III SA/Gl 642/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Jużków Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania praw miejskich gminie oddala skargę. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Starosta B. powołując się na art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uznał się niewłaściwym do załatwienia sprawy objętej wnioskiem Z. W. z [...] 2004 r. i przekazał go Radzie Gminy M. oraz Radzie Gminy O.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Z. W. wniósł o nadanie praw miejskich wskazanym gminom, a zgodnie z art. 4 i art. 4b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) to Rada Ministrów na wniosek gminy nadaje jej status miasta. Na końcu organ administracji stwierdził, że wobec tych faktów sprawę należało przekazać do organu właściwego. Z. W. wniósł zażalenie na to postanowienie podnosząc, że zastosowane w sprawie przepisy nie mogą odnosić się do nadzwyczajnie ważnych spraw, których dotyczy jego wniosek. Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości postanowienie Starosty B. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że w teorii prawa przyjęto rozróżnienie między aktami stanowienia prawa i aktami stosowania prawa. Nadanie statusu miasta gminie należy do spraw załatwianych w formie i procedurze właściwej dla stanowienia prawa, ponieważ owe nadanie następuje poprzez wydanie rozporządzenia przez Radę Ministrów. W tej procedurze nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu na podstawie przepisów prawa materialnego w drodze decyzji administracyjnej. Adresatem takiej decyzji może być jedynie podmiot, którym jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne rozpatrywanie spraw ogólnych załatwianych w formie przewidzianej dla aktów stanowienia prawa. To zaś oznacza, że organ I instancji nie był uprawniony do wydania postanowienia na podstawie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, który w tej sprawie nie ma zastosowania. Skoro wniosek Z. W. nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe należało umorzyć eliminując jednocześnie z obrotu prawnego postanowienie organu I instancji – stwierdził na końcu Wojewoda [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz kolejnych pismach procesowych Z. W. wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 144 k.p.a. oraz art. 4 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jego wniosek o nadanie praw miejskich gminom M. i O. jest uzasadniony z punktu widzenia zasad ekonomii oraz ze względu na cele ochrony środowiska. Swoje stanowisko w tym zakresie obszernie uzasadnił akcentując, iż ze względu na wagę problemu, nie jest wskazany zbytni formalizm w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia nadaje gminie lub miejscowości status miasta i ustala jego granice, a rozporządzenie takie może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy. Z kolei, wydane na mocy art. 4b ust. 4 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia, łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalania i zmian nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów wymaganych w tych sprawach (Dz. U. Nr 86, poz. 943 ze zm.) szczegółowo reguluje proces nadania gminie statusu miasta. Z tej regulacji prawnej jasno wynika, iż inicjatorem postępowania może być w tym wypadku jedynie zainteresowana rada gminy, która może zostać zobligowana do podjęcia inicjatywy w tym zakresie wolą mieszkańców gminy. Nie jest to jednak w zrozumieniu art. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego sprawa indywidualnie rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy zatem stwierdzić, iż wniosek Z. W. winien był zostać przekazany zainteresowanym radom gmin w trybie zwykłym, w formie czynności materialno-technicznej. W tym wypadku nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 61 1 i 3 k.p.a. z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tym samym brak było podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 65 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z tego też powodu organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszej instancji, jako bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.