II OSK 358/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-08
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Krystyna Borkowska, Małgorzata Stahl
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia związku między chorobą a warunkami pracy, jeśli Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy inspekcji są związane orzeczeniem lekarskim?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie przeprowadza postępowania dowodowego. Ustalenia faktyczne, w tym te dotyczące związku choroby z warunkami pracy, należą do właściwości sądów pracy i ubezpieczeń społecznych. Organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący S. O. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (zatrucia ołowiem), jednak kolejne badania lekarskie i orzeczenia nie potwierdziły związku jego schorzeń z narażeniem zawodowym na ołów. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy były związane orzeczeniami lekarskimi. S. O. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Gliniecki Sędziowie Krystyna Borkowska Małgorzata Stahl (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 184/05 w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2004r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r.(I SA/Wa 184/05),po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej – oddalił skargę.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie zaskarżoną decyzją ,po rozpatrzeniu odwołania S. O. , utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S. O. choroby zawodowej "zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez następujące substancje chemiczne: ołów lub jego związki."
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że S. O. w latach 1983-1997 był zatrudniony w Spółce Z. S.A. w P. na stanowisku montera formacji naczyniowej i pracował w kontakcie z ołowiem i jego związkami nieorganicznymi( w stężeniach nie przekraczających wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń).Podczas badań wykonanych w 1997 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Warszawie nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby ołowicy. Ponowne badanie odbyło się w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi i również nie potwierdziło w skarżącego następstw zawodowej ekspozycji na ołów. W dniu 27 sierpnia 2003 r. S. O. zgłosił u Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. podejrzenie choroby zawodowej.
W oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie z 22 marca 2004 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydane przez Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Płocku Oddział w Warszawie, PPIS w Pruszkowie wydał w dniu 7 maja 2004 r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Od tej decyzji S. O. wniósł odwołanie, podnosząc że decyzja nie uwzględnia wszystkich wyników badań i wniósł o ponowne przeprowadzenie badań przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie skierował S. O. na badania do wskazanego Instytutu ,który wydał w dniu 5 października 2004 r. orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u badanego następstw przewlekłego zawodowego narażenia na ołów. W oparciu o to orzeczenie została wydana zaskarżona decyzja.
W skardze do Sądu S. O. ponownie podniósł, że nie uwzględnia ona wszystkich wyników badań i nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu nie wziął pod uwagę leczenia i wyników badań specjalistów: ortopedy, neurologa, psychologa i reumatologa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyjaśnił, że nie może uczynić przedmiotem kontroli stanu zdrowia skarżącego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej było zgodne z przepisami k.p.a. oraz z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132,poz.1115).Sąd stwierdził, ze dla rozpoznania choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie choroby zawodowej przez właściwe jednostki organizacyjne służby zdrowia oraz stwierdzenie istnienia związku przyczynowego tej choroby z warunkami pracy. Dwie uprawnione jednostki służby zdrowia stwierdziły że występującego u skarżącego bóle kręgosłupa lędźwiowego i prawego stawu biodrowego, zmiany zwyrodnieniowe, choroba wrzodowa dwunastnicy, okresowe kołatanie serca, zawroty głowy i pogorszenie świeżej pamięci nie dają podstaw do rozpoznania u S. O. następstw przewlekłego zawodowego narażenia na ołów. Organy inspekcji są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji lekarskiej. Skoro zatem skarżący nie przedstawił dowodów podważających zasadność tych orzeczeń to brak podstaw do stwierdzenia ich nierzetelności. Takim dowodem nie mogą być dołączone do odwołania kserokopie 14 dokumentów, które w większości są kserokopiami dokumentów z akt sprawy, zgromadzonych w toku postępowania. Pozostałe dotyczą jedynie oceny stwierdzonych u skarżącego schorzeń i nie zawierają dowodów wskazujących na nieprawidłowości w wydawaniu orzeczeń lekarskich.
Pełnomocnik S. O. zaskarżył powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucił :1/naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nie wzięcie pod uwagę zasady uwzględniania słusznego interesu stron oraz przeprowadzenie w sposób wadliwy całego postępowania dowodowego w sprawie;2/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art.2 i 7 Konstytucji RP, polegające na naruszeniu norm konstytucyjnych, ustawowych i wykonawczych , jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia oraz poprzez naruszenie zasady bytu państwa prawnego oraz 3/ naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art.1 i 3 pow. ustawy, poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej aktów oraz czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem, oraz kontroli działalności administracji publicznej, co sprowadza się do wyjaśniania w toku rozpoznawania sprawy, czy organ nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji.
W obszernym uzasadnieniu przedstawiony został stan faktyczny sprawy i przeprowadzono analizę orzeczeń uprawnionych jednostek organizacyjnych ,które wydały orzeczenia będące podstawą zaskarżonej decyzji. Opisano także wchłanianie ołowiu do organizmu ludzkiego , wskazano osoby narażone na zatrucie ołowiem oraz opisano konsekwencje takich zatruć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.)Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania która w tym postępowaniu nie zachodzi.
Powyższe uregulowanie wskazuje na rolę jaką spełnia właściwe sporządzenie skargi kasacyjnej a zwłaszcza określenie podstaw skargi kasacyjnej, które wyznacza granice kontroli instancyjnej. Podstawy te są wskazane w art. 174 pow. ustawy, skargę można oprzeć na: 1/naruszeniu prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2/naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawana skarga kasacyjna wymogi powyższe spełnia w niewielkim stopniu, co zawęziło zakres możliwej kontroli. Pierwszy zarzut wymienia nieokreślone naruszone przepisy prawa materialnego i prawa procesowego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ze wskazaniem przepisów art. 7 i 77 k.p.a, których Sąd nie stosował a tym samym naruszyć nie mógł. Zarzut ten musi być zatem uznany za niezasadny. Z kolei zarzut drugi, sformułowany w sposób niejasny, został powiązany z naruszeniem prawa materialnego :art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz bliżej nieokreślonych "...norm konstytucyjnych, ustawowych i wykonawczych, jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia oraz naruszenie zasady bytu państwa prawnego" .W sytuacji związania Sądu granicami skargi kasacyjnej tak określony zarzut nie mógł być rozpoznawany, bo wymagałoby to od Sądu samodzielnego ustalania jakie normy zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem i dlaczego prowadziło to do naruszenia bytu państwa prawnego.
Tylko trzeci zarzut naruszenia przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógł być poddany kontroli sądowej. Zarzut naruszenia przepisów pow. ustawy : art.1 i art. 3 P.p.s.a. nie może być uznany za zasadny. Wymienione przepisy mają charakter ogólny, ich uszczegółowienie znajduje się w innych przepisach, określających szczegółowe kompetencje sądów administracyjnych związane z rozpoznawaniem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył wskazanych przepisów – dokonał bowiem kontroli zaskarżonej decyzji i trybu postępowania, stwierdzając że nie naruszają prawa.
Obszerne, zawierające uznane za prawidłowe ustalenia faktyczne oraz informacje naukowe i medyczne ,uzasadnienie skargi kasacyjnej nie mogło być uznane za podstawę sformułowanych w niej zarzutów, nie są one bowiem z tym uzasadnieniem powiązane w sposób umożliwiający ustosunkowanie się do nich .Ani wojewódzkie sądy administracyjne ani Naczelny Sąd Administracyjny ,związany granicami skargi, nie przeprowadzają postępowania dowodowego. Takich ustaleń, jakich – jak wynikałoby z uzasadnienia skargi - domaga się skarżący, może dokonywać tylko sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w zakresie swojej właściwości.
Z uwagi na powyższe ,skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 7art.2art. 174art.1art. 183 § 1 ustawyart. 2art. 7 Konstytucjiart. 3 P.p.s.a.art. 184
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło