają zasadność wykładni sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 5 pkt 2 P.p.s.a., sprawy te są wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych.Stan faktyczny
R. M., policjant, zwrócił się o zezwolenie na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą. Komendant Rejonowy Policji odmówił udzielenia zezwolenia, powołując się na przepisy ustawy o Policji i rozporządzenia wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę policjanta, uznając sprawę za wynikającą z podległości służbowej i tym samym wyłączoną spod kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną od postanowienia WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Małgorzata Stahl (spr.), Tomasz Zbrojewski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2005r. sygn. akt II SA/Wa 1124/05 w sprawie ze skargi R. M. na pismo Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą postanawia oddalić skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2005 r.(II SA/Wa 1124/05) po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. M. na pismo Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą – postanowił odrzucić skargę.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że R. M. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w 2005 r.W odpowiedzi specjalista zespołu kadr i szkolenia KRP [...] pismem z dnia 13 grudnia 2005 r. poinformował, że Komendant nie wyraził zgody na podjęcie przez funkcjonariusz zajęcia zarobkowego poza służbą w 2005 r.
Skarżący skierował raport do Komendanta Stołecznego Policji z prośbą o uchylenie decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą i udzielenie zezwolenia. W odpowiedzi naczelnik Wydziału Kadr KSP pismem z dnia 18 stycznia 2005 r. poinformował, że Komendant Stołeczny Policji nie jest uprawniony do zmiany stanowiska Komendanta Rejonowego w przedmiotowej sprawie ponieważ udzielenie zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego jest jego ustawową kompetencją.
W dniu 22 lutego 2005 r. R. M. zwrócił się ponownie do Komendanta Rejonowego Policji [...] o udzielenia zezwolenia. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] (nr [...]) specjalista zespołu kadr i szkolenia Komendy Rejonowej poinformował, że Komendant nie wyraził zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego w 2005 r.
W dniu 9 kwietnia 2005 r. R. M. skierował skargę do Sądu na pismo nazwane przezeń decyzją z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Komendant Rejonowy Policji [...] przedstawił stan sprawy i podał, że niewyrażenie zgody na podjęcie dodatkowej pracy poza służbą jest zgodne z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania policjantom zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego, składania oświadczenia o stanie majątkowym oraz właściwości przełożonych w tych sprawach (Dz.U.Nr 148, poz.1659).
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę powołał przepis art.62 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r.,Nr 7,poz.58 ze zm.)stanowiący, że policjant nie może bez zezwolenia przełożonego podjąć zajęcia zarobkowego poza służbą oraz przepis §3 ust.1 pow. rozporządzenia przewidujący, że przełożony właściwy w sprawach osobowych udziela policjantowi zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, jeżeli zajęcie takie:1/ nie zakłóci wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych w granicach zadań Policji określonych w ustawie; 2/ nie narusza prestiżu służby; 3/ nie podważy zaufania do bezstronności policjanta; 4/ nie pozostaje w sprzeczności z interesem służby i jej zadaniami.
Przełożony właściwy w sprawach osobowych w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku zawiadamia na piśmie policjanta o udzieleniu zezwolenia, a w sytuacji gdy któryś z warunków, o jakich mowa w ust.1, nie zostanie spełniony, o odmowie udzielenia zezwolenia. Zawiadomienie takie nie wymaga uzasadnienia.
W ocenie Sądu zawiadomienie o udzieleniu zezwolenia (bądź odmowie) na podjęcie przez policjanta zajęcia zarobkowego poza służbą jest aktem z zakresu sfery dyspozycyjności policjanta wobec jego władzy służbowej, o której mowa w art.5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).Stosownie do tego przepisu sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. Zgodnie z art.58 § pkt 1 P.p.s.a. i z uwagi na powyższe Sąd skargę odrzucił.
Pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako zarzut skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – art. 77 ust.2 Konstytucji RP i art.5 ust.2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że zezwolenie na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą jest aktem z zakresu sfery dyspozycyjności policjanta wobec jego władzy służbowej, o której mowa w art.5 pkt 2 pow. ustawy, a przez to pozbawienie skarżącego możliwości dochodzenia swoich spraw przez sądem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik wnosił podniósł, że ze stanowiskiem Sądu iż w tego rodzaju sprawie podstawę odrzucenia skargi stanowi przepis art.5 pkt 2 P.p.s.a. nie można się zgodzić, gdyż sprawy o roszczenie ze stosunku służbowego w Policji mają charakter administracyjno-prawny, stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania które nie jest mianowaniem w rozumieniu kodeksu pracy, zgodnie z art.32 ust.2 ustawy o Policji od decyzji kadrowych policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego, a więc w trybie administracyjnym. Sfera dyspozycyjności policjanta wobec jego władzy służbowej nie jest zdefiniowana, a zakres przejawia się prawie we wszystkich dziedzinach życia służbowego. Dyspozycyjność policjanta wobec władzy służbowej jest immanentną cechą tego zawodu. Interpretacja jaką przyjął Sąd pozbawiałaby policjanta ochrony prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna a tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z przepisem art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.)sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. Taki właśnie charakter ma sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym postanowieniem. Ma oczywiście rację pełnomocnik skarżącego gdy mówi o administracyjnym charakterze stosunku służbowego policjantów, nie oznacza to jednak że wszystkie mające taki charakter sprawy, w tym sprawy wynikające z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, mają podlegać kontroli sądowej. Część z nich, o charakterze wewnętrznym, właśnie ze względu na dyspozycyjność będącą cechą służbowego stosunku ,spod takiej kontroli jest wyłączona. Przepis art.82 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 Nr 7, poz.58 ze zm.) stanowi, że policjant nie może bez zezwolenia przełożonego podjąć zajęcia zarobkowego poza służbą. Przesłanki udzielania takiego zezwolenia określa przepis § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2001 r. (Dz.U.Nr 148,poz.1659 ze zm.).Zgodnie z nim przełożony właściwy w sprawach osobowych udziela policjantowi zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą , jeżeli zajęcie takie : 1/ nie zakłóci wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych w granicach zadań Policji; 2/ nie narusza prestiżu służby; 3/ nie podważy zaufania do bezstronności policjanta; 4/ nie pozostaje w sprzeczności z interesem służby i jej zadaniami. W sytuacji gdy którykolwiek z warunków nie zostanie spełniony, przełożony zawiadamia na piśmie o odmowie udzielenia zezwolenia. Zawiadomienie o odmowie udzielenia zezwolenia nie wymaga uzasadnienia. Wewnętrzny charakter sprawy, przypisanej do kompetencji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, charakter wskazanych przesłanek, bezpośrednio związanych ze służbą, brak formy decyzji i wymogu uzasadniania odmowy udzielenia zezwolenia na podjęcie przez policjanta zajęcia zarobkowego poza służbą potwierdzają zasadność wykładni Sądu I instancji. Prawo do sądu w sprawach wynikających ze struktury administracyjnej i wewnętrznych powiązań w ramach tej struktury, w tym w sprawach wynikających z relacji między przełożonymi i podwładnymi jest w istocie ograniczone, ale wynika to ze szczególnych cech nadrzędności i podrzędności organizacyjnej oraz cech stosunku służbowego i związanej z nią dyspozycyjności.
Sprawy udzielania zezwoleń na podjęcie przez policjanta zajęcia zarobkowego poza służbą należą do spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi i tym samym na mocy art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są wyłączone spod ich kognicji.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.)skargę kasacyjną należało oddalić.
Powołane przepisy
art.62 ust.1 ustawyart.5 pkt 2 ustawyart.58art. 77 ust.2 Konstytucjiart.5 ust.2 P.p.s.a.art.5 pkt 2art.5 pkt 2 P.p.s.a.art.32 ust.2 ustawyart. 5 pkt 2 ustawyart.82 ust.1 ustawyart.184 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło