I OSK 159/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-10-04
Skład orzekający: Roman Hauser, Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania usług opiekuńczych z powodu agresywnego zachowania podopiecznego i rezygnacji instytucji opiekuńczych z ich świadczenia jest uzasadniona, jeśli organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego potwierdzającego marnotrawstwo świadczenia lub nie zbadały kwalifikacji opiekunek?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi została oddalona, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów niższych instancji. Organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, że zachowanie Kazimierza J. stanowiło marnotrawstwo świadczenia w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ani nie zbadały prawidłowo kwalifikacji świadczących usługi opiekunek. Decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 Kpa), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Kazimierz J. ubiegał się o przyznanie usług opiekuńczych. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania usług, powołując się na agresywne zachowanie podopiecznego i rezygnację instytucji opiekuńczych z ich świadczenia, uznając to za marnotrawstwo świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser (spr.), Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 września 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 811/03 w sprawie ze skargi Kazimierza J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 22 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 14 września 2004 r. /II SA/Łd 811/03/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę Kazimierza J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Ł.-G. z dnia 28 lutego 2003 r. (...).
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. odmówił w drodze decyzji przyznania stronie usług opiekuńczych od dnia 1 marca 2003 r. Organ powołał się na wywiad środowiskowy z dnia 14 listopada 2002 r., na podstawie którego stwierdził, że stroną jest osoba zaliczona do I grupy inwalidzkiej ze względu na ogólny stan zdrowia, a inwalidztwo jest trwałe, choć obserwacje prowadzone przez pracowników organu oraz opiekunki nie wskazują, aby u podopiecznego występowały znaczące ograniczenia w jego zdolności do samoobsługi. W szczególności organ ustalił, iż mieszka on sam, porusza się samodzielnie po mieszkaniu, oraz poza lokalem, nie wymaga zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymuje kontakty z otoczeniem i wykazuje ponadto zaradność w załatwianiu własnych spraw w urzędach i instytucjach.
Organ powołał okoliczność, iż podopieczny korzystał ze świadczenia pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych od dnia 1 stycznia 2001 r. i wykonywało je na jego rzecz 5 instytucji, które w tym okresie kierowały doń od kilku do kilkunastu opiekunek. Opiekunki, po pewnym czasie odmawiały wykonywania usług opiekuńczych u Kazimierza J. Organ powołał pismo jednej z tego rodzaju instytucji - Agencji Opiekuńczej "B.", które wpłynęło do MOPS dnia 21 lutego 2003 r., z którego wynika, iż agencja rezygnuje ze świadczenia usług opiekuńczych w związku z agresywnym zachowaniem podopiecznego.
W ocenie MOPS wulgarne i agresywne zachowanie podopiecznego stanowi marnotrawienie świadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/. Nadto MOPS stwierdził, iż wobec rezygnacji instytucji opiekuńczych z wykonywania usług opiekuńczych na rzecz strony, nie ma dalszej możliwości kontynuowania u strony świadczenia pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych od dnia 1 marca 2003 r. Na tej podstawie organ odmówił przyznania usług opiekuńczych.
Kazimierz J. odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia i ponownie wniósł o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych. Podważał ustalenia organu I instancji co do jego stanu zdrowia, powołując się na zaświadczenia lekarskie. Stwierdził, że wymaga specjalistycznych usług opiekuńczych przez osiem godzin dziennie przez cały tydzień. Kazimierz J. zakwestionował również kwalifikacje opiekunek świadczących na jego rzecz usługi opiekuńcze i podniósł, że w istocie to one zachowywały się w sposób niewłaściwy i wulgarny w stosunku do jego osoby.
SKO w Ł. wskazaną wyżej decyzją utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż w istocie powodem, dla którego odmówiono stronie przyznania usług opiekuńczych jest niemożliwość ich wykonania poprzez zlecenie instytucjom zajmującym się bezpośrednio sprawowaniem takiej opieki, ponieważ dotychczas sprawujące świadczenia na rzecz strony instytucje odmówiły kontynuowania ich wykonywania ze względu na jego zachowanie wobec kierowanych opiekunek. Nadto SKO podniósł, iż przyczyną odmowy przyznania usług specjalistycznych przez organ nie była ogólna sprawność Strony.
