II SA/Wa 1154/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie odwołania z funkcji Wójta Gminy B. postanawia - odrzucić skargę - W dniu [...] kwietnia 2004 r. Prezes Rady Ministrów wydał na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)- zwanej dalej ustawą samorządową-rozstrzygnięcie nadzorcze , mocą którego odwołano z dniem [...] kwietnia 2004 r. pana K.S. z funkcji wójta Gminy B. i wyznaczono pana M.J. do pełnienia funkcji wójta tej Gminy, co czasu wyboru nowego wójta. Rozstrzygnięcie to doręczono w dniu 7 kwietnia wójtowi Gminy B.- p. K.S., Radzie Gminy B. oraz p. M.J.. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł p. K. S.. W skardze tej zarzucono, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało z naruszeniem art. 96 ust. 2 cyt. ustawy o samorządzie gminnym i wniesiono o jego uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie . W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2004r. skarżący wskazał, iż skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł jako "odwołany wójt Gminy B.- K.S.". Ponadto skarżący wyjaśnił, iż w chwili wniesienia skargi nie pełnił funkcji wójta Gminy B., w myśl bowiem art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U Nr 113, poz. 984 ze zm.) odwołanie wójta w trybie art. 96 ust. 2 cyt. ustawy o samorządzie gminnym powoduje wygaśnięcie jego mandatu. Skarżący podniósł także, iż jego zdaniem, odwołany wójt posiada legitymację do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego wydanego w oparciu o przywołany przepis art. 96 ust. 2, ponieważ rozstrzygnięcie to narusza jego interes prawny. W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2004 r. Prezes Rady Ministrów podniósł, iż skoro rozstrzygnięcie nadzorcze nie było prawomocne w dniu składania przez p. K. S. skargi, to posiadał on, zdaniem organu, legitymację do jej złożenia tylko i wyłącznie jako wójt Gminy B.. Jednakże w dalszej części swojego pisma procesowego, Prezes Rady Ministrów przedstawia, jak się wydaje, pogląd, iż nie można pozbawić odwołanego w trybie art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wójta gminy możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Prezes Rady Ministrów podkreśla, iż tryb zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych przewidziany w art. 98 ustawy o samorządzie gminnym odnosi się również do rozstrzygnięć, o których mowa w art. 97 ust. 1 tej ustawy, a zatem do sytuacji, w których następuje zawieszenie organów gminy i ustanowienie zarządu komisarycznego. W tym ostatnim zaś przypadku, w ocenie Prezesa Rady Ministrów, doszłoby do sytuacji, w której nie byłoby podmiotu, który takie rozstrzygnięcie nadzorcze mógłby zaskarżyć, nie wydaje się bowiem możliwe, aby mógł to uczynić komisarz rządowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli powtarzającego się naruszenia Konstytucji lub ustaw dopuszcza się wójt, wojewoda wzywa wójta do zaprzestania naruszeń, a jeżeli wezwanie to nie odnosi skutku- występuje z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie wójta. W przypadku odwołania wójta Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która do czasu wyboru wójta pełni jego funkcję. Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia (art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Jak stanowi art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy samorządowej, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy samorządowej, stosuje się, w oparciu o przepis art. 98 ust. 4 tej ustawy, odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Problem, który powstaje na gruncie przywołanych przepisów, sprowadza się do wskazania podmiotów, którym przysługuje legitymacja do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, którym mowa w art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Według art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .)- zwanej dalej p.p.s.a- uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Oparcie legitymacji do złożenia skargi na kryterium interesu prawnego oznacza, że akt lub czynność zaskarżona przez wnoszącego skargę musi dotyczyć jego interesu prawnego. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie chroniony interes prawny, przesądza przepis prawa. Przepisy ustaw odrębnych mogą jednakże w sposób odmienny kształtować legitymację do złożenia skargi. Takim między innymi przepisem jest art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie którego wyłączną legitymację do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy ma gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Pogląd taki utrwalony został zarówno w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 1992 r. , sygn. akt SA/Wr 529/92, ONSA 1992/2/47; postanowienie NSA z 15 stycznia 1992 r. , sygn. akt SA/Wr 22/92, ONSA 1993/1/15; wyrok NSA z 14 czerwca 1999 r. , sygn. akt II SA 1244/98, LEX 47305), jak i w wypowiedziach doktryny (por. Wojciech Chróścielewski "Sądowa kontrola rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących samorządu terytorialnego", "Samorząd Terytorialny", 1994/10/s.52 oraz Tadeusz Woś "Skarga gminy do NSA na rozstrzygniecie organu nadzorczego- aspekty procesowe", PiP 1993 z. 7, s. 43). Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zmienia dotychczasowego rozwiązania. Zgodnie bowiem z regułą lex posteriori generali non derogat legis priori speciali- przepis art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy samorządowej nie został uchylony przez bardziej ogólną regulację art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. Tak więc uregulowanie zawarte w przepisie art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem komunalnym nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie takie narusza interes prawny lub uprawnienie tego podmiotu. W niniejszej sprawie, jak to wynika zarówno z określenia strony skarżącej zawartego w skardze z dnia 4 maja 2004 r., jak i z pisma procesowego skarżącego z dnia 10 sierpnia 2004 r., skarga wniesiona została przez p. K. S. odwołanego wójta Gminy B. w imieniu własnym, a więc przez podmiot, któremu nie przysługuje legitymacja do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych, a w szczególności rozstrzygnięcia nadzorczego wydanego w trybie art. 96 ust. 2 cyt. ustawy samorządowej. Z przytoczonych powodów skargę p. K. S. na rozstrzygniecie nadzorcze o odwołaniu go z funkcji wójta Gminy B. należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze cyt. ustawy o samorządzie gminnym.