II SA/Wa 1385/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, WSA Bronisław Szydło, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zaskarżone postanowienia nie podlega wykonaniu w całości Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 § 1 kpa, Komendant Stołeczny Policji stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez p. R. M. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że raportem z dnia 23 lutego 2005 r. p. R. M. wystąpił do Komendanta Rejonowego Policji W. z prośbą o udzielenie urlopu wychowawczego w okresie od dnia 12 marca 2005 r. do dnia 12 marca 2008 r. Na przedmiotowym raporcie zastępca Komendanta Rejonowego Policji W., działając w zastępstwie Komendanta Rejonowego Policji W., w dniu 25 lutego 2005 r. naniósł adnotację "nie wyrażam zgody". Pismem z dnia 2 marca 2005 r. p. R. M. został poinformowany o odmownym rozpatrzeniu jego prośby. W dniu 4 marca 2005 r. p. R. M. ponownie zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji W. z prośbą o udzielenie urlopu wychowawczego. Wniosek ten Komendant Rejonowy Policji W. rozpatrzył odmownie, o czym p. R. M. został poinformowany pismem z dnia 9 marca 2005 r. W dniu 22 marca 2005 r. p. R. M. wniósł do Komendanta Stołecznego Policji odwołanie od wskazanych wyżej pism informacyjnych. W przedmiotowym odwołaniu policjant wyraził swoje niezadowolenie z negatywnego rozpatrzenia jego prośby. Wskazał na nieprawidłowość tego rozstrzygnięcia powołując się na przepisy art. 79 ustawy o Policji oraz art. 186 Kodeksu pracy, które jego zdaniem umożliwiają udzielenie urlopu wychowawczego rodzicom bądź opiekunom dziecka, niezależnie od płci. Zdaniem Komendanta Stołecznego Policji, odwołanie p. R. M. jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, tj. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z doktryną prawa administracyjnego odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej. Przez decyzję administracyjną rozumie się na ogół władczą jednostronną wypowiedź organu administracyjnego, sformułowaną na podstawie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, ustalającą normę jednostkową i konkretną w stosunku od indywidualnie oznaczonego adresata, a więc kształtującą bezpośrednio jego sytuację prawną przez przyznanie lub odmowę przyznania uprawnienia albo nałożenia obowiązku w sferze prawa administracyjnego, bądź zawierającą stwierdzenie istnienia takiego obowiązku lub uprawnienia. W praktyce administracyjnej nie wszystkie sprawy toczące się przed organami administracji publicznej kończą się wydaniem decyzji administracyjnych. Związane jest to z tym, iż sposób załatwienia sprawy administracyjnej wyznaczają przepisy materialnego prawa administracyjnego, a forma decyzji musi w sposób wyraźny lub dorozumiany wynikać z przepisów szczególnych. Zatem, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi jedynie np. czynność materialno-techniczną, odwołanie jest niedopuszczalne. W ocenie Komendanta Stołecznego Policji, analiza stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy pozwala na stwierdzenie, iż odwołanie wniesione przez p. R. M. jest niedopuszczalne. Wynika to z faktu, że doręczone policjantowi wskazane wyżej pisma informacyjne nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 pkt 1 orz art. 107 § 1 kpa, bowiem przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261) nie dają podstawy prawnej do rozstrzygnięcia, w drodze decyzji administracyjnej, sprawy dotyczącej prawa policjanta do urlopu wychowawczego. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi p. R. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącego, odmowa udzielenia mu urlopu wychowawczego stanowi decyzję administracyjną, stanowi bowiem jednostronne, władcze rozstrzygnięcie właściwego organu o indywidualnych prawach lub obowiązkach. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zdaniem Sądu nie można odmówić waloru decyzji administracyjnej skarżonemu rozstrzygnięciu i to nie tylko ze względów formalnych, ale również ze względów materialnoprawnych. Wprawdzie pismo z dnia 9 marca 2005 r., podpisane przez Kierownika Zespołu Kadr i Szkolenia Komendy Rejonowej Policji W., nie zostało nazwane decyzją, jednak w swej treści zawiera ono istotne, władcze rozstrzygnięcie organu służbowego skierowane do skarżącego (na zewnątrz) oraz powołuje podstawę materialnoprawną – art. 79 ustawy o Policji z dnia 6 września 1990 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym, do którego nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy i nie ma możliwości obrony swoich praw przed sądem pracy. W wyroku z dnia 5 września 1991 r. I PRN 39/91 OSA 1992/10/3 Sąd Najwyższy uznał, że dochodzenie przez funkcjonariusza Policji roszczeń ze stosunku służbowego przed sądem pracy jest niedopuszczalne. Z kolei w wyroku z dnia 7 grudnia 2001 r. II SA 2591/01 Lex 121906 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przepisy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z 1990 r. o Policji w żadnym stopniu nie wyłączają drogi administracyjnoprawnej w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego dla roszczeń finansowych ze stosunku służbowego i nie pozostawiają takiej drogi tylko dla ściśle wyspecyfikowanych kategorii spraw ze stosunku służbowego, dla których expressis verbis przewidziana jest forma decyzji administracyjnej w tym przepisie. Z tych przyczyn stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie jest trafne. Zatem, nie rozstrzygając sprawy co do meritum, gdyż nie został wyczerpany tok instancji na skutek stwierdzenia niedopuszczlaności odwołania przez Komendanta Stołecznego Policji, należało uchylić zaskarżone postanowienie jako naruszające art.127 § 1 i § 2 kpa i w konsekwencji art. 134 kpa. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.