SKO w uzasadnieniu nie powołało się na wskazywany przez organ I instancji jako jeden z powodów odmowy przepis art. 6 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Od decyzji organu II instancji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze tej skarżący ponownie zakwestionował ustalenia organów co do jego stanu zdrowia, stopnia sprawności oraz samodzielności. Na potwierdzenie faktycznej sytuacji zdrowotnej przedstawił kopie zaświadczeń lekarskich - Komisji Lekarskiej /KRUS/, z których wynika, iż nie jest on zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej opieki w wymiarze 8 godzin dziennie oraz zaświadczenia z dnia 6 kwietnia i 8 września 2000 r., w których stwierdza się, iż od roku 1994 strona jest pacjentem Poradni Zdrowia Psychicznego z rozpoznaniem cerebrastenii pourazowej z zespołem rzekomonerwicowym, encefalopatii z zespołem psychoorganicznym oraz z powodu padaczki pourazowej.
Skarżący ponadto podważał w skardze kwalifikacje opiekunek wykonujących usługi opiekuńcze.
Sąd I instancji powołując się na przepisy art. 18 ust. 1 i 4 oraz art. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz na par. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie rodzajów specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasad i trybu ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat /Dz.U. 1997 nr 2 poz. 12/, wskazał, iż organy I i II instancji powinny były ustalić:
- czy strona spełnia przesłanki do przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych ze względu na stopień i przyczyny orzeczonego inwalidztwa,
- rzeczywisty stopień niepełnosprawności strony,
- czy dotychczas świadczone na rzecz strony usługi opiekuńcze wykonywane były przez osoby o odpowiednich prawem przepisanych kwalifikacjach.
Sąd stwierdził, że obowiązek ustalenia powyższych okoliczności był obowiązkiem wynikającym z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Sąd I instancji rozpatrując skargę strony, na podstawie przesłanych akt sprawy stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja SKO, jak i decyzja organu pierwszoinstancyjnego zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, które polegało na niewyjaśnieniu w toku postępowania wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a tym samym naruszyły przepisy art. 7, 77 oraz 80 Kpa - wobec tego sąd uchylił zaskarżoną decyzje, jak i decyzję ją poprzedzającą.
SKO w Łodzi wniosło od wyroku sądu administracyjnego I instancji skargę kasacyjną, w której zarzuciło naruszenie prawa materialnego art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ przez rażąco błędną wykładnię polegającą, zdaniem organu, na przyjęciu przez sąd I instancji, iż marnotrawienie przyznanych uprzednio świadczeń nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczeń w postaci usług opiekuńczych.
Zarzucono nadto naruszenie art. 17 w związku z art. 18 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 i art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez rażąco błędną wykładnię, iż organy administracji publicznej mogą przyznać pomoc w formie usług opiekuńczych w sytuacji, gdy żadna z instytucji świadczących pomoc w tej formie nie widzi możliwości świadczenia jej u strony skarżącej, a więc że jest możliwe wydanie decyzji niewykonalnej.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 18 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 1 par. 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku usług opiekuńczych nie ma zastosowania możliwość odmowy przyznania świadczenia ze względu na marnotrawstwo, jak i możliwości organu administracji.
Nadto w skardze kasacyjnej SKO zarzuciło sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa przez zastosowanie i błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a właściwie zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nie dokonanie oceny tego materiału i pominięcie ustaleń poczynionych przez organy I i II instancji, co skutkowało uchyleniem decyzji SKO oraz organu I instancji - gdy -zdaniem SKO - nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego a decyzje organów prawa nie naruszały.
Skarżący - Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 15 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżony został wyrok z 14 września 2004 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych z dnia 22 kwietnia 2003 r., (...) oraz poprzedzającą ja decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Ł.-G. z dnia 28 lutego 2003 r. (...).
Naruszenie prawa materialnego, zarzucane przez Skarżącego nie zostało wywiedzione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej; w szczególności nie wskazano na błąd w subsumcji tj. niewłaściwe zastosowanie powołanych w skardze przepisów w świetle ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego.
Podkreślić należy, iż sąd I instancji zgodnie z par. 1 art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna, nadto zaś sąd I instancji nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu /par. 2 art. 134 p.p.s.a./.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u. o.p.s., w razie stwierdzenia marnotrawstwa przyznanych świadczeń, może nastąpić ograniczenie świadczeń pomocy społecznej do niezbędnego minimum lub odmowa ich przyznania.
Skarżący zarzucił rażąco błędną wykładnię tego przepisu prawa materialnego poprzez - jego zdaniem - przyjęcie przez sąd I instancji poglądu, iż marnotrawienie przyznanych uprzednio świadczeń nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczeń w postaci usług opiekuńczych. Na poparcie swego twierdzenia powołano w uzasadnieniu orzeczenie NSA z dnia 6 marca 2002 r. - II SA/Łd 1388/00, w którym to sąd orzekł w podobnej sprawie wobec osoby, która jest adresatem decyzji administracyjnych stanowiących przedmiot oceny w niniejszej sprawie, iż "[jej] zachowanie rażąco odbiegające od przyjętych norm, w szczególności uniemożliwianie opiekunkom usług, prowadzi do marnotrawstwa przyznanego świadczenia".
Nie sposób się zgodzić z tego rodzaju zarzutem. Sąd I instancji, jak też i NSA w niniejszym składzie, nie zaprzecza słuszności powołanego poglądu, wyrażonego w orzeczeniu, jednakże uznaje, iż wypowiedziano go na tle innej, a nie przedmiotowej sprawy administracyjnej i stwierdza, że organ I instancji, jak też i organ odwoławczy nie zebrał materiału dowodowego, na podstawie którego ponad wszelką wątpliwość można by przyjąć, iż strona postępowania - Kazimierz J. swoim postępowaniem wypełnił przesłankę, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.o.p.s.
Brzmienie art. 6 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, będącego jedną z podstaw prawnych zaskarżonej decyzji wskazuje, iż jest to norma zawierająca elementy uznania administracyjnego. Działając w ramach uznania administracyjnego organ administracyjny ma możliwość podjęcia pewnego działania bądź też zaniechania w przyznanym na mocy przepisu prawa zakresie. W przypadku art. 6 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zakres "luzu decyzyjnego" przyznanego organowi administracji obejmuje możliwość ograniczenia świadczeń do niezbędnego minimum lub odmowy ich przyznania.
W wyroku NSA z dnia 11 czerwca 1981 r. /SA 820/81 - ONSA 1981 Nr 1 poz. 57/ Sąd stwierdził, iż organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany - zgodnie z zasadą z art. 7 Kpa - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji przyznanych mu uprawnień i środków.
Korzystanie z uznania administracyjnego, a tym samym prawo wyboru rozstrzygnięcia nakłada na organy administracyjne dodatkowe obowiązki, wynikające z charakteru decyzji o uznaniowym charakterze. Wybór rozstrzygnięcia nie może być dowolny, musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy /wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., II SA 2875/95 - Wokanda 1996 nr 6 str. 32/. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania /wyrok NSA z dnia 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98/.
Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r. /V SA 1611/00/, braki w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarzają przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przywołane wyżej orzecznictwo NSA wyraźnie wskazuje, iż decyzja mająca charakter uznaniowy powinna być w wyczerpujący sposób uzasadniona, a dodatkowe obowiązki organu administracyjnego w tym zakresie wynikają ze szczególnej roli zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela.
W orzecznictwie NSA zostały również określone zasady kontroli sądowoadministracyjnej decyzji z elementem uznania administracyjnego. Sąd administracyjny badając legalność decyzji uznaniowej zobowiązany jest do oceny, czy nie naruszono przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także czy decyzja mieści się w wyznaczonych przez prawo granicach uznania i nie jest przejawem arbitralności działania organów administracji /wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999 r., V SA 1982/98/.
Uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego i fakt ten poddany jest kontroli NSA, podobnie jak spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym /wyrok NSA z dnia 2 lutego 2002 r., V SA 1766/01/.
W rozpatrywanej sprawie zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego wykazuje istotne braki w zakresie uzasadnienia.
Art. 17 ust. 1 u.o.p.s. stanowi w ust. 1, iż osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobom, które wymagają pomocy innych osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić.
Przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 1990 r. o.p.s. stanowi, iż usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości również zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Z kolei przepis art. 18 ust. 4 wyżej powołanej ustawy przewiduje przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, dostosowanych do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczonych przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem.
Podmiotem odpowiedzialnym za realizację tego szczególnego zadania państwa jakim jest opieka społeczna w formie przyznawania usług opiekuńczych ustawodawca na mocy przepisu ust. 2 art. 18 uczynił gminę, która przyznając pomoc w formie usług opiekuńczych, ustala ich zakres i miejsce świadczenia.
Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu u.o.p.s. gmina określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, za wyjątkiem jednak usług specjalistycznych /ust. 5/, a przyznanie usług tego rodzaju stanowiło przedmiot postępowania administracyjnego przed organami I i II instancji. Rodzaje zaś specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacje osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasady i tryb ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1996 r. /Dz.U. 1997 nr 2 poz. 12/.
Należy za trafne uznać stwierdzenie sądu I instancji, iż w toku postępowania administracyjnego organy winny były ustalić i wyjaśnić, czy strona - Kazimierz J. spełnia przesłanki do przyznania usług opiekuńczych w formie specjalistycznych usług, w szczególności ze względu a stopień i przyczyny orzeczonego inwalidztwa oraz ustalić, czy osoby świadczące dotychczas przyznane stronie usługi opiekuńcze spełniały kwalifikacje, o których mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu MPiPS z 18 grudnia 1996 r., tym bardziej, że Strona - K. J. zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze wniesionej do WSA podnosił wątpliwości co do tej okoliczności i wywodził z niej skutki odnoszące się do zakwalifikowania jego zachowania, w tym uniemożliwiania wykonywania usług jako zachowania, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.o.p.s.
Należy podzielić - zdaniem Sądu - ustalenie sądu I instancji, iż orzeczenie przez organy I i II instancji jedynie o odmowie przyznania usług opiekuńczych nie jest wystarczające.
Autor skargi kasacyjnej zarzuca ponadto Sądowi I instancji, iż przyjętą przez siebie ocena prawną doprowadził do naruszenia przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o.p.s., zgodnie z którym potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zdaniem NSA w niniejszym składzie, organy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie wykazały w należytym stopniu, iż odmowa ze strony aktualnie współpracujących z organami instytucji opiekuńczych w przedmiocie dalszego świadczenia na rzecz strony usług opiekuńczych - nawet gdyby je przyznano - nie świadczy o dostatecznym wyczerpaniu ze strony organów opieki społecznej możliwości świadczenia pomocy społecznej na rzecz strony. W szczególności brak w sprawie danych, które pozwoliłyby w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, iż MOPS dochował należytej staranności, w zapewnienie współpracy w przedmiocie świadczenia usług opiekuńczych ze strony innych instytucji opiekuńczych, z którymi aktualnie nie współpracuje na mocy zawartych umów.
W świetle powyższego nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącej, że sąd I instancji akceptuje możliwość wydawania niewykonalnych "blankietowych" decyzji administracyjnych.
Dodatkowo wskazać należy, że realne zapewnienie wykonywania usług opiekuńczych wymaga wykazania, że nie istniała żadna wątpliwość co do okoliczności czy przedmiotowe usługi świadczone były i będą przez osoby posiadające wymagane prawem kwalifikacje.
Nie da się również podzielić zarzutu wobec orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w postaci naruszenia przepisu art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ponieważ w istocie sąd zbadał wydane decyzje administracyjne pod kątem ich legalności, a więc dokonał oceny ich zgodności z obowiązującym w chwili wydawania decyzji administracyjnych prawem - kryterium oceny nie były zaś jakieś bliżej nieokreślone kryteria pozaprawne, które jeśli znalazłyby istotnie odzwierciedlenie w wyroku sądu mogłyby być powodem uzasadniającym zarzut stawiany przez Skarżącego.
Niezrozumiały jest zarzut kasacyjny naruszenia przepisu art. 3 ustawy o.p.s. przez Sąd I instancji, ponieważ przepis ten trafnie sąd powołał jako normę, która winna była zostać zastosowana w trakcie postępowania administracyjnego, bowiem ze względu na pomieszczone w tym przepisie kryterium niepełnosprawności stanowiące jedną z przesłanek przyznania pomocy społecznej, konieczne było ustalenie rzeczywistego stopnia niepełnosprawności strony.
Sąd w niniejszym składzie nie dopatrzył się naruszenia przez sąd I instancji przepisów postępowania - art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" oraz lit. "c" ustawy p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 80 Kpa.
Sąd I instancji dokonując przysługującej mu swobody w ocenie całości okoliczności faktycznych i prawnych trafnie dokonał rozstrzygnięcia stosując przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 134 par. 1 powołanej wyżej ustawy, sąd administracyjny w rozstrzyganiu konkretnej, zindywidualizowanej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i może zgodnie z art. 135 p.p.s.a. zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczyła skarga, o ile jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Takim środkiem zastosowanym przez WSA wskutek stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania: art. 7, 77 i 80 Kpa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy - było trafne uchylenie decyzji organu I i II instancji - odpowiednio Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Ł.-G. oraz SKO w Ł.
Zgodnie z art. 7 Kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /jednostek/. Przepis ten nakłada na organ administracyjny obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje przepis art. 77 par. 1 Kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uznaniowy charakter decyzji, a z takim mieliśmy w części do czynienia w niniejszej sprawie, nie zwalnia organu z powyższych obowiązków, a niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zwłaszcza gdy strona powołuje się na nie, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji /por. orzeczenie NSA z dnia 27 maja 1999 r., II SA/Łd 744/98/. Organ nie zebrał zatem i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie normy zawartej w przepisie art. 80 Kpa.
Mając powyższe na uwadze skargę kasacyjną należało uznać za nieuzasadnioną - wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekając jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło