II OW 37/05

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody M. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu P. a Wojewodą M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na budowie i eksploatacji małej elektrowni wodnej na rzece Jeziorce w km 5 + 870 w miejscowości K.-J. postanawia wskazać Starostę P. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku D. sp. j. Oddział Z. T., P., B. z siedzibą w Z. przy ul. P. 97b, o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów energetycznych, polegające na budowie i eksploatacji małej elektrowni wodnej na rzece Jeziorce w km 5 + 870 w miejscowości K.-J. Wojewoda M. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ze Starostą P. w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów energetycznych przez "D." T., P., B. sp. j. Oddział Z. z siedzibą przy ul. P. 97b w Z. k. W. polegającego na budowie i eksploatacji małej elektrowni wodnej na rzece Jeziorce w km 5+870, w miejscowości K.-J. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że 11 kwietnia 2005 r. "D." T., P., Bura sp. j. Oddział Z. złożyła do Starosty P. operat wodnoprawny, w którym zawarty jest wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów energetycznych, polegające na budowie i eksploatacji małej elektrowni wodnej na rzece Jeziorce w km 5+870 w miejscowości K.-J. Postanowieniem nr 276/2005 z dnia 25 kwietnia 2005 r. (...) Starosta P. przekazał Wojewodzie M. wniosek "D." T., P., B. sp. j. Oddział Z. z siedzibą przy ul. P. 97b w Z. k. W., uznając, że Wojewoda jest organem właściwym do udzielenia przedmiotowego pozwolenia. Właściwość Wojewody uzasadnił tym, że z przedstawionej przez stronę dokumentacji wynika, iż mała elektrownia wodna wykorzystywać będzie istniejące piętrzenie wody na jazie, który piętrzy wodę w celu umożliwienia poboru wody przez Zakłady Papiernicze M. T. S.A. w miejscowości K.-J. Starosta P. uznał tym samym, iż w tym przypadku występuje wspólne korzystanie z wód przez oba zakłady, polegające na wspólnym korzystaniu ze spiętrzonej wody. Zgodnie z art. 51 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. nr 62 poz. 627 ze zm./ oraz par. 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowiska /Dz.U. nr 257 poz. 2573 ze zm./ składowiska odpadów, nie wymienione w pkt 39, mogące przyjmować nie mniej niż 10 ton odpadów na dobę, zaliczone zostały do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym organem właściwym do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego Zakładowi M. T. S.A. jest wojewoda, ze względu na ilość odpadów składowanych na składowisku zakładowym przekraczającą 10 t/d. W myśl art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 115 poz. 1229 ze zm./ Wojewoda wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. "a" i pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska /Dz.U. nr 62 poz. 627 ze zm./, czyli dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe. Ponieważ, zgodnie z art. 130 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów może być wydane jedno pozwolenie wodnoprawne, a w przypadku wspólnego korzystania z wód, zakłady występują z wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne, wskazując jeden z tych zakładów jako zakład główny, pismem z dnia 23 maja 2005 r. (...) Dyrektor Wydziału Środowiska i Rolnictwa M. Urzędu Wojewódzkiego w W. wystąpił do "D." T., P., B. sp. j. Oddział Z. o wyjaśnienie, czy w przedmiotowym przypadku wnioskodawca zamierza wystąpić wspólnie z Zakładem M. T. S.A. w K.-J. z wnioskiem na wspólne korzystanie z wód. Odpowiadając na powyższe "D." T., P., B. sp. j. Oddział Z. pismem z dnia 31 maja 2005 r. poinformował, że występuje o wydanie oddzielnego pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od Zakładu M.-T. S.A. W związku z powyższym udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego dla "D." T., P., B. sp. j. Oddział Z. z siedzibą przy ul. P. 97b w Z. k. W., jako zakładu nie będącego w gestii Wojewody, należy do kompetencji Starosty P. W oparciu o powyższe wnosił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego "Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej". Sposób ustalenia właściwości rzeczowej reguluje art. 20 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi: "Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania". Przepisy prawa normujące właściwość rzeczową organu administracji publicznej do załatwienia danego rodzaju spraw administracyjnych zawarte są w ustawach materialnoprawnych. Przepisy art. 140 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 115 poz. 1129 ze zm./ regulują zasady ustalania właściwości rzeczowej do rozpoznawania i rozstrzygania spraw wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Według art. 140 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo wodne "Organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej". Zgodnie zaś z art. 140 ust. 2 powołanej ustawy - Prawo wodne w brzmieniu nadanym ustaw z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 120 poz. 1083/ "Wojewoda wydaje pozwolenie wodnoprawne: 1/ jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. "a"/ i pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, 1a/ o których mowa w art. 122 ust. 1, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane, 2/ na wykonywanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią, 3/ na przerzuty wody i wykonywanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych, 4/ na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów 5/ o których mowa w art. 122 ust. 2, 5a/ na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, 5b/ na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szkodliwe dla środowiska określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a pochodzących z eksploatacji instalacji związanych z przedsięwzięciami, o których mowa w ust. 1, 5c/ wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń, 5d/ na wspólne korzystanie z wód, o których mowa w art. 130, jeżeli jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów, c/ jeżeli szczególne korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych odbywa się na terenach zamkniętych w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska". Złożony wniosek przez "D." T., P., B. sp. j. dotyczył udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla celów energetycznych polegającego na budowie i eksploatacji małej elektrowni wodnej na rzece J. w km 5+870, w miejscowości K.-J. Złożony wniosek nie obejmował wystąpienia wspólnego, na podstawie art. 130 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo wodne z Zakładami Papierniczymi M.-T. S.A. W sprawie art. 130 powołanej ustawy - Prawo wodne nie może mieć zatem zastosowania, a to przede wszystkim z tego względu, że Starosta P. decyzją z dnia 18 września 2002 r. (...) udzielił firmie M. T. S.A. z siedzibą w K.-J. pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja ta pozostaje w mocy. Pozwolenie firmie M. T. S.A. zostało udzielone na czas oznaczony do dnia 18 września 2012 r. Należy też zważyć, że art. 130 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo wodne nie wprowadził obligatoryjnego wniosku na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów, stanowi bowiem, iż "Na wspólne korzystanie z wód może być wydane jedno pozwolenie wodnoprawne". Ustalenia zatem Starosty P. co do właściwości wojewody w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego Zakładowi M. T. S.A. są bezprzedmiotowe, skoro Zakład ma pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją z dnia 18 września 2002 r. (...), a decyzja ta pozostaje w mocy. Do rozpoznania pozostaje wniosek złożony przez "D.". Zgodnie z art. 37 powołanej ustawy - Prawo wodne "Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności: 5/ korzystanie z wód do celów energetycznych.". Na szczególne korzystanie z wód wymagane jest pozwolenie wodnoprawne /art. 122 powołanej ustawy - prawo wodne/. Według art. 122 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy - Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonywanie urządzeń wodnych. Pod pojęciem "urządzeń wodnych" rozumie się obiekty energetyki wodnej /art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. "e" powołanej ustawy - Prawo wodne/. Artykuł 140 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo wodne ustala regułę w zakresie właściwości rzeczowej do wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Organem właściwym jest starosta. Wyjątek od tej reguły wprowadza art. 140 ust. 2 powołanej ustawy - Prawo wodne. Ograniczenie właściwości wojewody do wydawania pozwoleń wodnoprawnych do enumeratywnie wyliczonych wyłącza wykładnię rozszerzającą. Z tego zatem względu, że złożony wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie dotyczy enumeratywnie wyliczonych pozwoleń wodnoprawnych w art. 140 ust. 2 powołanej ustawy, właściwym organem do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest Starosta P. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.